چه کنیم تا در دنیا و آخرت با اهل‌بیت محشور شویم؟

11:16 - 1395/08/04

- از جمله آرزوهای هر محب و پیروان اهل بیت، معیت با حضرات در دنیا و آخرت است، و بر اساس فراز زیارت عاشورا (أکرمنی بمعرفتکم...) یکی از راه‌های معیت در دنیا و اخرت، معرفت به اهل بیت است، و معرفت به معنای باور قلبی، به اینکه انها نسبت به ما اولویت دارند و مصالح و مفاسد ما را بهتر تشخیص می دهند و شهدای کربلا بهترین معرفت را با این ملاکها داشته اند.

معرفت به اهل بیت

در جهان‌بینی مادی، زندگی انسان محدود به همین دنیا است، لیبرال دمكراسی غربی که اعتقاد به زندگی منهای وحی الهی دارد، نیز در همین راه گام بر می‌دارد. بنابراین حدود زندگی هر انسان در این نوع تفکر ولادت و مرگ او است و حیاتی جز حیات دنیوی ندارد. در این نگاه، حیات اخروی هیچ جایگاهی ندارد و زندگی هر انسان با مرگ او پایان می‌یابد، در نتیجه، دنیا هدف و مقصد نهایی زندگی هر انسانی است.

ولی برعکس این دیدگاه مادی، در نگاه اسلام زندگی بالاتر و فراتر از زندگی دنیوی بوده و انسان نگاهی فراتر از این زندگی مادی دارد، و به زندگی پس از مرگ و به آبادانی آن دنیا نیز فکر می‌کند. برهمین اساس زندگی بر معیار اسلامی محدود به تولد و مرگ نبوده بلکه دنیای پس از مرگ نیز وجود دارد.
بر اساس این معیار از جمله آرزوها و خواسته‌های هر شیعه و محب اهل بیت (علیهم السلام) این است که در دنیا و آخرت با معصومین محشور شده و در کنار آنها باشد، و هیچ فاصله‌ای میان او و این بزرگواران ایجاد نشود.

لذا یکی از سوالاتی که در ذهن ایجاد می‌شود این است که:
چکار کنیم تا در دنیا و آخرت با اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) محشور شویم؟

یکی از کارهایی که می‌توان در این امر بدان تمسک کرد این است که، معرفت به حق اهل بیت عصمت و طهارت پیدا کنیم، همانطوری که در فرازی از زیارت عاشورا یکی از شروط معیت و همراهی در دنیا و آخرت با اهل بیت را شناخت اهل بیت و بجا آوردن حق معصومین بیان می‌دارد.

«فَأَسْأَلُ اللَّهَ الَّذِي أَكْرَمَنِي‏ بِمَعْرِفَتِكُمْ‏ وَ مَعْرِفَةِ أَوْلِيَائِكُمْ وَ رَزَقَنِي الْبَرَاءَةَ مِنْ أَعْدَائِكُمْ أَنْ يَجْعَلَنِي مَعَكُمْ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ [1] پس درخواست می‌كنم از خدا، كه مرا به معرفت شما و دوستان شما گرامى داشت و بيزارى از دشمنان شما را نصيب من كرد، اينكه مرا در دنيا و آخرت با شما قرار دهد».
در شناخت و معرفت به اهل بیت این نکته را باید مورد توجه داشت، که شناخت این حضرات شناخت از سنخ اطلاعات ذهنی و در حد اطلاع از تاریخ تولد و شهادت این بزرگواران نبوده و حتی شناخت فضایل آنها نیست (اگرچه این امر خود پسندیده است)، بلکه این شناخت و معرفت یک باور قلبی و اعتقاد درونی است.
اگر این معرفت را در حد همین اطلاعات ذهنی بدانیم، دشمنان اهل بیت، آنها را از ما بهتر می‌شناختند، همانطوری که امام حسین (علیه السلام) در روز عاشورا وقتی خود را معرفی فرمودند، همه‌ی لشگریان دشمن ایشان را می‌شناختند. لذا باید در معرفت به اهل بیت پا را فراتر از شناخت در حد تاریخ تولد و شهادت آنها قرار داد.

اولین قدم در شناخت و معرفت اهل بیت (علیهم السلام) این است که بدانیم این حضرات از خود ما به ما، اولویت دارند.
همانطوری که خداوند در قرآن به این امر اذعان نمودند: «أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُم‏ [نساء/59] ای کسانی که ایمان آورده اید! اطاعت کنید، خدا را! و اطاعت کنید، پیامبر خدا و اولو الأمر [اوصیای پیامبر] را!».
علامه طباطبایی در مورد اینکه اهل بیت نسبت به ما الویت دارند می‌فرمایند:
«و اين معنا ـ‌و خدا داناتر است‌ـ باعث شده است كه كلمه (اطاعت) در آيه تكرار شود، چون اگر اطاعت خدا و رسول تنها در احكامى واجب مى‏‌بود كه به وسيله وحى بيان شده، كافى بود بفرمايد"أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ‏"، ولى چنين نكرد، و كلمه (اطيعوا) را دوباره آورد، تا بفهماند اطاعت خدا يك نحوه اطاعت است و اطاعت رسول يك نحوه ديگر است، ولى بعضى از مفسرين گفته‏ اند: تكرار كلمه (اطيعوا) صرفا به منظور تاكيد بوده، و اين حرف به هيچ وجه درست نيست، زيرا اگر هيچ منظورى به جز تاكيد در بين نبود، ترك تكرار، اين تاكيد را بيشتر افاده مى‏‌كرد، و لذا بايد مى‏‌فرمود "اطيعوا اللَّه و الرسول ..."، چون با اين تعبير مى‏‌فهمانيد اطاعت رسول، عين اطاعت خداى تعالى است، و هر دو اطاعت يك هستند، بله اين كه تكرار، تاكيد را مى‏‌رساند، درست است، اما نه در هر جا. و اما اولى الامر هر طايفه‏‌اى كه باشند، بهره‏‌اى از وحى ندارند، و كار آنان تنها صادر نمودن آرايى است كه به نظرشان صحيح مى‏‌رسد، و اطاعت آنان در آن آراء و در اقوالشان بر مردم واجب است، همان طور كه اطاعت رسول در آرايش و اقوالش بر مردم واجب بود». [2]
از مصادیق بارز توجه به این اولویت را می توان در واقعه‌ی عاشورا مشاهده کرد؛ همانطوری که زهیربن قین به واسطه‌ی همسرش به این اولویت داشتن معصومین به ما، در کربلا رسید، و در راه امام جان خود را فدا کرد، ولی برخلاف او عبیدالله حر جعفی این اولویت را تنها در قرار دادن اموال (شمشیر و اسب) در اختیار امام تشخیص داد و نتوانست به عاقبتی که زهیر به آن رسید، دست یابد.

قدم دوم اینکه معصومین مصالح و مفاسد ما را نسبت به خودمان بهتر تشخیص می دهند.
همانطوری که امام رضا (علیه السلام) خصوصیات امام معصوم را مانند کسی که خیانت در امانت نمی‌کند (الْأَمِينُ‏ الرَّفِيقُ‏)، پدری مهربان (الْوَلَدُ الشَّفِيقُ) و مانند مادری نیکوکار نسبت به فرزندکوچک و صغیرش (كَالْأُمِّ الْبَرَّةِ بِالْوَلَدِ الصَّغِير) [3] بیان می‌کنند.
از طرف دیگر نیز این را باید بخاطر بسپاریم اگر نگاه ما به زندگی تنها در حیطه‌ی 70سال زندگی محدود دنیوی باشد، این زندگی را می‌توان با عقل نیز مدیریت کرد، اما اگر زندگی فراتر از این هفتاد سال باشد و ابد در پیش داشته باشیم، نیاز به یک عالِم دارای علم بی خطا و آزاد از هوسها و وساوس شیطانی هستیم و این همان (معصومیت) و مصون بودن اهل بیت از خطا و عصیان است، و بر همین اساس است که می‌توان ادعا کرد آنها بر مصالح و مفاسد ما آگاه‌تر هستند، تا خود ما به خودمان.
حال که آنها دارای علم بی‌خطا و عمل بی‌خطا هستند، در همین حال این حضرات، محبت و عاطفه سرشاری نیز نسبت به ما دارند، همانطوری که علت گریه‌ی پیامبر را از ایشان سوال می‌کنند، ایشان می‌فرمایند: «قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُبْكِيكَ فَقَالَ: رَحْمَةً لِلْأَشْقِيَاء [4] بخاطر رحت به دشمنانم». یعنی این حضرات، حتی به دشمنانشان نیز نگاه رحمت دارند، حال چه برسد به محبین و پیروان این بزرگواران.
حال اگر ما بتوانیم به معرفتی در این حد برسیم که اولا آنها نسبت به ما الویت دارند و ثانیا مصالح و مفاسد ما را بهتر از ما تشخیص می‌دهند بر همین اساس دیگر خروج از دستگاه الهی ایجاد نشده و تسلیم در برابر فرامین آنها هستیم، که این فرامین دقیقا دستورات خداوند است، همانطوری که شهدای کربلا به این معرفت واقعی دست پیدا کرده و توانستند صفت بهترین و با وفاترین یاران را برای خود ایجاد کنند و شخصیتی مانند سعید بن عبدالله که چه در کربلا در کنار امام بوده و خود را فدایی امام کرده و در آخرت نیز در کنار امام حسین (علیه السلام) است.

در نتیجه یکی از راه‌های موجود برای ما برای اینکه در دنیا و آخرت با حضرات معصومین (علیهم السلام) محشور شویم، معرفت واقعی به این بزرگواران است و این معرفت و شناخت نیز نباید در حد آگاهی و اطلاع از تاریخ تولد و شهادت این بزرگواران باشد که در اینصورت حتی دشمنان آنها، بهترین شناخت را از ایشان داشته اند، بلکه معرفت، یک باور قلبی است که این حضرات نسبت به ما اولویت داشته و مصالح و مفاسد ما را بخاطر علم بی‌خطا و عمل بی‌خطا بهتر از ما تشخیص می‌دهند، که با این اعتقاد سلموا تسلیما ایجاد خواهد شد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشت:
[1]. ابن قولويه، جعفر بن محمد، كامل الزيارات، ص177، دار المرتضوية، نجف اشرف، چاپ: اول، 1356ش.
[2]. طباطبايى، سيد محمد حسين، سيد محمد باقر موسوى همدانى‏، ترجمه تفسیر المیزان، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسين حوزه علميه قم‏، قم‏، چاپ پنجم، 1374 ش‏.
[3]. «الْإِمَامُ الْأَمِينُ‏ الرَّفِيقُ‏ وَ الْوَلَدُ الشَّفِيقُ وَ الْأَخُ الشَّقِيقُ وَ كَالْأُمِّ الْبَرَّةِ بِالْوَلَدِ الصَّغِي»، ابن شعبه حرانى، حسن بن على، تحف العقول، ص439، جامعه مدرسين - قم، چاپ: دوم، 1404/1363ق.
[4]. طبرسى، حسن بن فضل، مكارم الأخلاق، ص439، شريف رضى - قم، چاپ: چهارم، 1412 ق/1370 ش.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.