فایده ازدواج پیامبر با دختر خلفا

09:52 - 1395/08/08

اگر خلفا انسان‌های بدی بودند، چرا رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) خود را به ایشان نزدیک کرده و با ایشان رابطه‌ای سببی بر قرار کرده است!؟ رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در آن برهه تاریخی نیازمند حمایت قبایل مختلف بود، از این‌رو تلاش کرد، تا با پیوند زناشویی با خلیفه اول، و خلیفه دوم، از پشتیبانی قبایل ایشان بهره‌‌ ببرد.

فایده ازدواج پیامبر با دختر خلفاء

گاه این سوال مطرح می‌شود، که اگر خلفا انسان‌های بدی بودند، چرا رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) خود را به ایشان نزدیک کرده و با ایشان رابطه‌ای سببی بر قرار کرده است آیا رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نمی‌دانستند که بعضی ازآن‌ها به خطا می‌روند؟ و این پیوند‌ها  می‌تواند دلیل بر حقانیت و درست کاری، خلفا و همسران رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) باشد.

این سوال وجوه مختلفی را در خود نهفته‌ دارد، گاهی هدف از این سوال انکار، علم غیب رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) است، و گاه نیز، هدف، پاک جلوه دادن خلفاء در غصب خلافت، و همچنین سرپوش نهادن بر کارهایی است، که از سوی برخی از زنان رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در دوران حیات‌شان انجام شده است. از این‌رو در ادامه به پاسخ، این مطالب می‌پردازیم. واین اندیشه‌های را مورد تحلیل و نقد قرار می‌دهیم.

در مورد علم پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و معصومین مطالب زیادی نوشته شده است، که طالبان حقیقت را به این مطالب ارجاع می‌دهیم[1] و تنها به این نکته اشاره می‌کنیم، که علم پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به این پیشامدها از نوع علم غیب و علم به اسباب و مسببات قطعی الحصول بود و ایشان در برابر چنین علمی تکلیف نداشته‌اند. زیرا علمی برای ایشان تکلیف آور است که از طرق عادی حاصل شود، و وظیفه ایشان، این بوده است که با مردم بر اساس علم عادی برخورد کنند، و حق استفاده از این علم را در روابط خویش با دیگران نداشته‌اند، مگر موارد خاصی که از سوی خدا متعال به ایشان اذن و اجازه داده شده باشد، برای آشکار شدن این مطلب می‌توان از این مثال بهره برد که، شخصی که در شرکت دولتی خدمت می‌کند، حق ندارد که از ماشین دولت استفاده شخصی کند، گرچه این ماشین در اختیار وی است، مگر جایی که شرکت به وی اجازه داده باشد. علم غیب نیز برای رسول گرامی اسلام مانند این خودرو دولتی است.

اما این ادعا که پیوند با پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) سبب پاکی و طهارت زنان ایشان است، ادعایی است که قرآن به طور صریح آن‌را رد می‌کند، زیرا که در آیه ده سوره تحریم، از هم‌سران حضرت نوح و حضرت لوط یاد می‌کند، که گم‌راه شدند، قرآن در این زمینه می‌فرماید: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ كانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبادِنا صالِحَيْنِ فَخانَتاهُما فَلَمْ يُغْنِيا عَنْهُما مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ قيلَ ادْخُلاَ النَّارَ مَعَ الدَّاخِلين‏[تحریم/10] خدا مثلى براى كسانى‌‏كه كافر شده‌‏اند زده است، مثل هم‌سر نوح و هم‌سر لوط، آن‌ها تحت سرپرستى دو بنده از بندگان صالح ما بودند، ولى به آن‌‏دو خيانت كردند و ارتباط آن‌ها با اين دو پيامبر سودى به حال‌شان(در برابر عذاب الهى) نداشت و به آن‌ها گفته شد وارد آتش شويد همراه كسانى‏ كه وارد مى‏‌شوند».

هم‌چنین خداوند متعال در برخی از آیات قرآن به صورت آشکار از اشتباهات هم‌سران رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) یاد می‌کند، تا آشکار گردد، که پیوند با پیامبر خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) سبب پاکی و طهارت ایشان نیست، به عنوان نمونه خدا در قرآن می‌فرماید: «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى‏ بَعْضِ أَزْواجِهِ حَديثاً فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَ أَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَها بِهِ قالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هذا قالَ نَبَّأَنِيَ الْعَليمُ الْخَبيرُ *إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاه‏[تحریم/3-4] به ‏خاطر بياوريد هنگامى‏‌كه پيامبر يكى از رازهاى خود را به بعضى از هم‌سرانش گفت، ولى هنگامى‌‏كه وى آن‌‏را افشا كرد، خداوند پيامبرش را از آن آگاه ساخت و قسمتى از آن‏‌را براى او بازگو و از قسمت ديگر خوددارى کرد، پس هنگامى‌‏كه پيامبر هم‌سرش را از آن خبر داد، او گفت، چه ‏كسى تو را از اين راز آگاه ساخته؟ پيغمبر گفت: خداوند علیم و خبیر؛ اگر از كار خود توبه كنيد به نفع شماست زيرا دل‌هايتان از حق منحرف گشته و اگر بر ضد او دست‏ به ‏دست هم دهيد كارى از پيش نخواهيد برد، زيرا خداوند ياور اوست»[2]

اکنون با توجه به این حقیقت که پیوند با رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) سبب طهارت و پاکی شخصی از گناه و معصیت نمی‌شود، به علل این ازدواج‌ها می‌پردازیم.

الف) آزمایش:
یکی از سنت‌های الهی آزمایش انسان‌هاست، به گونه‌ای که در قرآن می‌فرماید: «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُون‏[عنکبوت/2] آيا مردم گمان كرده‌‏اند به صرف اين‌كه بگويند ايمان آورده‌‏ايم رها مى‏‌شوند و آزمايش‏ نمى‏‌شوند؟!»، با توجه به این نکته، به این حقیقت راه می‌یبابیم، که پیوند رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) با چنین افرادی سبب آزمایش جامعه اسلامی است، تا افراد صالح از غیر صالح تفکیک و جدا گردند. گرچه خداوند متعال همیشه علائم و نشانه‌هایی قرار داده است که سبب هدایت جویندگان حقیقت در این فتنه‌ها می‌شود.[3]

ب) تربیت:
از دلایل دیگری که می‌توان از آن یاد کرد، این است که، پیامبر خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در تلاش بود، با پیوند با این چنین افرادی ایشان را تربیت کرده و زمینه رشد آن‌ها را فراهم آورد، زیرا که تأثیر شوهر بر هم‌سر از نکاتی است که قابل انکار نیست.

ج) بهره بردن از حمایت قبیله:
رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در آن برهه تاریخی نیازمند حمایت قبایل مختلف بود، از این‌رو تلاش کرد، تا با پیوند زناشویی با خلیفه اول، و خلیفه دوم، از پشتیبانی قبایل ایشان بهره‌‌ ببرد.[4]

پس با توجه به این حقایق، هیچ وجهی وجود ندارد تا کسی، ادعا کند، که پیوند با رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) سبب پاکی و طهارت شخص از اشتباه است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی‌نوشت
[1]. در مورد علم غیب و دلیل وجود آن رجوع کنید به،«نقد دیدگاه وهابیت در مسأله علم غیب» و «پیامبران به اذن خدا «علم غیب» دارند»
[2]. در تعداد کثیری از کتب اهل سنت به این نکته اشاره شده است که آیات سوره تحریم، برای عایشه و حفصه، نازل شده است که به عنوان نمونه می‌توان از: البخاري الجعفي، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله (متوفاي256هـ)، صحيح البخاري، ج 5، ص 4964، ح4966، كِتَاب الطَّلَاقِ، بَاب «لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ الله لك»، تحقيق د. مصطفى ديب البغا، ناشر: دار ابن كثير، اليمامة - بيروت، الطبعة: الثالثة، 1407 هـ – 1987م./ تفسير القرطبي ج18 ص202 المؤلف: أبو عبد الله محمد بن أحمد بن أبي بكر بن فرح الأنصاري الخزرجي شمس الدين القرطبي (المتوفى: 671هـ)، تحقيق: أحمد البردوني وإبراهيم أطفيش، الناشر: دار الكتب المصرية - القاهرة، الطبعة: الثانية، 1384هـ - 1964 م، عدد الأجزاء: 20 جزءا (في 10 مجلدات)، زاد المسير في علم التفسير ج4 ص312 المؤلف: جمال الدين أبو الفرج عبد الرحمن بن علي بن محمد الجوزي (المتوفى: 597هـ)، المحقق: عبد الرزاق المهدي، الناشر: دار الكتاب العربي - بيروت، الطبعة: الأولى - 1422 هـ / فتح القدير ج5 ص304 المؤلف: محمد بن علي بن محمد بن عبد الله الشوكاني اليمني (المتوفى: 1250هـ)، الناشر: دار ابن كثير، دار الكلم الطيب - دمشق، بيروت، الطبعة: الأولى - 1414 هـ.
[3]. یکی از این نشانه‌ها را می‌توان در این حدیث رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) جویا شد،ه پیامبر به خانه عایشه اشاره‌ کرده است، و آنجا را محل فتنه و آزمایش معرفی کرده است، که این علامت‌ می‌تواند هدایت‌گر اهل هدایت باشد. رجوع کنید به، صحیح البخاری - بَابُ مَا جَاءَ فِی بُیُوتِ أَزْوَاجِ النَّبِیِّ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ، وَمَا نُسِبَ مِنَ البُیُوتِ إِلَیْهِنَّ- ج4 ص82 المؤلف: محمد بن إسماعیل أبو عبدالله البخاری الجعفی المحقق: محمد زهیر بن ناصر الناصر الناشر: دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانیة بإضافة ترقیم ترقیم محمد فؤاد عبد الباقی) الطبعة: الأولى، 1422هـ عدد الأجزاء: 9.
[4]. رجوع کنید به «ازدواجی بر پایه مصلحت امت اسلام» و«ازدواجی به درخواست پدری نگران»

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.