عمل خوب انسان بی‌دین، مانند گردوی پوک و اسکناس بی‌نخ است!

07:30 - 1394/12/08

چکیده: کارهای به ظاهر خوبِ کافران و اشخاص بی‌دین، دارای ارزش حقیقی نیست زیرا یک یا دو شرط لازم را ندارند.

گردو و اسکناس سالم و تقلبی

کارهای خوبی که انجام می‌دهیم،‌ دو حالت می‌تواند داشته باشد:
الف: این کارها را برای این انجام می‌دهیم که خوشمان می‌آید.
ب: کار خوب را بر اساس عقیده‌ها و باور‌هایی انجام می‌دهیم که دین آسمانی به ما سفارش کرده است، هر‌چند به ظاهر برایمان مقداری سخت باشد.

کارهای خوب، از دو گروه متفاوت
شخصی که کارهای خوب را تنها برای این‌ انجام می‌دهد که خوشش می‌آید و دین و رضایت خداوند برای او مطرح نیست، ممکن است که به کارهای دیگری هم دست بزند.
مثلا اگر دلش خواست و به شخص فقیری کمک کرد ممکن است بعدا منّتی بر او بگذارد و یا اذیتی هم به او برساند، مثلا به او بگوید که: «اگر کمک من نبود تو گرسنه می‌ماندی» و یا بگوید: «دیگر این‌طرف‌ها پیدایت نشود» و یا اینکه کمکش به دیگران، برای نشان دادن به مردم باشد که بگویند فلانی آدم خوبی است.
پس شخصی که برای میل خودش کار خوبی را انجام دهد، بعید نیست که برای میل خودش کارهای بدی را هم انجام دهد چون چنین شخصی به دنبال این است که خودش را راضی و خوشحال کند.

اما شخصی که مسلمان و دین‌دار است، به دیگران کمک می‌کند اما مراقب است که با منت و اذیت و خود‌نمایی، کار خوب خود را بی‌ارزش نکند.
او به قیامت، عقیده دارد و شاید هم میل زیادی نسبت به کمک به فقرا نداشته باشد، اما می‌داند که منت و اذیت، پاداش آخرتی او را از بین می‌برد. و هم‌‌چنین به خداوند، عقیده دارد و می‌داند که اگر خود‌نمایی کند او از نیتش با خبر است و باز هم پاداشی بر این کمک با منت، ندارد؛‌ چرا که قرآن کریم می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‏ كَالَّذی یُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِر[بقره/264] اى كسانى كه ایمان آورده‌‏اید! بخشش‌هاى خود را با منت و آزار، باطل نسازید! همانند كسى كه مال خود را براى نشان دادن به مردم، انفاق مى‏‌كند؛ و به خدا و روز رستاخیز، ایمان نمى‏‌آورد».

شخص با‌ ایمان، اگر کار خوبی را برای پاداش آخرتی و یا ترس از عذاب قیامت، انجام دهد و یا گناهی را برای ترس از عذاب؛ و یا پاداش آخرتی انجام ندهد، خیلی خوب است اما ایمان بالاتری هم داریم و آن این است که او خداوند را عبادت می‌کند و کار‌های خوب انجام می‌دهد و بدی‌ها و گناهان را ترک می‌کند اما نه برای ترس از عذاب و رسیدن به بهشت و پاداش الهی، بلکه برای بد بودن بدی، آن را ترک و برای خوب بودن خوبی، آن را انجام می‌دهد. و چنین شخصی در کا‌ر‌هایش تنها رضای خداوند را در نظر می‌گیرد؛ چنان‌که امیرالمومنین(علیه‌السلام) فرمود: «گروهى خدا را از روی رغبت و میل (به بهشت) پرستش می‌کنند، كه این پرستش بازرگانان است، و گروهى او را از روى ترس عبادت می‌کنند كه این عبادت بردگان است، و گروهى خدا را به خاطر سپاس‌گزارى می‌پرستند و این پرستش آزادگان است».[1]

اشخاص بی دین، دو گروهند:
1. کسانی که اطلاعی از دین و سخنان خدا و پیامبران ندارند
چنین کسانی، ممکن است وقتی دین الهی و سخنان خداوند متعال و پیامبران و ائمه(علیهم‌السلام) اطلاع پیدا کردند، بپذیرند چنان‌که روایت از امام رضا(علیه‌السلام) است که فرمود: «اگر مردم، زیبائى و شكوه سخن ما را دریابند، حتما به ما گرایش پیدا مى‌‏كنند و پیرو ما مى‌‏شوند».[2]

2. کسانی که از سخنان خداوند و پیامبران، اطلاع دارند اما نمی‌پذیرند
بعضی از افراد، با وجود این‌که از دین الهی و سخنان خداوند و پیامبرانش اطلاع دارند نمی‌پذیرند. آن‌ها به سبب تعصب كوركورانه یا لجاجت، دشمنى با حق، مقدم شمردن منافع كوتاه‌مدت مادى، آلوده بودن به انواع شهوات و بالآخره تكبر و خودبرتربینى، از پذیرش دین و سخنان حق، خود‌داری می‌کنند و در حقیقت؛ مصداق این آیه قرآن کریم هستند که می‌فرماید: «یَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ یُنْكِرُونَها وَ أَكْثَرُهُمُ الْكافِرُون‏ [نحل/83] آنها نعمت خدا را مى‏‌شناسند؛ سپس آن را انكار مى‌‏كنند؛ و اكثرشان كافرند!».

کارها و اعمال بی‌دین‌ها ارزش حقیقی ندارد
چنان‌که عرض شد، کسانی که دین و ایمان ندارند کار‌های خوبشان، ارزش لازم را ندارد؛ زیرا چیزی که به کار‌های خوب، ارزش لازم و کافی می‌دهد نیت و عقیده‌ی درست است.
ریا و منت و اذیت، موجب بی‌ارزشی عمل خوب می‌شود. و از همه مهم‌تر، عقیده به خداوند و داشتن دین مورد قبول او(یعنی اسلام حقیقی) است که به کار‌ها، ارزش می‌دهد و کار خوبی که شخص بی‌دین انجام می‌شود مانند اسکناسی است که از نظر ظاهر، مانند دیگر اسکناس‌هاست اما آن «نخ امنیتی» را ندارد.

خداوند متعال، اعمال کافران را به خاکستر، تشبیه کرده و می‌فرماید: «مَثَلُ الَّذینَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ فی‏ یَوْمٍ عاصِفٍ لا یَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى‏ شَیْ‏ءٍ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعیدُ [ابراهیم/18] اعمال كسانى كه به پروردگارشان كافر شدند، هم‌چون خاكسترى است در برابر تندباد در یك روز طوفانى! آنها توانایى ندارند كمترین چیزى از آنچه را انجام داده‌‏اند، به دست آورند؛ و این همان گمراهى دور و دراز است!».

تشبیه کار‌های کافران، به خاکستر، نشان‌دهنده‌ی این است که کار‌های خوب آنان هم ممکن است که ظاهری داشته باشد اما مانند خاکستر، باقی‌مانده‌ی مقداری آتش است و محتوایی ندارد و هیچ نوع چسبندگی و پیوستگی ندارد و با آب هم نمی‌توان، آن‌ها را به هم پیوند داد.
و نکته‌ی دیگر این آیه، آن است که می‌فرماید این خاکستر‌ها (اعمال کافران) در یک روز طوفانی هستند و آن‌چنان پراکنده می‌شوند که با هیچ قدرتی نمی‌توان، آن‌ها را جمع‌آوری کرد.

نتیجه‌گیری
کارهای به ظاهر خوبِ کافران و اشخاص بی‌دین، دارای ارزش حقیقی نیست زیرا برای ارزش داشتن یک کار، سه شرط، لازم است:
1. ظاهر خوب آن کار.
2. باطن خوب آن (که همان عقیده به خداوند و نیت خوب است).
3. خراب نکردن آن کار خوب با کارهای دیگری مانند خودنمایی و منت و اذیت.
که خوبی‌های کافران، یک و یا دو شرط از این موارد سه‌‌گانه را ندارد.
_________________________________
پی‌نوشت:
[۱]. «إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ التُّجَّارِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِیدِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُكْراً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَار». نهج‌البلاغه، حکمت 237؛/ و كشف‏‌الغمة، ج2، ص150؛/ و تحف‏‌العقول، ص246.
[2]. «فَ إِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ كَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا». معانی الأخبار، ص 180؛/ و  عیون أخبار الرضا(علیه‌‌السلام)‏، ج1، ص307؛/ و وسائل الشیعة، ج‏27، ص92.

نظرات

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

مارک زاکربرگ بی دین نامسلمون ۹۹درصد از ثروتشو وقف بی خانمان ها و فقرا و اینا کرده که نزدیک چهل پنجاه میلیارد دلار هست!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
کدوم مدعی دین داری از این کارا بلده بکنه؟
قضاوت با خود خدا...

تصویر javanmard
نویسنده javanmard در

با عرض سلام خدمت شما
همان‌طور که عرض شد در مورد کار‌های خیری که اشخاص بی‌دین، انجام می‌دهند، اگر بی‌دینی آنها از روی بی‌اطلاعی از دین و سخنان خداوند و پیامبران باشد با کسانی که با علم و شناخت از دین دستورات الهی، آن را نمی‌پذیرند؛ تفاوت دارند.
چون گروه اول، ممکن است وقتی دین حق را شناختند،‌ آن را بپذیرند و ایمان آورند در این صورت، کارهای خوب آنها هم پذیرفته می‌شود البته اگر منت و اذیت و خودنمایی در کارشان نباشد.

کسی که اعتقاد به خداوند و آخرت ندارد اگر گفته شود که در قیامت، برای کار‌های خوبی که انجام داده و به مردم کمک کرده پاداشی ندارد، ظلمی به او نشده چون مطابق عقیده‌اش با او رفتار شده است و آنان مصداق این آیه هستند که می‌فرماید:«أُولئِكَ الَّذينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْنا؛[سوره کهف: 105] یعنی: آنهايند كسانى كه به آيات پروردگارشان و به ملاقات او (در قیامت) كفر ورزيدند، پس عمل‏‌هاى آنها (به خاطر كفرشان) باطل گرديد و در نتيجه براى آنها در روز قيامت ميزانى براى سنجش اعمالشان برپا نمى‏‌كنيم».

و اگر هدف آنها از خوبی به دیگران، پاداش در دنیا باشد این پاداش، بدون کم و کاست در دنیا به آنها داده می‌شود همان‌طور که در قرآن کریم فرمود: «مَنْ كانَ يُريدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زينَتَها نُوَفِ‏ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فيها وَ هُمْ فيها لا يُبْخَسُون؛[سوره هود: 15] ‏كسانى كه زندگى دنيا و زينت آن را بخواهند، (نتيجه) اعمالشان را در همين دنيا بطور كامل به آنها مى‌‏دهيم؛ و چيزى كم و كاست از آنها نخواهد شد!».

رای شما -
تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

سلام.دیگه الان خدای یکتا رو که خیلیا قبول دارن حالا کاری به دین کسی ندارم که چیه ولی تو جزءیات خداهای مردم باهم فرق داره حتی بین مسلمون ها هرکی میگه خدای من اینطوریه و ماهم خدایی داریم و از این حرفا ولی اکثرا خدای یگانه رو قبول دارن..
حالا این بنده خدا مارک هم همینطوره خدا رو قبول داره من بعید میدونم
قیامت خداوند بهش بفرماید هه اون همه ثروتتو بخشیدی برا این که کلی بدبخت رو دستشونو بگیری میخواستی نکنی! فرقی به حال من نمیکنه که این کارو میکردی یا نمیکردی...!
فکر نکنم این اتفاق بیافته..
اونوقت اینور حاجی که چهل بار مکه رفته و وقتی بخواد انفاق کنه دستش بلرزه و اخرشم نده رو بگن بفرما بهشت...
شاید همین پولهایی که این افراد تقریبا تمامی داراییشون رو انقدر راحت ازش میگذرن اونم تو زمان حیاتشون و اوج جوونی دستشونو بگیره نمیدونم..
چون حتما پشت یه همچین حرکت بزرگی یه اعتقاد بزرگی هم شاید باشه
با این که مسلمون هم نیست ..
صحبت سر کم چیزی که نیست..

تصویر javanmard
نویسنده javanmard در

با عرض سلام
اگر سخاوت و بخشش و کمک به دیگران، به صورت «صفت» برای انسانی در آمده باشد به طوری که این خدمت‌ها به مردم را بدون هیچ انتظار تشکر و خودنمایی و منت و اذیت انجام دهد شاید بشود گفت که به حال او تاثیر داشته باشد؛ هر چند دین نداشته باشد (که چنین شخصی اگر هم باشد بسیار بسیار کم‌یاب است) و شاید سبب تخفیف عذاب او در قیامت شود (چنان‌که در مورد «حاتم طایی» گفته شده که یا دین نداشت و یا دین درستی نداشت اما در سخاوت‌مندی ضرب المثل بود، روایت است از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) که به پسر حاتم طایی فرمود:
«إِنَّ اللَّهَ دَفَعَ عَنْ أَبِيكَ الْعَذَابَ الشَّدِيدَ لِسَخَاءِ نَفْسِهِ؛[مستدرك‏ الوسائل، ج 15 ص260 - الاختصاص، ص253 - ] 
بعنی: خداوند،‌ عذاب شدید را از پدرت دفع کرد به سبب سخاوت نفسی که داشت» و منظور این روایت شاید این است که در عذاب او، تخفیف داده شد و از عذاب شدید، به عذاب خفیف‌تر و کم‌تر پایین آمد و یا عذاب از او برداشته شد.
اما شرط ورود به بهشت، دو چیز است:
1- ایمان  2- عمل صالح؛  و هیچکدام به تنهایی کافی نیست
همان‌طور که در بسیاری از آیات قرآن کریم،‌ این‌دو در کنار هم آمده‌اند، به عنوان مثال: بقره/82 - آل عمران/57 - نساء/122 و 173 - اعراف/42 - یونس/4 - هود/23 - ابراهیم/23 و ...
در بیش از 50 آیه از قرآن کریم «ایمان و عمل صالح» با هم آمده‌اند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.