نحوه برخورد با جوان پرخاشگر و ناسازگار

11:53 - 1394/11/07

چکیده: امام علی(علیه‌السلام) درباره جوانان می‌فرماید: «لا تَقسِروا اولادَکم عَلَی آدابکُم فانهُم مخلوقونَ لزمانٍ غیرِ زمانکم؛ جوانان خود را به رعایت آداب و رسوم خودتان مجبور نکنید‌؛ چرا که ایشان برای زمانی غیر از زمان شما بوجود آمده‌اند.»

برخورد با جوان

برادری ۱۸ ساله دارم که به مسایل دینی اعتقاد ندارد و نماز نمی‌خواند. علی رغم تمام تلاش‌های بنده و خانواده، وضع اخلاق و رفتار او روز به روز بدتر می‌شود. هر از چند گاهی با یک رفتار نابهنجار فردی یا اجتماعی (مثل استفاده از قلیان، خرید و فروش اجناس نامشروع، دعوا با همکلاسی) آرامش خانوداه را سلب می‌کند. رابطه‌اش با پدرم نیز خدشه‌دار است. من و خواهر و مادرم هم سعی می‌کنیم با محبت با او رفتار کنیم.
متاسفانه اصلا حاضر به مشاوره گرفتن نیست. دوستان بسیار بی‌بندوباری دارد و خودش هم این مساله را اصلا قبول ندارد. پرخاشگر است و احترام نگه نمی‌دارد. هیچ هدفی ندارد و بسیار لذت طلب است. دوست دارد همه چیز را تجربه کند، حتی گناه!
بنده بارها سعی کرده‌ام از راه دوستی به او نزدیک شوم و با قوی کردن پایه‌های اعتقادی به او کمک کنم، امّا در حال حاضر متاسفانه به جز دوستانش به هیچ‌کس توجه نمی‌کند. لطفا راهنمایی کنید چگونه می‌توانم روی او تاثیر مثبتی بگذارم؟
پاسخ سوال:
نوجوانی و جوانی یک دوره‌ی خاصی از زندگی است که استقلال طلبی، پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی، کنجکاوی هدفمند، اصرار بر کشف فوری مجهولات و طرح سؤالات پی در پی از ویژگی‌های شاخص این گروه سنی است.
امّا در مورد وضعیت اعتقادی برادرتان باید عرض کنم؛ با توجه به شرایط سنی او اصلاح عقایدش کمی با سختی همراه است؛ چون زمینه اعتقادی در برادر شما به هر دلیلی به خوبی پرورش داده نشده و نگاه او به دین منفی است. لذا با این شرایط، جذب ایشان به دین و اعتقاد به احکام دینی کمی با دشواری روبرو است و نیاز تدبیر، صبر و پایداری در این راه است.
اولین نکته‌ای که شما باید به آن توجه داشته باشید این است که اصلا انتظار اصلاح یکی دو روزه برادرتان را نداشته باشید؛ چرا که تغییر رفتار برادرتان هم یکی دو روزه نبوده، بلکه در گذر زمان، رفتارهایش تغییر کرده است. بنابراین اصلاح و تغییر رفتارهایش نیاز به خواستن او، زمان و پایداری از سوی شماست.
با این حال، تلاش شما برای اصلاح او قابل تقدیر و بسیار ارزشمند و مفید خواهد بود، منتها برای اینکه نتیجه بهتری بگیرید بهتر است قبل از هر اقدامی، ابتدا برادر خود را به خوبی بشناسید و سپس منشأ بی اعتقادی او را کشف کنید؛ چون شما برای تاثیر روی ایشان نیاز به دو عنصر دارید؛ یکی از بین بردن موانع گرایشات دینی او و دیگری جایگزین کردن مواردی که به جذب ایشان به دین کمک می‌کند.
در مورد شناخت برادرتان باید عرض کنم؛ مهمترین مسأله، سنی است که ایشان در آن قرار دارد. در این سن او دوست دارد مستقل باشد و تحت سلطه کسی قرار نگیرد. این مسأله باعث می‌شود هر گونه امر و نهی از طرف شما یا هر کس دیگری را در تضاد با استقلال خود ببیند و با آن مقابله کند. لذا به هیچ وجه او را امر و نهی نکرده و برای هیچ کاری از افعال دستوری استفاده نکنید؛ چون او نه تنها به آن توجه نمی‌کند، بلکه حتی در مواردی خلاف آن را انجام می‌دهد؛ مثلا اگر برادر شما نماز نمی‌خواند، هیچ وقت سعی نکنید با گفتن مکرر پاشو نماز بخوان، او را به این کار وادار کنید، بلکه باید این کار غیر مستقیم صورت بگیرد که نمونه بارز آن خوان نماز اول وقت از طرف اعضای خانواده است. در کنار این، می‌بایست به حس استقلالش نیز بها داده و طوری برخورد شود که بفهمد شما و دیگران هم دوست دارید او مستقل باشد؛ مثلا مسئولیت‌هایی را به او بسپارید و یا بعضی از تصمیمات زندگیش را به خودش واگذار کنید. او را تشویق به اشتغال کنید و زمزمه ازدواج را در گوشش بخوانید. امید به ازدواج در چند سال آینده می‌تواند مانع خیلی از مشکلات اخلاقی ایشان باشد و زندگیش را هدف دار کند.
نوگرایی و تجددطلبی
جوان همواره از ظواهر جدید، مدل‌ها و الگوهای نو و جدید در رفتار، گفتار، پوشش ظاهری و حتّی افکار و پندار لذت می‌برد. امام علی(علیه‌السلام) درباره جوانان و رعایت این روحیه می‌فرماید: «لا تَقسِروا اولادَکم عَلَی آدابکُم فانهُم مخلوقونَ لزمانٍ غیرِ زمانکم؛ جوانان خود را به رعایت آداب و رسوم خودتان مجبور نکنید‌؛ چرا که ایشان برای زمانی غیر از زمان شما بوجود آمده‌اند.»[1]
"در حقیقت نوگرایی، همان حرکت به همراه زمان است؛ به این صورت که مردم با گذر زمان و تغییر آن، مبتلا به نوعی تغییر و تحول در شیوه‌های زندگی هستند؛ چرا که هر زمان دارای مقتضیات ویژه خود می‌باشد. به همین دلیل امام علی(علیه‌السلام) می‌فرماید: «النّاسِ بزمانِهم أشبَهُ مِنْهُم بآبائِهِم؛ مردم به زمانشان بیشتر از پدرانشان شباهت دارند.»[2] در ارضای این میل فطری نیز باید حد اعتدال رعایت شود و در ارضای آن نباید آن چنان افراط کرد که یکباره تمام آداب و رسوم کهن را بی ارزش قلمداد نمود و به تقلید از جوامع دیگر پرداخت. تجدد و نوگرایی در تمام روش‌های نسل‌های قبل مطلوب نیست، بلکه فقط در فرض ضرورت و نیاز و با در نظر گرفتن هویت ملی و فرهنگی و حفظ خواسته‌های فطری و رعایت احکام ثابت اخلاقی و دینی نوگرایی مطلوب و اجتناب ناپذیر است."[3]
مسأله بعدی در شناخت او، میزان اطلاعاتی است که نسبت به دین دارد. آنچه در خیلی از خانواده‌ها دیده می‌شود، این است که پدر و مادرها دین را با توجه به شرایط زمانی خود، سنتی فرا گرفته‌اند و برای پرورش فرزندان خود هم به این شیوه متوسل می‌شوند، در حالی که در شرایط فعلی چنین روشی نتیجه بخش نیست. لذا اگر فکر می‌کنید آنچه برادر شما از دین می‌داند فقط همان چیزهایی است که پدر و مادر شما با نگاه سنتی خود به او آموخته‌اند، باید این خلأ را پر کنید؛ چون برادر شما برای قبول دین نیاز به دلیل و استدلال دارد و زمانی دین را قبول خواهد کرد که بداند برای او سودمند است.
امّا در مورد موانع گرایش دینی ایشان، چند مورد را به عنوان نمونه ذکر می‌کنم و شما مطابق با همان، بقیه موارد را می‌توانید کشف کنید:
۱- مطابقت نداشتن حرف و عمل در اطرافیان به خصوص پدر و مادر:
یک کودک برای فراگیری علوم و رفتار، به دنبال الگو می‌گردد. اولین الگو برای کودکان، پدر و مادر آن‌ها و سپس برادران و خواهران و بعد از آن، معلمان و دیگر افراد می‌باشند. از جمله شرایط لازم الگوپذیری، این است که گفتار و کردار فرد الگو، با هم در تناقض نباشند. لذا اگر کودکی ببیند پدرش امر به نماز و اهمیت دادن به آن می‌کند، ولی در عمل نماز نمی‌خواند یا بی توجه می‌خواند یا اول وقت نمی‌خواند، طبیعی است که حرف او را قبول نکند. بنابراین اگر این مشکل در خانواده شما وجود دارد، آن را حل کنید و یا حداقل در موردش بحث کنید.
۲- امر و نهی بیش از حد از طرف پدر و مادر:
اگر آن‌ها چنین روحیه‌ای دارند، به آن‌ها بگویید؛ این کار، نه تنها مشکل او را حل نمی‌کند، بلکه شما را دشمن خود پنداشته و هر چه شما بگویید، برعکس آن عمل می‌کند.
۳- لقمه حرام
۴-فاصله عاطفی بین او و خانواده:
ذات انسان‌ها اینگونه است که وقتی از کسی کینه به دل دارند، نه تنها با خود او، بلکه با تمام آنچه مربوط به او باشد، مخالف خواهند بود. یکی از آن‌ها اعتقادات پدر شما خواهد بود. لذا اگر رابطه برادر و پدر شما درست نشود، لجاجت او بر مقابله با دین و همچنین اصرار بر کارهای خلاف عرف و اخلاق و شرعش بیشتر می‌شود.
۵- دوستان ناباب: این نکته مورد توجه شما بوده، امّا آنچه نیاز است در این بخش متذکر شوم، روش جلوگیری از این نوع دوستی است. برای مقابله با آن، همانطور که قبلا هم عرض کردم امر و نهی فایده‌ای ندارد، بلکه باید او را نسبت به اشتباهش آگاه کنید و عاقبت کاری را که انجام می‌دهد به او گوشزد کنید و تا حد امکان باید این کار غیر مستقیم صورت بگیرد.
به علاوه اینکه باید در محیطی رشد کند که بتواند دوستان خوبی پیدا کند؛ مثلا اگر مدرسه ایشان مدرسه خوبی نیست، آن را تغییر دهید یا اگر محله‌ای که در آن زندگی می‌کنید، خوب نیست، باید تغییر مکان دهید. در کنار این، رابطه دوستانه خانواده با او می‌تواند جایگزین نسبتا خوبی باشد. مضاف بر اینکه اگر فردی را در فامیل را می‌شناسید که سابقه خوبی دارد از او کمک بخواهید تا با برادر شما طرح دوستی بریزد و به او کمک کند.
۶- ...
ناگفته نماند؛ عملی کردن مواردی که عرض شد ممکن است کمی سخت باشد و بعضی از آن‌ها در توان شما نباشد، ولی در هرحال نیاز به تدبیر، صبر و تحمل اعضای خانواده در برابر رفتارهای بعضا نادرست برادرتان است.
پی‌نوشت:
[1]. شرح ابن ابى الحديد ، ج20، ح102 
[2]. خصائص الائمه، ص ۱۱۵
[3]. مجله شمیم یاس، آذر 1385، ش45، شیوه‌های مخاطب شناسی و جذب جوانان
جهت مطالعه بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:
اوصاف جوان، ارتباط با جوان
لینک مستقیم گفت‌وگو در انجمن: کارهای برادرم، آرامش خانواده را سلب کرده است

نظرات

تصویر یک مادر به نام ل ص
نویسنده یک مادر به نام ل ص در

مطالب جالب بود فقط به دو نکته باید اشاره کنم یکی اینکه برخورد پدران در نقش بستن پسران خیلی موثر است که متاسفانه اکثرا با کتک میخواهند فرزند را تربیت کنند دوم اینکه بعضی از منشا بی اعتقادی در پسران سوء استفاده جنسی اجباری از آنان در جامعه هست که باعث میشود از دین زده شوند زیرا اگر بخواهند از حق خود دفاع کنند ترس از ریختن آبروی خود دارند و اگر در خود دفن کنند دچار عقده و بدبینی و عدم اعتماد به نفس در جامعه میشوند به دلیل اینکه قانون درستی در برخورد با اینگونه مسایل و مشکلات ( سوء استفاده جنسی) که متاسفانه به دلیل بیکاری و افسردگی در پسران جوان زیاد شده وجود ندارد

تصویر ایدا
نویسنده ایدا در

برادر من بسیار پرخاشگر و عصبی است.با وجود اینکه امکانات خوبی هم در اختیار او قرار گرفته است.و ماشین مورد علاقش را هم دارد .اما با این وجود هنوز هم میگوید که شما برای من کاری نکردید و...
برادرم زندگی را برایمان سخت کرده و در دعوا های کوچک حتی مادرش را هم میزند البته که این ممکن است به دلیل مصرف دارو های بدنسازی باشد .چکارش بکنم ؟

تصویر اشرف شهریاری
نویسنده اشرف شهریاری در

پسرهای من بی ادب وپرخاشگرن ومرابه شدت کتک میزنن خودخواه وخیره سرن فهاشی میکنن وازکلمات ریکیک استفاده میکنن هرکاری کنم راضی نیستن واگرهرکاری کنن من تاحرف برنم کتکم میرنن تازکی مراتهدید به قتل هم میکنن سربازن تابیان من  خونه منوازارمیدن چه حرف برنم چه نه کتک میخورم جرات ندارم حرف بزنم بزرگهای فامیلم امدن ولی بیشترپروبی ادب شدن پدرشونم رفته 6ساله ومیگه نمیخوامشون خسته شدم وانگهی من ازناحیه پامم نقص دارم ولی خودم حقوق دارم وخرجشونم میدم توروخدا بگین چه کنم؟؟؟313جوابمو کجا میدین من خوب بلدنیستم وکی

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

همینجا جوابت رو میفرستن

تصویر mostafavi
نویسنده mostafavi در

با سلام به شما کاربر محترم

از طریق این لینک سوالتان را ارسال کنید تا کارشناس موردنظر به سوال شما پاسخگویی کند.

با تشکر

تصویر قاسمی
نویسنده قاسمی در

سلام من يه دختر هفده ساله دارم همش ميگه اجازه بدين با دوستانم برم بیرون ما هم مخالف هستیم شده با ما دشمن 

تصویر mostafavi
نویسنده mostafavi در

سلام

شما به عنوان مادر ضمن همدلی کردن و برقراری یک رابطه عاطفی با دخترتان، دلایل مخالفت خودتان را بیان کنید. این کار چند مزیت دارد؛ اولا برقراری رابطه عاطفی با دخترتان باتوجه به شرایط سنی‌اش که در اوج احساسات است، باعث نزدیکی و صمیمیت میان شما و دخترتان می‌شود.(هیچ گاه این رابطه عاطفی و احساسی را قطع یا کمرنگ نکنید ولو دخترتان برخلاف نظر شما عمل کند.) ثانیاً توضیح منطقی درباره علت مخالفتتان می‌تواند حداقل شرایط شما را درک کند و در نهایت مجاب شود.

در آخر اگر می‌توانید روی دوستان و افرادی که با دخترتان ارتباط دارند، نظارت و شناخت لازم را داشته باشید، بهتر می‌توانید روی دخترتان تاثیر بگذارید و رابطه شما با او و دوستانش نزدیکتر، صمیمانه تر و مثبت‌تر باشد. معمولا هرچقدر صمیمیت میان افراد بیشتر باشد، تعامل بهتری باهم پیدا می‌کنند.

موفق باشید.

تصویر فاطمه بهادرب
نویسنده فاطمه بهادرب در

پسری دارم 21ساله تند عصبی پرخاشگر دست بزن داره عصبانی میشه تو خونه هر چی باشه میشکنه از 14 سالگی همین طور بوده بدتر هم شده چه باید بکنم سربازیشم به زور تموم کرده 2سال ونیم طول کشید تموم شد تو خدمتشم دعوا و مرافه داشت لطفا راهنمایم کنید ممنون

تصویر ا.آسایش
نویسنده ا.آسایش در

پسری دارم 24 ساله بارتبه 800 منطقه 2 رشته هوافضا امیر کبیر انتخاب کرد وپس از خواندن دوترم مشروط شدما یزدی هستیم واو در خوابگاه دچار مشکلاتی شد وبه ما نگفت حالا پس از 5ترم مشروطی دانشگاه با ادامه تحصیل او موافقت نمی کند.

او نیز علاقه ای  به ادامه ندارد وبه خواندن مطالب فلسفی وسیاسی می پردازد به نظر شما به سربازی بره یا ادامه تحصیل دهد مشکلات رفتاری مثل کم اشتهایی و افسردگی هم پیدا کرده

تصویر mostafavi
نویسنده mostafavi در

با سلام به شما کاربر محترم

ابتدا به ساکن نمی‌شه نظری داد بلکه باید ابتدا بررسی کرد که علت افت تحصیلی ایشون در این مدت چه بوده است؟ آیا علاقه‌ای به رشته موردنظرش ندارد؟ آیا دچار مشکل روحی و روانی یا مشکلاتی از این قبیل پیدا کرده است یا نوع مشکلات چیز دیگری بوده است؟

بنابراین قبل از هرچیز لازمه که شما به عنوان یک والد با نزدیک شدن به او از طریق ایجاد صمیمیت با او ارتباط برقرار کنید و متوجه مشکلاتش بشوید و بعد از اون می‌تونید به او پیشنهاد ادامه تحصیل یا سربازی یا هرچیز دیگری داد. تا متوجه مشکل او و علت افت تحصیلی‌اش نشدید، هرگونه پیشنهادی به او مشکلی رو ایجاد نمی‌کنه بلکه می‌تونه مشکل رو تشدید هم بکنه.

موفق باشید.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.