ضرورت اتحاد بین شیعه و سنی

13:30 - 1394/08/07

چكيیده: در جائي كه قرآن كريم كه متقن‌ترين سند در نزد تمام فرقه‌هاي اسلامي است، تاكيد فراوان دارد كه شما مسلمانان حتي با غير مسلمانان مانند اهل كتاب با مدارا و رفق رفتار كنيد، چرا بين خود مسلمانان بايد اين قدر بر نقاط اختلاف جزئي بايد پافشاري شود و جامعه اسلامي را به لبه پرتگاه جنگ و خونريزي سوق داد؟ 

واعتصموا بحبل الله جميعاً

ما برای ترسيم الگویی از وحدت اسلامی، با راه‌ها و تصورات مختلفی روبه رو هستيم؛ زيرا نو انديشان، مصلحان و صاحبان هر يك از عقايد و مذاهب مختلف اسلامی، تلقی خاصی از اين مقوله دارند. به عنوان نمونه، امروزه بسياری از انديشمندان «وحدت اسلامی» را نوعی يك‌پارچگی مصلحتی در ابعاد مختلف سياسی- اجتماعی می‌دانند و اهتمام به مشتركات دينی و رفع سوء تفاهم‌های مذهبی و فكری را با عنوان «تقريب مذاهب» و به عبارت بهتر «تقريب بين صاحبان مذاهب» می‌شناسند.
اما واقعيت اين است كه وحدت مطلوب و حقيقی، هم در عرصه سياسی- اجتماعی و هم در زمينه‌های فكری و مذهبی رخ می‌نمايد، وحدتی ماندگار است كه بر پايه تقريب بين باورهای انواع مذاهب استوار باشد؛ تقريبی اساسی بين اصول و اركان مذاهب، و نه تقريبی صوری و نمادين بين معدودی از انديشنمدان چند مذهب.

در وحدت مطلوب اسلامی بايد پذيرفت كه مسلمانان به رغم اجتهادهای كلامی، فقهی و سياسی مختلف «امت واحده» هستند. عناصر قوام‌بخش اين امت، نيز پذيرش اصول مشتركی چون توحيد، نبوت، معاد، و اعتقاد و التزام به احكام و فروع عملی مورد قبول همه مسلمانان است. با پذيرفتن اين اصل، هيچ يك از اختلافات جزئی و نظرات متفاوت فقهی، كلامی، و تاريخی و...نمی‌تواند به واحد بودن اين امت خدشه‌ای وارد سازد. البته حساب گروه‌های انحرافی و بدعت‌گذاری چون غلات و نواصب و وهابيت، و تكفيری‌ها و تندروهای هر دو گروه شيعه و سنی كه همواره مطرود جامعه اسلامی بوده‌اند به اتفاق فريقين از جرگه مسلمانی خارج‌اند، از ديگر مسلمانان جداست.

قرآن كريم و وحدت اسلامی بين شيعه و سنی
در قرآن كريم «وحدت ايمانی و اجتماعی» مسلمانان را می‌توان در تعابير و واژگانی هم‌چون «واعتصموا» ، «اصلحوا ذات بينكم» ، «تعاونوا» ، «السلم» ، «اصلاح» ، «اصلاح ذات البين» ، «الف بين قلوبكم» ، «امة واحدة» ، «امة وسطا» ، «حزب الله» ، «صراط مستقيم» ، «صبغة الله» ، «مودة» و «اخوة» مشاهده نمود.
هم‌چنين قرآن جلوگيری از دشمنی، حقد و كينه و خصومت بين افراد و گروه‌ها و نفی جدال و دشمنی در امور فكری را، سرلوحه آموزه‌های خود قرار داده است. اين مهم علاوه بر قرآن کریم، در روايات اسلامی نيز مورد ملاحظه جدی قرار گرفته است.

قرآن مجيد، به عنوان متقن‌ترين سند اسلام، اختلاف و تفرقه در جامعه را از «نغمه‌های شيطان» و يكی از عوامل اصلی كشتارها می‌داند. تفرقه و فرقه فرقه شدن مسلمانان، هم‌طراز با عذاب الهی است و پيامد آن چشيدن طعم تلخ جنگ و سختی خواهد بود.

قرآن مجيد، عداوت و كينه را به عنوان يكی از مكافات فراموشی خدا و گناه و طغيان برشمرده است و ضمن نهی شديد از تنازع و دشمنی، آن‌را عملی شيطانی دانسته است. و رفع آن‌را، يكی از اهداف مهم بعثت بر می‌شمارد. از نظر اين كتاب آسمانی، يكی از عوامل اصلی هلاكت امت‌های گذشته، گرفتاری آنان به تفرقه و پراكنده شدن جامعه بود و مهم‌ترين عامل تشتت جامعه نيز، اختلاف آنان در امر دين بود. نزاع و دو دستگی، حاصلی جز عقب افتادگی، تشتت و سست شدن پايه‌های جامعه ندارد.

در آيات قرآن ضمن تاكيد بر تعقل، تفكر و تفقه در دين و دستور به ارزيابی و سنجش سخنان و گزينش بهترين آن‌ها، اين آموزه نيز به ما تعليم داده شده است كه از جدال بی‌حاصل و مقتضی عداوت و دشمنی با ديگران بپرهيزيم. جالب اين‌كه در تاكيد بر الفت جامعه و كم كردن فاصله‌های اجتماعی و كاستن از نزاع‌ها، دستور داده شده است كه مسلمانان حتی با اهل كتاب نيز به كشمكش فكری نپردازند و كار اختلاف و كشف حقيقت را به خدا و روز قيامت واگذار كنند.( نمونه‌ای از اين آيات قرآن در آياتی هم‌چون: زمر/3، حج/68و 69، انعام/164 وجود دارد) و در خطاب به اهل كتاب نيز آنان را دعوت به وحدت كلمه و اتخاذ جبهه‌ای واحد در برابر مشركان و كافران نموده است.( آل عمران/64)

با پی‌گيری آيات و روايات زيادی كه در اين زمينه وارد شده است، می‌توان گفت: هدف مهم قرآن، تأسيس امت يك‌پارچه‌ايست كه در آن نزاع و چند دستگی و جنگ و خون‌ريزی نباشد و اجتماع مردم بر اساس هم‌دلی و هم‌كاری و برادری و محبت و عدالت سامان بگيرد.
در جایی كه قرآن كريم كه متقن‌ترين سند در نزد تمام فرقه‌های اسلامی است، تاكيد فراوان دارد كه شما مسلمانان حتي با غير مسلمانان مانند اهل كتاب با مدارا و رفق رفتار كنيد، چرا بين خود مسلمانان بايد اين قدر بر نقاط اختلاف جزئی بايد پافشاری شود و جامعه اسلامي را به لبه پرت‌گاه جنگ و خون‌ريزی سوق داد؟ چيزی كه دشمنان امت اسلامی به شدت به دنبال آن هستند. به خاطر اين‌كه تنها مانع غارت‌گری و چپاول ملت‌ها، اسلام و آئين روشن‌گر آن است. لذا با تمام قوا و قدرت، در پي‌اختلاف افكنی بين امت اسلامی بين تمام گروه‌ها و فرقه‌ها هستند.

قرآن كريم در بيش از 50 آيه به موضوع اختلاف، وحدت و روش‌های به دست آوردن اتحاد و عوامل اختلاف، اشاره می‌كند که ما در اين‌جا تنها به چند نمونه از اين آيات شريفه اشاره می‌كنيم: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلى‏ شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ [آل عمران/103] و همه شما دست در ريسمان خدا زنيد و پراكنده مشويد و از نعمتى كه خدا بر شما ارزانى داشته است ياد كنيد: آن هنگام كه دشمن يكديگر بوديد و او دل‌هايتان را به هم مهربان ساخت و به لطف او برادر شديد. و بر لبه پرت‌گاهى از آتش بوديد، خدا شما را از آن رهانيد. خدا آيات خود را براى شما اين‌چنين بيان مى‏‌كند، شايد هدايت شوید».
در اين آيه شريفه علاو بر اين‌كه ما را به وحدت دعوت می‌كند، از فرقه‌گرایی و تفرقه برحذر می‌دارد. در اين آيه شريفه وحدت را يكی از نعمت‌های الهی می‌شمارد كه به امت اسلامی ارزانی شده است.

آيه ديگر كه به اين مهم اشاره می‌كند این است: «وَ لا تَكُونُوا كَالَّذينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظيمٌ [آل عمران/105] همانند آن كسان مباشيد كه پس از آن‌كه آيات روشن خدا بر آن‌ها آشكار شد، پراكنده گشتند و با يكديگر اختلاف ورزيدند، البته براى اينان عذابى بزرگ خواهد بود» در اين آيه شريفه كسانی‌كه به اختلافات دامن می‌زنند را به عذاب دردناك  نويد می‌دهد.

آیه دیگری می‌فرماید: «وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرينَ [انفال/46] از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد و با يكديگر به نزاع برمخيزيد كه ناتوان شويد و مهابت و قوت شما برود. صبر پيشه کنيد كه خدا همراه صابران است». در اين آيه شريفه نیز تاكيد فراوان بر دوری از اختلاف و نزاع می‌كند و اشاره می‌كند كه اگر اختلاف‌سليقه و يا ناحقی هم اتفاق افتاده باشد، خداوند ما را به صبر دعوت می‌كند.

حاصل سخن اين‌كه: وقتي كه ما با برادران اهل سنت در بسیاری از اصول اشتراك داريم، چرا بايد به اختلافات دامن بزنیم؟ و با دامن زدن به اختلافات زمينه دشمنی و ستيز بین خود را فراهم آورده و موجبات پیروزی دشمن را به وجود آوریم؟ دشمن قداره كشی كه تمام نيرو و توان خود را گذاشته است تا امت واحد اسلامی را از هم متلاشی كند تا به اهداف شوم استعماری خود دست يابد. آيا ما ما مسلمانان نبايد به خود بيائيم و دست اتحاد و برادری و برابری به مسلمانان دیگر بدهيم؟ اگر دقت كرده باشيد، اکثر جنگ‌ها و خون‌ريزی‌ها با هزار تاسف در كشورهای اسلامی به وقوع پيوسته است كه اين مورد تاسف و گريه فراوان دارد. اكثر اين اختلافات، جنگ‌ها و دشمنی‌ها بين مسلمين به دست دشمانان اسلام به وجود آمده است، آنان به تعصبات و اختلافات مسلمانان  دامن زده و سوء استفاده كرده و عده‌ای جاهل و نادان و بی‌سواد را تحريك كرده تا عده‌ای دیگر از مسلمانان را تکفیر کرده و کافر بنامند و قتل آنان را واجب بشمارند.

نظرات

تصویر خالو. دمشهری
نویسنده خالو. دمشهری در

با سلام خدمت برادر احمدی مطالب خیلی مفید و آموزنده بودند
ممنون از زحمات شما

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.