«توحید مفضل» بهترین معجزه کلامی امام صادق

15:31 - 1394/05/20

چکیده:امام صادق(عليه‌السّلام) ابتدا به اندیشه و تفکر در نظام هستی سفارش می‌نماید و بی‌بصیرتی را عامل عناد و لجاجت در مقابل ذات حضرت حق بیان می‌کند. سپس به تشريح  وضع جنين در رحم مادر و طفل شيرخوارمی‌پردازد .

«توحید مفضل»  بهترین معجزه کلامی امام صادق

امام صادق(عليه‌السّلام) یگانه امامی است كه با علوم خود جهانیان را به اسلام واقعى و دين حقيقى آشنا نمود. و با انحای مختلف و با منطق و برهان، و قلم و بيان انسان‌ها را به این دين اصيل راهنمایى نمود و آن‌ها را با حقیقت این عالم و نظام آفرینش آشنا نمود و بذر معرفت و شناخت را دل‌ها و عقل بشر را بارور نمود.

یکی از معجزات علمی امام صادق(عليه‌السّلام) که اندیشه و تدبر در آن، انسان را به سوى حقيقت رهنمون مى‌‏سازد، حدیث گران‌قدریست که حضرت آن را در چهار روز و در چهار فصل بر مفضّل املا فرموده‌اند که به کتاب «توحید مفضل» معروف شده است. امام در فصل اول درباره شگفتی‌هاى آفرينش انسان و در فصل دوم درباره شگفتی‌هاى آفرينش حيوان و در فصل سوم درباره شگفی‌هاى آفرينش طبيعت و در فصل چهارم درباره ناملايمات و مصائب سخن گفته‌اند.
بدون شک این کتاب بی‌بدیل، بهترین معجزه‌ی کلامی امام صادق(عليه‌السّلام) است که کمتر به زوایای وجودی آن پرداخته شده است. که در این‌جا به گوشه‌هایی از آن اشاره می‌نماییم.

امام صادق(عليه‌السّلام) ابتدا به اندیشه و تفکر در نظام هستی سفارش می‌نماید و بی‌بصیرتی را عامل عناد و لجاجت در مقابل ذات حضرت حق بیان می‌کند. سپس به تشريح  وضع جنين در رحم مادر و طفل شيرخوار می‌پردازد که بیان آن در 1400 سال پیش، فقط تنها از زبان یک امام معصوم، آن‌هم امام صادق(عليه‌السّلام) برمی‌آید. «... جنين در زير سه پرده از ظلمت محجوب است: ظلمت شكم و ظلمت رحم و ظلمت مَشيمه( بچّه دان). براى جنين در آن حال ابداً فكرى و راهى براى طلب غذا، و دفع مضرّت، و جلب منفعت، و دور كردن و زدودن موادّ آزاردهنده نمى‏‌باشد. در آن حال خون حيض به سوى او براى تغذّى او جارى مى‏‌گردد، همان‌طور كه جريان آب، نباتات را تغذيه مى‏‌كند و ... همين كه جنين قدم به جهان نهاد، آن خون حيضى كه در رحم مادر غذاى او بود اينك تبديل به شير مى‏‌گردد. آن طعم و رنگ به نوعى دگر از غذا منقلب مى‏‌شود كه موافقتش با مولود تازه وارد از جهت تغذّى شديدتر است و در وقت حاجت به طفل مى‏‌رسد».[1]

امام در فصل دوم به تشریح حیوانات می‌پردازد و به عنوان نمونه به بیان عجايب آفرينش ماهى اشاره کرده و می‌فرماید: «ماهى، آب را از دهان مى‏‌گيرد و از دو گوش بيرون مى‏‌كند تا چون ديگر حيوانات از فوايد هوا بهره ببرد».[2] آیا این سخن بیان وجود اکسیژن در آب و استفاده ماهى از «اكسيژن» نمی‌باشد که قرن‌های بعد کشف شده است.

در فصل بعدی مى‏‌فرمايند: « خورشيد چنين آفريده شد كه از جانب مشرق طلوع كند و بر آن‌چه كه از جانب مغرب با آن رو به رو مى‏‌شود بتابد. و خورشيد بر زمين مى‏‌تابد تا هر بخشى از زمين نصيب خود را از نور آن بگيرد».[3] آیا اين جمله غیر از كروى بودن زمين و هم حركت آن است که بعدها به اثبات رسید.

البته امام صادق(عليه‌السّلام) در فصول این کتاب، مفصّلا بحث‌های عمیق و زیبایی كرده‌‏اند که اگر دانشمندان و متخصصان هر رشته به گرد هم آيند و به بحث بنشينند بى‏‌شك ده‌ها و صدها قانون دیگر که حتى ممکن است هنوز كشف نشده‌ باشند را می‌توانند از آن در‏يابند. اما افسوس كه بشر با کنار گذاشتن اهل بیت(عليهم‌السّلام) و با بى‏‌اعتنايى به سخنان آنان، بزرگ‌ترين ستم را بر خود روا داشته و می‌دارند.

بنابراین آن‌چه که از کلام و سبک و سیره امام صادق(عليه‌السّلام) می‌توان دریافت آن است که تنها تفكر و انديشه است که پرده‌های حجاب و زنگار غفلت را برمی‌دارد و انسان را به خدا مى‏‌رساند.
_______________________________________________
پی‌نوشت
[1]. بحار الأنوار، ج 3، ص 101.
[2]. همان.
[3].همان.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.