شاهنامه آخرش خوش است

11:51 - 1394/05/09

چکیده: یکی از مباحث بسیار مهم پرداخته شده در آیات و روایات، مسئله حسن عاقبت و سوء عاقبت است،که در ضرب المثل‌ های فارسی تحت عنوان «شاهنامه آخرش خوش است» و یا «جوجه را آخر پاییز می‌شمارند» یاد می‌شود.

ثبات قدم

در یک تقسیم بندی، انسان‌ها چهار دسته‌اند:
الف: کسانی که در ابتدا و انتهای زندگی‌اشان دین‌دارند. مانند اولیاء الهی
ب: کسانی که در ابتدای امر بی دین بودند، ولی بعد از بیداری، در نهایت دین‌دار شدند. مانند بشر حافی، فضیل عیاض، عبد فرار، طیب حاج رضایی
ج: کسانی که در هیچ یک از ابتدا و انتهای زندگی خود، دین‌دار زندگی نکردند. مانند ابوجهل، ابو لهب
د: کسانی که در ابتدای امر، دین‌دار بودند، ولی عاقبتشان به بی دینی گذشت. مانند بلعم باعورا، برصیصای عابد، ابن ملجم، میرزا علی محمد باب
آری یکی از مباحث بسیار مهم پرداخته شده در آیات و روایات، مسئله حسن عاقبت و سوء عاقبت است، که در ضرب المثل‌ های فارسی تحت عنوان «شاهنامه آخرش خوش است» و یا «جوجه را آخر پاییز می‌شمارند» یاد می‌شود.
یکی از دعاهای قرآنی، درخواست خوش عاقبتی از حق‌تعالی است:
الف:«رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّاب»،[آل عمران 8]؛ «بار پروردگارا، دل‌هاى ما را به باطل ميل مده پس از آن‌كه به حق هدايت فرمودى و به ما از لطف خود رحمتى عطا فرما، كه تويى بسيار بخشنده»
ب: «وَ قُلْ رَبِّ أَدْخِلْني‏ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْني‏ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لي‏ مِنْ لَدُنْكَ سُلْطاناً نَصيرا»،[اسراء 80]؛ «و بگو كه بارالها مرا (هميشه به هر جا روم به مكّه يا مدينه يا عالم قبر و محشر) به قدم صدق داخل و به قدم صدق خارج گردان و به من از جانب خود حجت روشنى كه دائم يار و مددكار باشد عطا فرما»
ج: «... رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا...»،[بقره250]؛ « پروردگارا، به ما صبر و استوارى بخش و ما را ثابت قدم دار»
د: «يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَة...»،[ابراهیم 27]؛ « خدا اهل ايمان را با عقيده ثابت در حيات دنيا و در آخرت پايدار مى‌‏دارد.»
امیرالمومنین علیه السلام نیز در این زمینه می‌فرمایند: ««اِنّ حَقیقَةَ السّعادَةِ أن یَختِمَ لِلمَرءِ عَمَلُه بِالسّعادَة و اِنّ حَقیقَةَ الشّقاءِ أن یَختِمَ لِلمَرءِ عَمَلُه بِالشّقاءِ»، [1]؛ «حقیقت سعادت این است كه كار انسان به سعادت پایان پذیرد و حقیقت شقاوت و بدبختی به آن است كه پایان كار انسان شقاوت و بدبختی باشد»
بنابراین یکی از مسائل اساسی آن است که انسان در امر دین‌داری خود، دچار لغزش نشود و ثبات قدم داشته باشد. در واقع اگر چه مومن بودن مهم است، ولی مهم تر از آن حفظ ایمان است. مانند ا‌ین‌که مهم تر از اصل انقلاب کردن، انقلابی ماندن و پای‌بندی به ارزش‌های انقلاب است. مخصوصا در عصر و زمانی که فتنه‌ها و شبهات فراوانند.
در میان امامزادگان، حضرت عبد العظیم حسنی که از نوادگان امام مجتبی علیه السلام هستند، و در عصر امام رضا، امام جواد و امام هادی علیهم السلام زندگی می‌کردند، دورانی را پشت سر می‌گذارندند که امواج خروشان فرقه‌ها، گروه‌ها، جریان‌های فکری منحرف فراوان جامعه، در تلاطم بودند. در چنین شرایطی ایشان احساس خطر کردند و به خدمت امام هادی علیه السلام رسیدند و دین خود را عرضه نمودند، تا اگر تزلزلی در آن رخ داده، مورد تذکر قرار بگیرد که حضرت، بعد از شنیدن آن اظهارات، به همان آیه 27 سوره ابراهیم استناد کردند و فرمودند: «... هَذَا وَ اللَّهِ دِينُ اللَّهِ الَّذِي ارْتَضَاهُ لِعِبَادِهِ فَاثْبُتْ عَلَيْهِ ثَبَّتَكَ‏ اللَّهُ‏ بِالْقَوْلِ‏ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ»، [2]؛ «به خدا قسم، این همان دین الهی است که خدا برای بندگانش به آن راضی شده است. در این راه ثابت‏ قدم باش( و او را دعا فرمودند:) خدا تو را با عقيده ثابت در حيات دنيا و در آخرت پايدار نماید.»
البته ثبات قدم عوامل خاص خود مانند تقوی، تواضع، توبه، حسن خلق، صله رحم، محبت اهل بیت علیهم السلام و... را می‌طلبد.
بنابراین هیچ‌گاه نباید انسان به ایمان خود مغرور گردد و بداند که همیشه در معرض لغزش است و همیشه در صدد تحقق عوامل ثبات قدم در وجود خویش برآید.  
....................................................
پی‌نوشت:
[1].ابن بابويه، محمد بن على،‏الخصال‏،ج1ص5، جامعه مدرسين‏،قم‏، 1362 ش‏
[2]. ابن بابويه، محمد بن على‏،كمال الدين و تمام النعمة،ج2،ص،380 اسلاميه‏، تهران، 1395 ق‏
برای اطلاع بیشتر ر.ک کتاب اسرار حسن عاقبت و سوء عاقبت، میرزا حسن ابو ترابی

 

 ‌

 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.