قضیه ردالشمس و پاسخ به شبهات آن

08:45 - 1394/05/10

چکیده:قضیه از این قرار است که در روایات شیعه و سنی وارد شده است که از اسماء بنت عميس نقل كرده‏اند پيامبر(صلی‌الله علیه و آله) بر زانوى على (عليه‌السلام) خوابيده بود. نماز عصر على (عليه‌السلام) فوت شد. حضرت دعا كرد خورشيد برگشت تا اين‏كه على (عليه‌السلام )نماز به جاى آورد و خورشيد دوباره غروب كرد

رد الشمس

قضیه از این قرار است که در روایات شیعه و سنی وارد شده است، «اسما بنت عميس» همسر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نقل می‌کند: «رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بر زانوى على(عليه‌السلام) خوابيده بود، نماز عصر على(عليه‌السلام) فوت شد. حضرت دعا كرد و خورشيد برگشت تا اين‏كه على(عليه‌السلام) نماز را به جا آورد و خورشيد دوباره غروب كرد.[1]‏

قضیه ردالشمس دو مرتبه برای امیرالمومنین(علیه‌السلام) اتفاق افتاده است. یکی در زمان رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و دیگری در زمان زمام‌داری خود حضرت، هنگامی که از جنگ نهروان بر می‌گشتند.
دسته‌ای از روایات که بیان می‌کنند ردالشمس در زمان خود حضرت اتفاق افتاده است، بنابر تحقیق، تمام روایات موجود در این قسم از شخصی به نام جُوَیْرِیَةَ بن مُسْهِر نقل شده است. او می‌گوید: به همراه امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) از جنگ با خوارج باز می‌گشتیم تا این که به زمین بابِل رسیدیم. ایشان از اسب پیاده شد، دیگران نیز پیاده شدند. سپس فرمود: این زمینِ ملعونی است که سه بار در طول زمان بر آن بلا نازل شده است ... این‌جا اولین سرزمینی است که در آن بت پرستیده شد. همانا برای هیچ پیامبری و بر هیچ جانشین پیامبری جایز نیست که در این مکان نماز بخواند. پس هرکس می‌خواهد در این مکان نماز بخواند. پس مردم به اطراف رفته و نماز گذاردند و امام سوار بر اسب شده و رفت ... من به دنبال ایشان رفتم و قسم خوردم نمازم را با ایشان بخوانم، ... آفتاب غروب کرد[2] پس امام به سمتی رفت و وضو گرفت و جملاتی را به زبان آورد... به خدا قسم خورشید را دیدم که از بین دو کوه طلوع کرد ... پس نماز عصر را اقامه کرد و من نیز به ایشان اقتدا نمودم. وقتی نماز ما تمام شد دوباره شب شد ... ».[3] 

دانشمندان اسلامی این قضیه را به عنوان یکی از فضائل امیرالمومنین(علیه‌السلام) ذکر کرده‌اند. فضیلتی در ردیف فضائلی هم‌چون «سدالابواب»، «دامادی رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله)»، «لیله المبیت»، و فضائل فراوان دیگر.
اما برخی از دانشمندان اهل سنت ایرادات سندی و محتوائی براین روایت گرفته‌اند و نیز برخی از روشن‌فکران شیعی نیز آن را از جهت عقلی رد کرده‌اند به این بهانه که از نظر عقلی محال است که خورشید از مدار خود خارج شود و یا دوباره عکس مدار خود بچرخد.

پاسخ به اشکلات
جواب اول: اصل قضیه رد الشمس به جهت شهرتی که در میان روایات دارد، قابل استناد بوده و باید بدان اعتنا کرد و این شهرت، به طریقی اشکالات سندی آن را بر طرف می‌کند، و حتی برخی آن را از متواترات می‌دانند.[4]  هم‌چنین علاوه بر کتاب‌های حدیثی، واقعه‌ی رد الشمس در اشعار شعرای سده‌های نخستین نیز یافت می‌شود که خود نشانه‌ایست از شهرت این واقعه در میان مردم.[5]

جواب دوم: باید توجه داشت که این امر از محالات عقلی نیست که از جهت عقل چنین کاری محال باشد. یعنی ممکن است که خداوند به خاطر حکمتی و مصلحتی در عالم طبیعت تصرفی کرده باشد. همان‌طورکه معجزات فراوان دیگری به مانند خرق عادت برای انبیا بزرگ الهی اتفاق افتاده است همانند زنده شدن مرده برای حضرت عیسی(علیه‌السلام) مار شدن عصای چوبی حضرت موسی(علیه‌السلام) سرد شدن آتش افروخته برای حضرت ابراهیم(علیه‌السلام) و معجزات فراوان دیگر که به صورت خرق عادت برای پیامبران الهی اتفاق افتاده است. پس از جهت عقلی هم هیچ منعی وجود ندارد.

 

.....................................................
پی‌نوشت
[1]. کلینى، الکافی، ج 4، ص 562 ، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1365ش
[2].رسائلالشریفالمرتضى،ج4،ص 81
[3]. من لا یحضره الفقیه ، ج 1، ص 203 و 204.
[4]. شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، ج 1، ص  345
[5]. بن شهرآشوب مازندرانى، مناقب آل أبی طالب(ع)، ج 2، ص 317 و 318، مؤسسه انتشارات علامه، قم، 1379ق.
[6]بن شهرآشوب مازندرانى، مناقب آل أبی طالب(ع)، ج 2، ص 317 و 318، مؤسسه انتشارات علامه، قم، 1379ق.

نظرات

تصویر فانوس سیس
نویسنده فانوس سیس در

تمام نوشته ها و فرمایشات موجود در این متن صحیح ولی مسئله این است که آیا حضرت علی علیه السلام نمازشان را اول وقت نمیخواندند که در این دو قضیه نمازشان قضا شده؟؟؟ و خورشید دوباره بر آسمان برگشته تا حضرت نمازش را بخواند؟
آیا پیامبر اکرم از وقت نماز ظهر بر زانوی حضرت علی خوابیده بودند که حضرت نتوانستند نماز بخوانند؟؟؟ پس در این صورت نماز پیامبر هم قضا شده.

تصویر علی احمدی فریدنی

با سلام، رسول خدا(ص) با اصحاب نماز جماعت را خوانده بودند، اما حضرت بعدا خدمت رسول خدا(ص) مشرف شده بودند.

مطلب دیگه اینکه، نماز حضرت امیرالمومنین(ع) به نظر برخی بزرگان دین از اول وقت آن گذشته بود و هنوز به مرحله قضای واقعی نرسیده بود؛ قضای در اینجا به نظر این بزرگان قضای از اول وقت بوده است.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.