مناظره «حره» با «حجاج بن یوسف» درمورد فضائل امیرالمومنین

17:42 - 1394/04/18

چکیده:حجاج گفت: «من مدّت‌هاست در انتظار دیدار توام. به من گفته‌اند که عقیده تو این است که علی افضل اصحاب پیغمبر است و تو علی را بر ابوبکر و عمر و عثمان ترجیح داده‌ای»
حرّه گفت: «به شما دروغ گفته‌اند چرا که عقیده من درباره امیرالمؤمنین علی ـ‌(علیه‌السلام )ـ بیش از آنست که تنها او را بر اصحاب ترجیح ‌دهم، بلکه علی (علیه‌السّلام ) را بر کسانی که افضل از ابوبکر و عمر و عثمان نیز هستند ترجیح می‌دهم»
حجّاج گفت: «مقصود خود را واضح‌تر بگو»
گفت: «افضل از اصحاب پیغمبر چه کسانی هستند و چه کسانی از ابوبکر و عمرو عثمان برترند؟»

 

امیرالمومنین

امیرالمومنین(علیه‌السلام) در سال سی‌ام عام‌الفیل، ده سال قبل از بعثت، در کعبه، خانه خدا، به دنیا آمد و در سال 40 هجری قمری در مسجد کوفه، در محراب عبادت، درسجده نماز درحالی که ذکر الهی بر لب داشت، با ضربت شقی‌ترین انسان‌ها، یعنی ابن ملجم مراد،  به سوی خداوندمتعال پرواز کرد. 

فضائل امیرالمومنین(علیه‌السلام) از زبان پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله)
حضرت در حدیثی فرمودند: «اگر تمام درختان قلم و دریاها مرکب، و جنیان حساب‌گر و تمام انسان‌ها نویسنده باشند، نمی‌توانند فضایل علی بن ابی‌طالب(علیه‌السلام) را بنویسند».[1]
هم‌چنین در حدیث دیگری فرمودند: «خداوند متعال برای برادرم علی بن ابی‌طالب(علیه‌السلام) فضائلی قرار داده است که جز خدا کسی نمی‌تواند آن‌ها را شماره کند، پس هر کس از سر اعتقاد فضیلتی از فضایل وی را یاد کند، خداوند گناهان گذشته و آینده او را خواهد بخشید. هر چند در قیامت گناهانش با گناهان جن و انس برابری کند، و هر کس فضیلتی از علی بن ابی طالب(علیه‌السلام) را بنویسد، تا زمانی که آن اثر باقی است فرشتگان از برایش طلب آمرزش می‌کنند. و هر کس به فضیلتی از فضایل حضرت گوش فرا دهد، خداوند گناهان گوش او را می‌آمرزد. هرکس فضیلتی از آن حضرت را بخواند، خداوند گناهانی که توسط دیدن چشم انجام داده است را می‌آمرزد. سپس رسول اکرم(صلی‌الله علیه و آله) فرمود: نگاه کردن به علی بن ابی طالب(علیه‌السلام) و یاد او عبادت است. و ایمان هیچ بنده‌ای پذیرفته نیست مگر به پذیرش ولایت او و برائت از دشمان او».[2]

امیرالمومنین(علیهالسلام) برتر از هفت پیامبر
مناظره حره با حجاج بن یوسف
حره دختر حلیمه سعدیه (خواهر رضاعی رسول اکرم(صلی‌الله علیه و آله) ) از شیر زنان صدر اسلام بر حجّاج وارد شد.[3] حجاج از طرز ورود و بی‌اعتنایی او به دستگاه حکومتش دانست که این زن یک بانوی عادی نیست بلکه از متانت و عظمت روحی فوق‌العاده‌ای برخوردار است. پس از اندکی تأمّل پرسید: «حرّه دختر حلیمه توئی؟»
او گفت: «ای غیر مؤمن درست فهمیدی».
حجاج گفت: «من مدّت‌هاست در انتظار دیدار توام. به من گفته‌اند که عقیده تو این است که علی افضل اصحاب پیغمبر است و تو علی را بر ابوبکر و عمر و عثمان ترجیح داده‌ای».
حرّه گفت: «به شما دروغ گفته‌اند، چرا که به عقیده من امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) بر کسانی که بدون شک افضل از ابوبکر و عمر و عثمان هستند، نیز ترجیح دارد».
حجّاج گفت: «چه کسانی از ابوبکر و عمرو عثمان برترند؟»
حره گفت: «کسان بسیاری مانند: آدم و نوح و ابراهیم و داوود و سلیمان و موسی و عیسی».
حجاج گفت: «دلیل خود را بر این مدّعی بگو و اگر دلیل واضحی و برهان قاطعی بر این دعوی نیاوری تو را خواهم کشت».
حرّه گفت: «این فضیلت را خداوند در قرآن به امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) داده است و آن به این شرح است:
خداوند در قرآن مجید درباره آدم می‌فرماید: «آدم از همه نعمت‌های بهشتی بهره‌مند بود و تنها از درخت گندم منع شد، اما به سراغ گندم رفت و از گندم خورد؛ ولی امیرالمومنین(علیه‌السلام) از گندم منع نشده بود و همه نعمت‌ها بر او حلال و مباح بود، ولی با این وجود نان گندم نخورد.
حجّاج بی‌اختیار گفت: «أحسنت یا حرّه» اما دلیل تو بر افضل بودن علی از نوح و لوط چیست؟». 
حرّه گفت: «آن دو دارای همسرانی بودند که قرآن آن دو را جهنمی خوانده است، ولی همسر امیرالمومنین(علیه‌السلام) کسی است که رضای او رضای خدا و خشم او خشم خدا بود».
حجّاج گفت: «احسنت یا حرّه! اما بگو بدانم دلیل برتر بودن علی از ابراهیم چه خواهد بود؟»
حرّه گفت: «خداوند در قرآن مجید از قول ابراهیم(علیه السّلام) حکایت کرد:(ياد كن‏) آنگاه كه ابراهيم گفت‏: پروردگارا، به من نشان ده‏؛ چگونه مردگان را زنده مى‏‌كنى‏؟ فرمود: مگر ايمان نداری‏؟ گفت‏: چرا، ولى تا دلم آرامش يابد. 4] ولی أمیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود:« اگر همه پرده‌ها کنار رود، چیزی بر ایمان من اضافه نمی‌شود».[5]
حجاج گفت: «احسنت یا حرّه! اما دلیل تو بر افضل بودن علی از موسی چیست؟»
حرّه گفت: «خداوند در مورد موسی می‌فرماید:«موسى ترسان و نگران از آن‌جا بيرون رفت [در حالى كه مى]گفت پروردگارا من را از گروه ستم‌كاران نجات بخش».[6]
اما علی در«لیله المبیت» در بستر پیغمبر خوابید و جان خود بدون هیچ ترسی فدای پیامبر کرد.[7]
حجاج گفت: «احسنت یا حرّه! اما دلیل تفضیل علی بر حضرت سلیمان چیست؟»
گفت: «سخن سلیمان در قرآن این است که: «گفت پروردگارا من‌را ببخش و ملكى به من ارزانى دار كه هيچ كس را پس از من سزاوار نباشد در حقيقت تويى كه خود بسيار بخشنده‏‌اى»[8] ولی امیرالمومنین(علیه‌السلام) فرمود: «ای دنیا از من دور شو و سراغ من میا چرا که من تو را سه طلاقه کرده‌ام».[9]
حجاج گفت: «احسنت یا حرّه! اما به کدام دلیل علی را بر عیسی مسیح ترجیح دهی؟»
حرّه گفت:«خداوند متعال در قرآن شریف می‌فرماید: «چون خدا، عیسی را گفت که ای عیسی آیا تو مردم را گفتی که من و مادرم را خدا برگیرید عیسی در جواب گفت: خدایا تو منزّهی و من کلام ناحق هرگز نگفته‌ام و اگر گفته‌ بودم تو می‌دانستی چرا که تو از درون من آگاهی ولی من از درون و افکار تو بی‌خبرم و فقط تو آگاهی بر غیب داری و من جز آنچه که تو به دستور دادی نگفته‌ام»[10] و عیسی قضاوت و حکومت در این مورد را به روز قیامت انداخت ولی چون به علی بن ابیطالب نیز قومی در حدّ پرستش گرویدند و قائل به خدائی او شدند در دنیا آن‌ها را مجازات و کیفر نمود لحظه‌ای تأخیر و ضعف نشان نداد».
حجاج که انگشت تعجّب به دندان گزیده بود گفت: «احسنت یا حرّه! به خدا قسم که در دفاعیّات تو کوچک‌ترین خدشه‌ای وارد نیست». آن‌گاه او را اکرام کرد و جایزه داد.[11]
.........................................................................
پی‌نوشت
[1]. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ لَوْ أَنَ‏ الرِّيَاضَ‏ أَقْلَامٌ‏ وَ الْبَحْرَ مِدَادٌ وَ الْجِنَّ حُسَّابٌ وَ الْإِنْسَ كُتَّابٌ مَا أَحْصَوْا فَضَائِلَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ‏[كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام، ص: 3
[2]. مناقب خوارزمی، حدیث 2، ص 32؛ کفایه الطالب، ص 252، بحارالانوار، ج 38، ص 196)
[3]. حجاج بن یوسف الثقفی، در جنایت و خونریزی ظلم به شیعیان و سادات شهره خاص و عام است. در این رابطه به کتاب«شیعه و چهره خون ریز تاریخ، حجاج بن یوسف الثقفی» مراجعه نمایید.
[4]. بقره، /260
[5]. «لو کُشِفَ الغِطا مَا ازْدَدْتُ یَقیناً» [ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 7، ص 253)
[6]. « فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً یَتَرَقَّبُ» [ قصص/121.]
[7]. وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَاللّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَادِ[بقره/]
[8]. « رَبِّ اغْفِرْ لِی وَ هَبْ لِی مُلْکاً لا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِی»[بقره/207]  
[9]. «لاحَانَ حِینُکِ! هَیهَاتِ! غُرّی غَیْرِی لا حَاجَهَ لی فیکِ طَلَّقْتُکَ ثَلاثاً رَجْعَهَ فیهَا» [نهج البلاغه / حکمت 77]
[10]. « إِذْ قالَ اللَّهُ یا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَ أُمِّی إِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ قالَ سُبْحانَکَ ما یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ ما لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِنْ کُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنْتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ ما قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ ما أَمَرْتَنِی بِهِ»[مائده/116و  117]
[11]. حجاج بن یوسف الثقفی، در جنایت و خونریزی ظلم به شیعیان و سادات شهره خاص و عام است. در این رابطه به کتاب«شیعه و چهره خون ریز تاریخ، حجاج بن یوسف الثقفی» مراجعه نمایید

 

نظرات

تصویر صالحی دمشهری میناب
نویسنده صالحی دمشهری میناب در

باتشکر از زحمات برادر احمدی مطالب شما خیلی مفید و. روشن و اضح است واقعا استفاده بردیم

تصویر یونس
نویسنده یونس در

احسنت تا حالا همچین داستانی نشنیده بودم

تصویر شهید عشق  حسین
نویسنده شهید عشق حسین در

باسلام..

بسیازیبا وآموزنده بود...

تصویر امیر علی...
نویسنده امیر علی... در

اثبات عظمت و ابهت امیر المومنین علی بن ابیطالب بر دیگران

تصویر مهدی
نویسنده مهدی در

ببخید منبع این مطلب کجاست تو کدوم کتاب ذکر شده است؟

 

تصویر محمد فرضی پوریان

با سلام خدمت شما.

در کتاب بحار الانوار جلد 46 صفحه 134 آمده؛ متن عربی آن نیز اینچنین است: «ٍ أَنَّهُ لَمَّا وَرَدَتْ حُرَّةُ بِنْتُ حَلِيمَةَ السَّعْدِيَّةِ عَلَى الْحَجَّاجِ بْنِ يُوسُفَ الثَّقَفِيِّ فَمَثُلَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ لَهَا أَنْتِ حُرَّةُ بِنْتُ حَلِيمَةَ السَّعْدِيَّةِ قَالَتْ لَهُ فِرَاسَةٌ مِنْ غَيْرِ مُؤْمِنٍ فَقَالَ لَهَا اللَّهُ جَاءَ بِكِ فَقَدْ قِيلَ عَنْكِ إِنَّكِ تُفَضِّلِينَ عَلِيّاً عَلَى أَبِي بَكْرٍ وَ عُمَرَ وَ عُثْمَانَ فَقَالَتْ لَقَدْ كَذَبَ الَّذِي قَالَ إِنِّي أُفَضِّلُهُ عَلَى هَؤُلَاءِ خَاصَّةً قَالَ وَ عَلَى مَنْ غَيْرُ هَؤُلَاءِ قَالَتْ أُفَضِّلُهُ عَلَى آدَمَ وَ نُوحٍ وَ لُوطٍ وَ إِبْرَاهِيمَ وَ دَاوُدَ وَ سُلَيْمَانَ وَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ع- فَقَالَ لَهَا وَيْلَكِ إِنَّكِ تُفَضِّلِينَهُ عَلَى الصَّحَابَةِ وَ تَزِيدِينَ عَلَيْهِمْ سَبْعَةً مِنَ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ أُولِي الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ إِنْ لَمْ تَأْتِينِي بِبَيَانِ مَا قُلْتِ ضَرَبْتُ عُنُقَكِ فَقَالَتْ مَا أَنَا مُفَضِّلَتَهُ عَلَى هَؤُلَاءِ الْأَنْبِيَاءِ وَ لَكِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَضَّلَهُ عَلَيْهِمْ فِي الْقُرْآنِ بِقَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي حَقِّ آدَمَ- وَ عَصى‏ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى‏ وَ قَالَ فِي حَقِّ عَلِيٍّ وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً فَقَالَ أَحْسَنْتِ يَا حُرَّةُ فَبِمَا تُفَضِّلِينَهُ عَلَى نُوحٍ وَ لُوط.....».

این حدیث ابتدا در کتاب فضائل ابن شاذان، صفحه 136 نقل شده است.
_________________________________________
مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوارالجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ط - بيروت)، 111جلد، دار إحياء التراث العربي - بيروت، چاپ: دوم، 1403 ق.

ابن شاذان قمى، أبو الفضل شاذان بن جبرئيل، الفضائل (لابن شاذان القمي)، 1جلد، رضى - قم، چاپ: دوم، 1363ش.

 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.