تفاوت عقاید شيعيان زيدي یمن با شيعه دوازده امامی

12:16 - 1394/03/05

پس از حادثه کربلا و شهادت امام حسین(علیه‌السلام) در سال ۶۱هجری، امویان قدرت سیاسی را به طور کامل در دست گرفتند. با این‌که در دوران امویان شیعیان عموما از امام علی بن حسین(علیه‌السلام) و امام محمد باقر(علیه‌السلام) و امام جعفر صادق(علیه‌السلام) پیروی کردند. در عین حال دو انشعاب نیز روی داد.

يمن

پس از حادثه کربلا و شهادت امام حسین(علیه‌السلام) در سال ۶۱هجری، امویان قدرت سیاسی را به طور کامل در دست گرفتند. با این‌که در دوران امویان شیعیان عموما از امام علی بن حسین(علیه‌السلام) و امام محمد باقر(علیه‌السلام) و امام جعفر صادق(علیه‌السلام) پیروی کردند. در عین حال دو انشعاب نیز روی داد. یکی پیدایش «کیسانیه» بود که گروهی معتقد شدند پس از امام حسن مجتبی(علیه‌السلام) برادرش محمد حنفیه امام است، و دیگری ظهور «زیدیه» بود که جمعی از شیعیان پس از امام زین‌العابدین(علی‌السلام) به امامت فرزندش «زید» معتقد شدند.

زید‌بن علی، در دوران «هشام بن عبدالملک» به سال (۱۲۲ه. ق) خروج کرد و در کوفه مردم با او بیعت کردند. زید، امیرالمومنین(علیه‌السلام) را از سایر اصحاب پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) بر‌تر می‌دانست. در عین حال به خلافت ابوبکر و عمر نیز گردن می‌نهاد. و می‌پنداشت که تنها باید بر علیه فرمان‌روایان ستم‌گر قیام کند و اين دو خليفه ستم‌گر نبوده‌اند.[1]

هر چند او مدعی امامت، به مفهوم شیعی آن، نبود لکن زید خود را همتا و رقیب برادرش امام محمد باقر(علیه‌السلام) نمی‌دانست. اما طرف‌داران او، پس از شهادت وی به امامت فرزندش «یحیی» معتقد شدند و بدین ترتیب، بخشی از جامعه شیعی، آئین تازه‌ای به نام «زیدیه» را پذیرفت. به عبارت دیگر، زید به امامت امام محمد باقر(علیه السلام) معتقد بود. اما می‌گفت: باید بر علیه طغیان و ستم‌گری «هشام بن عبدالملک» قیام مسلحانه کرد. وی می‌پنداشت که معنای امر به معروف و نهی از منکر همین است. اما امام محمدباقر(علیه‌السلام) این نظر را رد می‌کرد، و قائل بودند که شرائط انقلاب و خروج بر علیه حکومت فراهم نیست و کار فرهنگی و علمی را بهتر می‌دانست.

این طایفه نیز ابتدا یک گروه سیاسی محض بود و سخن اصلی آن نیز مساله امامت بود. زیدیان معتقد بودند که امام باید «قائم بالسیف» (قيام كننده با شمشير بر عليه ظالمين) باشد و اين يكي از شعارهای اصلی آنان بود. امام بايد تقیه را‌‌ رها کرده و علیه ستم‌گران قیام کند. این گروه بعد‌ها به صورت یک فرقه مذهبی و کلامی درآمد و معتقد شدند: باید با فرمان‌روایان ستم‌گر جنگید و ستم را نابود کرد و حق را بر جای خود نشاند. و امامت فاجر درست نیست. و نباید به او اقتدا کرد. نماز آن‌گاه درست است که به امامت آن کس که فاسق نیست گزارده شود.[2]

به عقیده آنان هرکس از خاندان محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فاطمی‌نژاد، عالم و شجاع باشد و مردمان را به خداوند بخواند امام و واجب‌الاطاعه است.[3] با این‌که فرقه‌های مختلف زیدی در تمامی اندیشه‌های سیاسی (مانند دیگر اندیشه‌ها) عقاید یکسانی ندارند. در عین حال می‌توان اصول زیر را از عقاید عمومی سیاسی و اساسی آنان دانست:

1. پس از پیامبر ابوبکر و عمر خلیفه مسلمانان می‌باشند. و درباره عثمان توقف دارند.
2. امیرالمومنین(علیه‌السلام) افضل صحابه بوده و از نظر رتبه معنوی از دیگران ممتاز بود، اما جایز است که گاهی مفضول بر افضل مقدم شود.
3. از امامی باید اطاعت کرد که دارای شرایط لازم باشد. از جمله: از فرزندان امیرالمومنین(عليه‌السلام) باشد، قائم به سیف، عادل، مجتهد، پرهیزگار و... باشد.
4. تقیه حرام است،
5. قیام مسلحانه علیه استکباران واجب است. 
6. لازم است که حکومت با رهبری امامی از آل علی(علیه‌السلام) ایجاد شود. از آن‌جا که زیدیان آزادی اراده (اختیار) را از معتزله قبول کرده بودند[4] آزادی‌خواهی و انقلابی‌گری و ستم‌ستیزی آنان از یک پشتوانه کلامی و ایدئولوژیکی نیز برخوردار است.[5]

این در حالی است که  به اعتقاد شیعه دوازده امامی، قیام بر علیه ستم‌گران آن‌گاه لازم و واجب است که دیگر شرائط نیز مهیا باشد. اگر شرائط و زمینه برای قیام بر علیه حکام جائر فراهم باشد شیعیان امامیه نیز قائل به آن هستند. هم‌چنین شیعیان امامیه قائل به تقیه هستند، در حالی که شیعیان زیدیه آن را رد می‌کنند و قبول ندارند.
اختلاف دیگری که شیعیان زیدی با شیعیان امامیه دارند، این است که امامیه هیچ‌گاه قائل به خلافت خلفای اول و دوم یعنی ابوبکر و عمر نیست و امامت مفضول بر فاضل را قبول ندارد، در حالی که شیعیان زیدی نظر دیگری داشتند که بیان شد.

در نتیجه: شیعیان زیدی با شیعه دوازده امامی در برخی اصول مشترک است و در برخی مبانی و اصول کاملا اختلاف دارد.

 

..............................................................
پي نوشت
[1]. مقالات الاسلامیین، ۴۰
[2]. همان، ۴۰-۴۵
[3]. فرق الشیعه، نوبختی، ۸۹؛ بحثی درباره مرجعیت و روحانیت، ۳۴مقاله سید محمد حسین طباطبائی
[4]. اسلام در ایران، ۲۶۳
[5]. دائرة المعارف تشيع، تهران، نشر شهيد سعيد محبي، ج 4 ص 350

نظرات

تصویر شوک
نویسنده شوک در

مطلب مفیدی بود تا حالا فرق اعتقادی این دو رو نمیدونستم
من خودم شیعه ام و معتقدم شیعه دوازده امامی ما بروز تر و پیشرفته ترو با فرهنگ تر و رئوف تر از همه عمل میکنه
میتونم بگم اگه جهانیان سمت و سوق دید واقعیشونو به سمت شیعیان عثنی عشری برگردونن اونموقع میتونن واقعا درک کنن
که اسلام چیست
رافت اسلامی چیست
فرهنگ اسلامی چیست
تفکر اسلامی چیست
و ....
اونموقع اسلام هراسی تبدیل به اسلام دوستی میشه
اما شیطانیان اینو خوب میدونن و با رسانه های گسترده جمعی و مسائل دیگه نمیخوان جهانیان این دید رو نسبت به اسلام و مخصوصا شیعیان داشته باشن
چیزی که به عینه شاهدش هستیم تو منطقه البته این فقط گوشه ای از افکار ضد اسلامی شیطانیان هست
ترور ها و موارد تروریستی در اروپا و امریکارو هم اضافه کنین
و الی اخر

تصویر علی احمدی فریدنی

با سلام خدمت شما برادر عزيز دقيقا حرف شما درست است. آنها اسلام كج و چپكي يعني وهابيت خون ريز را به جهانيان معرفي مي كنند. و از اسلام واقعي كه اهل بيت ع مروج آن هستند به هيچ عنوان حرفي نمي زنند. نقل است كه يكي از طرفداران معاويه كه بر اثر تبيلغات گسترده معاويه دشمن سرسخت اهل بيت ع و امام علي ع شده بود به امام حسن مجتبي (ع) برخورد كرد. وقتي كه فهميد امام مجتبي از فرزندان امام علي ع شروع به فحاشي و توهين كرد تا جائي كه به حضرت زهرا س نيز توهين كرد. اصحاب امام مجتبي فوق العاده ناراحت شدند. امام فرمود صبر كنيد بگذاريد حرفهايش تمام شود وقتي كه حسابي از خجالت امام مجتبي (ع) در آمد امام جلو رفتند و دست او را گرفتند و فرمودند آيا از راه دوري آمده اي؟ گرسنه اي جا و مكان نداري؟ و.... امام ع فرد فحاش را به خانه اورد به غذا و آب داد وقتي كه مي خواست برود يك شتر مقداري پول هم به اود شخص فحاش به قدري شرمنده شده بود كه نمي دانست چه كند گفت يابن رسول الله من هنگام وردو دشمن ترين افراد روي زمين را تو و پدرت علي مي دانستم حالا محبوبترين افراد روي زمني نزدمن تو و پدرت علي (ع) است . اين است برخورد با دشمن اهل بيت آن هم طرفدار معاويه، دشمنان هيچ گاه به خود اجازه نخواهند داد كه اين اسلام را به دنيا معرفي كنند چون اگر مردم دنيا كه عاشق مهر و محبت اند اين اسلام را ببيند قطعا گرايش به اسلام بسيار بسيار زياد خواهد شد.

تصویر صالحی  خالو
نویسنده صالحی خالو در

سلام و خسته نباشید خدمت برادر عزیز و زحمت کش مطالب مفید و روشن بود واقعا استفاده بردیم خدا قوت موفق و موید باشید

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.