دنیا و آخرت در کلام امام هادی

13:42 - 1394/02/13

چکیده: رفتار و گفتار معصومین(علیهم‌السلام) برگرفته از قرآن کریم است و این دو، راهنمای سعادت بشریت هستند.

امام هادی(علیه‌السلام)

رهروان ولایت ـ دین اسلام، و از بین پیروان این دین، مذهب شیعه؛ دارای منابع بسیار باارزشی است؛ زیرا آن‌‌ها از کتاب خداوند و معصومین(علیهم‌السلام) پیروی می‌کنند و با این دو وسیله می‌توانند راه هدایت را پیدا کنند و سعادت‌مند شوند. یکی از رهبران شیعیان، امام دهم، حضرت امام علی النقی(علیه‌آلسلام) است که گفتار و رفتار ایشان، هدایت‌گر انسان‌های خداجوی پیرو فطرت است.

در این بحث می‌خواهیم در مورد سخنان آن حضرت در مورد دنیا و آخرت صحبت کنیم و سپس، نمونه‌هایی ار رفتار عملی آن حضرت در این دنیا را بیان کنیم.

دنیا و آخرت، در کلام امام هادی(علیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌السلام)
امام هادی(علیه‌السلام) نیز که مفسر الهی قرآن و معلم بزرگ کتاب خداوند است که هم انسان‌ها را می‌شناسد و هم نسبت به دنیا و آخرت، آگاهی کامل دارد؛ دنیا و آخرت را برای ما معرفی کرده است. در نظر آن حضرت، دنیا مانند یک بازار است و معلوم است که بازار محل کسب در‌آمد و خرید و فروش است، اما در این خرید و فروش، بعضی سود می‌برند و بعضی زیان می‌بینند. آن حضرت فرمود: «دنیا همانند بازاری است که عده‌ای در آن سود می‌برند و عده‌ای زیان می‌بینند».[3]
آری! عده‌ای از سرمایه‌ی عمر و نعمت‌های خداوند، درست و در جهت رضای خداوند متعال استفاده می‌کنند و سود می‌برند و به سعادت دنیا و آخرت می‌رسند و عده‌ای دیگر، این سرمایه‌ها را از دست می‌دهند و در مقابل آن، متاع ناچیز دنیا و عذاب آخرت را کسب می‌کنند و متحمل خسارت می‌شوند.

حضرت در روایت دیگری فرمود: «مردم، در دنیا با اموالشان و در آخرت با كردارشان سنجیده مى‌شوند».[4] یعنی ارزش‌گذاری در دنیا، با ارزش‌گذاری در آخرت تفاوت دارد و انسان عاقل، به ارزش پایدار‌تر، اهمیت بیشتری می‌دهد.

هم‌چنین آن حضرت در روایت دیگری، انسان را متوجه این موضوع می‌کند که دنیا جای امتحان شدن انسان‌هاست و سختی‌های دنیا در راه  اطاعت خداوند، بی‌نتیجه و بی‌پاسخ نمی‌ماند؛ در این مورد چنین می‌فرماید: «به راستى، خدا دنیا را جایگاه بلاها و امتحانات و مشكلات قرار داد؛ و آخرت را جایگاه نتیجه‌گیرى زحمات و پاداش قرار داده، پس بلاها و زحمات و سختى هاى دنیا را وسیله‌ای برای رسیدن به پاداش و مقامات آخرت قرار داد و پاداش آخرت را در عوض گرفتاری دنیا». این مانند روایت امام علی(علیه‌السلام) است که فرمود:‌ «امروز هنگام عمل است نه حسابرسى، و فردا روز حسابرسى است نه عمل».[6]

امام هادی(علیه‌السلام) در زندگی پر برکت خود در این دنیا، در عمل هم به ما طرز زندگی صحیح و مورد رضای خداوند را آموخته است و با این‌که می‌توانست از قدرت و ثروت بالایی برخوردار باشد، ولی رضای خداوند را ترجیح می‌داد هرچند در که در سختی دنیا به سر می‌برد. دو حکایت در این مورد را از آن حضرت بیان می‌کنیم:

1. نمایش قدرت آن حضرت
 نقل شده كه متوكل، به سپاهیان خود كه تعداد آن‌ها نود هزار سواره بود، دستور داد که هر كدام؛ جوال اسب خود را از خاك قرمز پر كنند و همه بیاورند در وسط بیابانى روى هم بریزند و آنان، این كار را كردند. یك تپه بلند درست شد كه آن را «تل المخالى» نامید. بالاى تپه رفت حضرت هادى(علیه‌السلام) را نیز خواست و به آن حضرت گفت: شما را خواستم تا تعداد سپاه من‌را مشاهده كنى.
سپس دستور داده بود سپاهیان همه با سلاح و کلاه‌خود و زره؛ با عالى‏‌ترین صورت و با هیبت بزرگی از كنار تپه عبور كنند، منظورش ترسانیدن كسانى بود كه احتمال می‌داد بر او بشورند، از همه بیشتر ترس از امام هادى(علیه‌السّلام) داشت كه مبادا یكى از خویشاوندان را امر كند که علیه او قیام کنند.

امام هادى(علیه‌السّلام) فرمود: دوست دارى من‌ هم سپاه خود را به تو نشان دهم؟ گفت: آرى.
امام(علیه‌السلام) دعا كرد ناگهان متوكل دید میان آسمان و زمین را از مشرق تا مغرب، فوج‏‌هایى از ملائكه غرق در سلاح گرفته‌‏اند. متوکل بر روى زمین افتاد و بیهوش شد وقتى بهوش آمد امام(علیه‌السلام) فرمود: ما در دنیا با تو سر ستیز نداریم و مشغول امر آخرت هستیم.[7]

2. طلا شدن شن‌ها در دست امام هادی
ابوهاشم جعفری می‌گوید: «برای استقبال از عده‌ای، همراه امام هادی(علیه‌السلام) به بیرون شهر سامرا رفته بودیم. امام روی زمین نشسته بود و من نیز مقابلش نشسته بودم. در حین صحبت، من از تنگ‌دستی و گرفتاری‌ام به آن حضرت؛ شکایت کردم.
در این هنگام، امام دست خود را به سمت شن‌های بیابان برد و یک مشت از آن‌ها را به من داد و فرمود: ای ابو هاشم، با این‌ها در زندگیت گشایش ایجاد کن و آن‌چه را می‌بینی به کسی مگو.
شن‌ها را پنهان کردم و وقتی به شهر برگشتم، دیدم آن‌چه از امام گرفته‌ام شن نیست؛ بلکه طلاهای سرخ‌رنگی است که همانند آتش فروزان می‌درخشد. یک طلاساز را به خانه آوردم و به او گفتم: برایم این طلاها را قالب بگیر. او به من گفت: من طلایی بهتر از این ندیده‌ام، از این عجیب‌تر این‌که طلا به صورت دانه‌های شن باشد! از کجا آورده‌ای؟».[8]

در نتیجه: با پیروی از امامان شیعه و استفاده‌ی صحیح از نعمت‌های دنیا و تحمل سختی‌های دنیا در جهت رضای خداوند؛ می‌توان به سعادت دنیا و آخرت رسید چرا که رفتار و گفتار معصومین(علیهم‌السلام) برگرفته از قرآن کریم است و این دو، راهنمای سعادت بشریت هستند.
 

--------------------------------------
پی‌نوشت
[1]. تفسیر نور، ج7، ص: 414
[2]. همان، ج‏8، ص: 183
[3]. الدُّنْیَا سُوقٌ رَبِحَ فِیهَا قَوْمٌ وَ خَسِرَ آخَرُونَ؛«تحف العقول عن آل الرسول(ناشر:‌ جامعه مدرسین)، ص483»
[4]. النَّاسُ فِی الدُّنْیَا بِالْأَمْوَالِ وَ فِی الْآخِرَةِ بِالْأَعْمَالِ؛«بحار الأنوار(ناشر:‌ اسلامیه)، ج‏75، ص369»
[5]. إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ الدُّنْیَا دَارَ بَلْوَى وَ الْآخِرَةَ دَارَ عُقْبَى وَ جَعَلَ بَلْوَى الدُّنْیَا لِثَوَابِ الْآخِرَةِ سَبَباً وَ ثَوَابَ الْآخِرَةِ مِنْ بَلْوَى الدُّنْیَا عِوَضاً؛«تحف العقول عن آل الرسول(ناشر:‌ جامعه مدرسین)، ص483»
[6]. إِنَّ الْیَوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابَ وَ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَلَِ؛«نهج‌البلاغه، خطبه 42»
[7]. بحارالانوار، ج 50، ص155 و 156
[8]. خَرَجْتُ مَعَ أَبِی الْحَسَنِ ع إِلَى ظَاهِرِ سُرَّ مَنْ رَأَى یَتَلَقَّى بَعْضَ الْقَادِمِینَ فَأَبْطَئُوا فَطُرِحَ لِأَبِی الْحَسَنِ ع غَاشِیَةُ السَّرْجِ فَجَلَسَ عَلَیْهَا وَ نَزَلْتُ عَنْ دَابَّتِی وَ جَلَسْتُ بَیْنَ یَدَیْهِ وَ هُوَ یُحَدِّثُنِی فَشَكَوْتُ إِلَیْهِ قِصَرَ یَدِی وَ ضِیقَ حَالِی فَأَهْوَى بِیَدِهِ إِلَى رَمْلٍ كَانَ عَلَیْهِ جَالِساً فَنَاوَلَنِی مِنْهُ كَفّاً وَ قَالَ اتَّسِعْ بِهَذَا یَا أَبَا هَاشِمٍ وَ اكْتُمْ مَا رَأَیْتَ فَخَبَأْتُهُ مَعِی وَ رَجَعْنَا فَأَبْصَرْتُهُ فَإِذَا هُوَ یَتَّقِدُ كَالنِّیرَانِ ذَهَباً أَحْمَرَ «4» فَدَعَوْتُ صَائِغاً إِلَى مَنْزِلِی وَ قُلْتُ لَهُ اسْبُكْ لِی هَذِهِ السَّبِیكَةَ فَسَبَكَهَا وَ قَالَ لِی مَا رَأَیْتُ ذَهَباً أَجْوَدَ مِنْ هَذَا وَ هُوَ كَهَیْئَةِ الرَّمْلِ فَمِنْ أَیْنَ لَكَ هَذَا فَمَا رَأَیْتُ أَعْجَبَ مِنْهُ قُلْتُ كَانَ عِنْدِی قَدِیم؛«بحار الانوار، ج 50، ص 138»

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.