بررسی دلیل اهل‌سنت بر خلافت

02:20 - 1394/01/15
چکیده: . اهل سنت معتقدند که پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) هیچ کسی را برای جانشینی بعد از خود معرفی نکرد و هیچ نصبی از سوی حضرت صورت نگرفت و این امر بسیار مهم را به خود امّت واگزار کرده است که ما در این جا به بررسی دلایل اهل سنت بر خلافت خلفاء می‌پردازیم.
 برسی و نقد ادلۀ اهل  سنت بر خلافت

رهروان ولایت ـ مهم‌ترین اختلافِ بین شیعه و اهل سنت بر سر مساله خلافت و جانشینی پیامبر گرامی اسلام(صلّی‌الله‌علیه‌واله) می‌باشد. اهل سنت معتقدند که پیامبر اکرم هیچ کسی را برای جانشینی بعد از خود معرفی نکرد و هیچ نصبی از سوی حضرت صورت نگرفت و این امر بسیار مهم را به خود امت واگزار کرده است که ما در این‌جا به بررسی دلایل اهل سنت بر خلافت خلفای سه‌گانه می‌پردازیم:

اهل سنت معتقدند كه خليفه اول با اجماع اهل حل و عقد به خلافت رسيد؛ يعنى جمعى در سقيفه اجتماع كردند و با خليفه اول بيعت كردند.[1] دلیل دیگر این است که ابوبکر کسی‌ست که پیامبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌واله) او را به جای خود به عنوان امام برای اقامه نماز فرستاده و این خود دلیلی بر برتری ابوبکر بر دیگران است، چرا  که اگر کسی بهتر از او وجود می‌داشت حضرت او را می‌فرستاد.[2]

قبل از آن‌که به نقد این دلایل بپردازیم باید گفت: اگر یک چوپان هم گله خود را بدون جانشین رها کند، عُقلا او را مذمت و سرزنش می‌کنند، پس چگونه ممکن است که دینی که مدعی خاتمیت است و پیامبری که حتی از بازگو کردن کوچک‌ترین و ساده‌ترین مسائل خودداری نکرده، در چنین مساله مهمی سکوت کرده باشد؟ و امّت خود را همین‌طور به حال خود رها کند؟ تا جایی که حتی بعد از 1400 سال، هنوز امّت او در اختلاف و تفرقه و گم‌راهی فرو رفته باشند.

 نقد و برسی این دلایل و چند پرسش:

1. هیچ نصی بر خلافت ابوبکر وجود ندارد، پس حجیت این نوع شیوه انتخاب خلیفه از کجاست و از کجای اسلام گرفته شده است؟ آیا چنین روشی در قرآن و سنت وجود دارد؟ پاسخ این سوال روشن است و در هیج جای کتاب و سیره پیامبر(صلّی‌الله‌علیه‌واله) چنین امری دیده نشده و حتی اجماع نیز بر این مساله صورت نگرفته که اهل سنت به آن استدلال می‌کنند، چرا که این اجماع در بعد از خلافت ابوبکر به واسطه پیروان خلفاء برای مشروعیت بخشیدن به آن صورت گرفته است.

2. عده‌ای از بزرگان اهل سنت از جمله «ماوردی شافعی»(متوفی 450) «قرطبی»(متوفى 671) «إمام الحرمين»(متوفى 478) «عضد الدين الايجى»(متوفى 756) «ابن عربى مالكى»(متوفى 543) و حتی «ابن تیمیه» نیز منکر اجماع هستند.[3]

3. نکته دیگر این است که هیچ اجماع و اتفاقی نه در میان مردم و نه در میان صحابه  رخ نداده است. اگر واقعا در میان مردم و صحابه بر خلافت ابوبکر اتفاق و اجماع بود، پس دعوا و اختلاف میان مهاجرین و انصار در سقیفه برای چه چیزی بود؟ و چرا بسیاری از صحابه به مخالفت با ابوبکر در خانه‌ی امیرالمومنین(علیه‌السلام) تحصن کردند؟ و چرا ابوبکر و به خصوص عمر به سرکوب مخالفین پرداختند؟[4]

4. نماز خواندن ابوبکر نیز هیچ دلالتی بر افضلیت او ندارد، و این روایات در صحیح بخاری همراه با یک‌سری ابهامات و اشکالات دلالی است که به دلیل طولانی بودن، از پرداختن به آن خودداری می‌کنیم. حال اگر نماز خواندن به جای پیامبر(صلّی‌الله‌علیه‌واله) دلیلی بر افضلیت و مستحق بودن برای جانشینی‌ست، پس چرا «عبدالرحمن بن عوف» خلیفه نشد، درحالی که نه تنها جای پیامبراکرم(صلّی‌الله‌علیه‌واله) نماز خوانده، بلکه به گفته علمای اهل سنت خود پیامبر(صلّی‌الله‌علیه‌واله) نیز به او اقتدا کرده است.[5] که این دلیل بر برتری بیشتر او می‌باشد.

بنابراین تمام ادله اهل سنت مبنی بر خلافت و جانشینی ابوبکر مخدوش و باطل است. علاوه بر آن دلایل بسیار و نصوص متقن و صریح از پیامبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌واله) بر امامت و خلافت بلافصل امیرالمومنین(علیه‌السلام) وجود دارد. و از تمامی انسان‌ها می‌خواهیم تا بدون هیچ تعصب و ذهنیت و غرض‌ورزی به مطالعه آن‌ها بپردازد تا شاید حق و حقیقت برای قلب‌های آزاد و بیدار روشن شود.

________________________________

پی‌نوشت
[1]. الجامع الاحكام القرآن، ج 1، ص 264؛ الغياث الامم فى تياث الظلم، ص 424.
[2]. كشاف القناع ج1ص 573؛ المواقف ج 8 ص 365؛ البداية والنهاية ج 5 ص 227.
[3].به ترتیب: الأحكام السلطانية ص 6؛ تفسير القرطبي: ج 1، ص 269؛ الإرشاد إلى قواطع الأدلة في أول الاعتقاد، ص168؛ كتاب المواقف، ج 3 ، ص 591؛ شرح سنن الترمذي  ج 13 ص 229؛ منهاج السنة النبوية،ج8، ص344.
[4]. صحيح البخارى ج 8 ص 26، ح 6830؛ أسد الغابة: ج 3 ص 222؛مسند احمد، ج 1، ص 55؛ تاريخ طبرى، ترجمه ابوالقاسم پاينده، ج 4، ص 1332؛ البداية و النهاية، ج 5، ص 246.
[5]. قال الشافعی(ت 204): « قد صلى رسول اللَّهِ صلى اللَّهُ عليه وسلم خَلْفَ عبد الرحمن بن عَوْفٍ في سَفَرِهِ إلَى تَبُوكَ». الأم ج 1  ص 175، نشر ،  دار المعرفة - بيروت – 1393

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.