«حضرت فاطمه» الگویی مناسب برای مادران امروز

07:17 - 1394/01/17
چکیده: الگوی انسان باید کامل‌ترین افراد باشد و حضرت فاطمه‌(سلام‌الله‌علیها) نیز نه‌ تنها برای زنان، بهترین الگوست، بلکه برای مردان هم در بسیاری از موارد از جنبه‌ی انسانیت، الگویی کامل است؛‌ چرا که آن حضرت، پرورش یافته‌ی خانه‌ی وحی و پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است که الگویی نیکو و دارای اخلاق عظیم و برجسته است.
فاطمه

رهروان ولایت ـ پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) بهترین الگوی مومنان است و به همین‌خاطر است قرآن کریم فرمود: «لَقَدْ كانَ لَكُمْ فی‏ رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَة لِمَنْ كانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثیراً [احزاب/21] مسلماً براى شما در زندگى رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) سرمشق نیكویى بود، براى آن‌ها كه امید به رحمت خدا و روز قیامت دارند و خدا را بسیار یاد مى‏‌كنند».
از این بیان خداوند در قرآن کریم، استفاده می‌شود که آن حضرت، در همه‌ی زمینه‌های زندگی، الگویی نیکوست چنان‌که در آیه‌ای دیگر فرمود: «وَ إنَّكَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظیم‏[قلم/4] و تو اخلاق عظیم و برجسته‌‏اى دارى».

الگوی انسان باید کامل‌ترین افراد باشد و حضرت فاطمه‌(سلام‌الله‌علیها) نیز نه‌ تنها برای زنان، بهترین الگوست، بلکه برای مردان هم در بسیاری از موارد از جنبه‌ی انسانیت، الگویی کامل است؛‌ چرا که آن حضرت، پرورش یافته‌ی خانه‌ی وحی و پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) است که الگویی نیکو و دارای اخلاق عظیم و برجسته است.

الگوی زنان:
حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در سه جایگاه اساسی «فرزند‌، همسر و مادر» برای زنان، اسوه و الگویی عالی است.

جایگاه «فرزند بودن» حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها):
پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در کودکی؛ مادر خود را از دست داد؛ لذا هنگامی‌که در آغاز رسالت مورد آزار و اذیت مشرکان، قرار می‌گرفت، حضرت زهرا(سلام‌الله‌‌‌‌‌‌علیها) مانند مادری دل‌سوز، از پدر دل‌جویی می‌کرد و غبار ناراحتی‌ها را از چهره‌ی پدر، می‌زدود تا جایی که پیامبر اکرم‌(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله)، دختر خویش را به «ام ابیها» لقب داد یعنی: مادر پدرش(البته وجوه دیگری هم برای این لقب، گفته شده که به علت رعایت اختصار از آن‌ها می‌گذریم).[3]

جایگاه همسری:
از نظر مقام همسری، نمونه‌ای کامل، برای همه‌ی زنان است، و بر خلاف بعضی از زنان که کار در خانه را دوست ندارند، امیرالمومنین(علیه‌السلام) در مورد آن حضرت فرمود: «[فاطمه(سلام‌الله‌علیها)] آن‌قدر با مشک آب کشید که اثر آن در سینه‌اش آشکار شد و چندان با دست خود آسیاب کرد که دست‌هایش پینه زد و آن‌قدر خانه را جارو کرد که لباس‌هایش خاک‌آلود گردید و چندان آتش در زیر دیگ؛‌ روشن کرد که لباس‌هایش سیاه و دود‌آلود شد و از این کار‌ها، رنج و سختی زیادی به او رسید».[4] و باز در مورد ایشان فرمود: «قسم به خدا که فاطمه(سلام‌الله‌علیها) هیچ‌گاهٰ من‌را خشمگین نکرد و در هیچ‌ کاری از من سرپیچی ننمود و هر‌ گاه که من به او نگاه می‌کردم غم و اندوهم برطرف می‌شد».[5]

و در یکی از روزها؛ وقتی امیرالمومنین(علیه‌السلام) فهمید که دو روز بوده که همسر و فرزندانش،‌ به خاطر نبودن غذا چیزی نخورده‌اند و علت را جویا شد، عرض کرد: «ای اباالحسن، من از خدای خودم خجالت می‌کشم که چیزی را که در توان تو نیست بر تو تحمیل کنم».[6]

جایگاه مادری:
از آن حضرت، پنج فرزند متولد شد که پنجمین آن‌ها در جریان غصب خلافت، سقط شد و دو پسر و دو دختر دیگر را در حد اعلی تربیت کرد. اساسا مادر، مربی و معلم است و مهم‌ترین انتظار از مادر تربیت فرزند خوب است؛ تنها مادر خوب می‌تواند فرزند شایسته تربیت کند و فراتر از آن می‌تواند موجب تربیت یک جامعه شود و حضرت فاطمه‌(سلام‌الله‌علیها) این وظیفه را به بهترین صورت، ادا کرد و اگر بخواهیم تمام این انجام وظیفه را بیان کنیم، از عهده‌ی علم و قصد اختصار ما خارج است، به همین خاطر به ذکر دو نمونه از این رفتار مادری آن حضرت،‌ اکتفا می‌کنیم:
1. حضرت فاطمه(سلام الله علیها) با فرزندانش هم‌بازی می‌شد و در حین بازی نیز سعی در ساختن شخصیت آن‌ها و ارائه الگویی مناسب در زندگی‌شان داشت. هنگام بازی با فرزندش امام حسن(علیه السلام) او را حرکت می‌داد و می‌فرمود: «أَشْبِهْ أَبَاكَ یَا حَسَنُ             وَ اخْلَعْ عَنِ الْحَقِّ الرَّسَنَ‏
             وَ اعْبُدْ إِلَهاً ذَا مِنَنٍ             وَ لَا تُوَالِ ذَا الْإِحَنِ‏ [7]
پسرم حسن مانند پدرت باش؛ ریسمان ظلم را از حق باز کن. خدایی را بپرست که صاحب نعمت‌های متعدد است و با صاحبان بغض و کینه دوستی مکن».

2. هنگامی که امام حسن(علیه‌السلام) در سن کودکی بود، دید مادرش زهرا(سلام‌الله‌علیها) در یک شب جمعه در محراب عبادت ایستاده و تا صبح، پیوسته در رکوع و سجود بود تا صبح و شنید که مادر گرامیش برای مومنین و مومنات دعا می‌کرد و هیچ دعایی برای خود نکرد پس عرض کرد: ای مادر! چرا همان‌طوری که برای دیگران دعا کردید برای خودتان دعا نکردید؟ فرمود: فرزندم، اول همسایه سپس اهل خانه».[8]

الگوی امام زمان(علیه‌السلام):
امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه) نیز که خود انسانی کامل و حجت الهی است فرمود: «فاطمه(سلام‌الله‌علیها) الگویی نیکو برای من است».[9]

 

--------------------------------------
پی‌نوشت
[1]. مجمع البحرین، ج‏3، ص92.
[2]. الْحَسَنُ الْبَصْرِیُّ مَا كَانَ فِی هَذِهِ الْأُمَّةِ أَعْبَدَ مِنْ فَاطِمَةَ كَانَتْ تَقُومُ حَتَّى تَوَرَّمَ قَدَمَاهَا«المناقب، ج3، ص341».
[3]. با استفاده از: اسلام کوئست
[4]. «رُوِیَ أَنَّ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِی سَعْدٍ- أَ لَا أُحَدِّثُكَ عَنِّی وَ عَنْ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ- أَنَّهَا كَانَتْ عِنْدِی فَاسْتَقَتْ بِالْقِرْبَةِ حَتَّى أَثَّرَ فِی صَدْرِهَا وَ طَحَنَتْ بِالرَّحَى حَتَّى مَجِلَتْ یَدَاهَا وَ كَسَحَتِ الْبَیْتَ حَتَّى اغْبَرَّتْ ثِیَابُهَا وَ أَوْقَدَتْ تَحْتَ الْقِدْرِ حَتَّى دَكِنَتْ ثِیَابُهَا فَأَصَابَهَا مِنْ ذَلِكَ ضُرٌّ شَدِیدٌ«من لا یحضره الفقیه(ناشر:‌ جامعه مدرسین)، ج‏1، ص320».
[5]. فَوَ اللَّهِ مَا أَغْضَبْتُهَا وَ لَا أَكْرَهْتُهَا عَلَى أَمْرٍ حَتَّى قَبَضَهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَا أَغْضَبَتْنِی وَ لَا عَصَتْ لِی أَمْراً وَ لَقَدْ كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَیْهَا فَتَنْكَشِفُ عَنِّی الْهُمُومُ وَ الْأَحْزَانُ؛«كشف الغمة فی معرفة الأئمة(ناشر: بنی‌هاشمی)، ج‏1، ص363».
[6]. فَقَالَتْ یَا أَبَا الْحَسَنِ إِنِّی لَأَسْتَحْیِی مِنْ إِلَهِی أَنْ أُكَلِّفَ نَفْسَكَ مَا لَا تَقْدِرُ عَلَیْهِ؛«همان، ص469».
[7]. بحارالأنوار(ناشر: اسلامیه)، ج43، ص286.
[8]. رَأَیْتُ أُمِّی فَاطِمَةَ ع قَامَتْ فِی مِحْرَابِهَا لَیْلَةَ جُمُعَتِهَا فَلَمْ تَزَلْ رَاكِعَةً سَاجِدَةً حَتَّى اتَّضَحَ عَمُودُ الصُّبْحِ وَ سَمِعْتُهَا تَدْعُو لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ تُسَمِّیهِمْ وَ تُكْثِرُ الدُّعَاءَ لَهُمْ وَ لَا تَدْعُو لِنَفْسِهَا بِشَیْ‏ءٍ فَقُلْتُ لَهَا یَا أُمَّاهْ لِمَ لَا تَدْعِینَ لِنَفْسِكِ كَمَا تَدْعِینَ لِغَیْرِكِ فَقَالَتْ یَا بُنَیَّ الْجَارَ ثُمَّ الدَّارَ«علل الشرائع، ج‏1، ص181 و 182».
[9]. وَ فِی اِبْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ ص لِی أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛«غیبة‌الطوسی(چاپ مؤسسه معارف اسلامی)، ص285».

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.