باید و نبایدهای روضه‌های خانگی

15:19 - 1393/08/21
چکیده: روضه‌های خانگی، صرف نظر از فضیلت‌ها و ارزش معنوی سرشاری که دارند، ممکن است دستخوش آسیب‌هایی شود که آشنایی با آن‌ها، گامی است برای پیش‌گیری موثر و بهره‌وری از این نفحه معنوی در خانه‌هایی است که خیمه‌های اهل بیت(علیهم‌السلام) در آن‌ها اقامه شده‌اند.
روضه خانگی

رهروان ولایت ـ ماه محرم و صفر، با تمام اندوه و ماتمی که دارند، فرصتی هستند برای اظهار دوستی با پیغمبر اکرم و خانواده آن حضرت و میدانی برای نورانی ساختن زندگی با نام و یاد حضرات و اثبات شیفتگی بابرگزاری مجالس خانگی است.

این اقدام پسندیده، تاریخچه طولانی دارد و خود بستری بوده برای پرورش انسان‌هایی بزرگ که آزادی و آزادگی را در چنین فضاهایی آموخته و آن را در جامعه‌ای بزرگتر اجرایی کرده‌اند.

روضه‌های خانگی، صرف  نظر از فضیلت‌ها و ارزش معنوی سرشاری که دارند، ممکن است دستخوش آسیب‌هایی شود که آشنایی با آن‌ها، گامی است برای پیش‌گیری موثر و بهره‌وری از این نفحه معنوی در خانه‌هایی است که خیمه‌های اهل بیت(علیهم‌السلام) در آن‌ها اقامه شده‌اند.

آثار و برکات روضه در خانه
یکی از برکات نام و یاد معصومان در خانه‌هایی که در آن‌ها زندگی می‌کنیم، ایجاد فضای معنوی است. خانه‌ای که در آن نام بهترین انسان‌ها برده می‌شود و با شادی و غم آن‌ها رنگ و بویی متفاوت می‌گیرد، به دست فرشتگان بیمه می‌شود و شمیم خوش معنویت سراسر آن را فرا می‌گیرد. چنین خانه‌ای فرودگاه هدایای الهی می‌گردد و اهل آن خانه در سایه محبت به اهل بیت به یکدیگر مهرورزی بیشتری خواهند یافت. وجود یک عشق برتر، بسان چراغ راهی خواهد بود تا عشق‌های زمینی ما هم جاودانه گردد و زندگی معنایی تازه به خود بگیرد.

در چنین خانه‌ای، کودکان هم با نقش‌هایی که در برگزاری و پذیرایی از مهمانان دارند، خود را گامی نزدیک‌تر به خوبانی می‌دانند که برای آن‌ها محیط زندگی‌شان را آراسته‌اند. همچنین با الهام از فضای معنوی و علمی ایجاد شده در چنین خیمه‌هایی، سطح آگاهی مخاطبان در هر گروه سنی که باشند، ارتقا یافته و زمینه را برای پرسشگری و تحقیق پس از آن فراهم می‌کند.
در جنبه رفتاری هم، ایجاد سنخیت بین اهل منزل با پیشوایانی که به نام آن‌ها مجلس به پا شده، امری مبارک است.

بایدها و نبایدها
روضه‌های خانگی، با تمام آثار آسمانی و زمینی‌اش مانند هر کار نیک دیگری از آسیب‌ها در امان نیست و چه بسا به دلیل اثرگذاری بالایی که در بین مخاطبان دارد و استقبال فراوانی که از این جنس مراسم می‌شود، دستخوش برخی از اشتباهات گردد که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

1. افراط، آفت دین
یکی از آسیب‌های فرا روی مجالس خانگی، زیاده‌روی در این زمینه است. خانواده‌هایی هستند که با وجود مشکلات فراوان، جلسات زیادی را به این امر اختصاص می‌دهند. عده‌ای از خانم‌های برگزار کننده با تعیین روزهایی با عدد خاص مانند چهارده روز، ده روز و مانند آن، عرصه را برای دیگر اعضای خانه تنگ کرده و به محض روبرو شدن با کوچکترین انتقادی، آن‌ها را به دور شدن از مکتب اهل بیت(علیه‌السلام) متهم می‌سازند.

چه بسا شما هم خانواده‌هایی را دیده باشید که به دلیل جلسات طولانی یا مکرر، شوهر و پسران برای مدت طولانی از خانه بیرون می‌شدند و حتی فرزندان نوجوان ساعت‌ها در کوچه و خیابان پرسه می‌زدند و در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار می‌گرفتند.

طولانی شدن هر جلسه هم در نوع خودش آسیب شمرده می‌شود و اسباب ناراحتی شرکت کنندگان و دیگر افراد را فراهم می‌کند. این روش برگزاری، چنانچه بدون رضایت همسر باشد یا موجب اذیت همسایگان شود، حتی ممنوعیت شرعی و فقهی هم خواهد داشت؛ یعنی نه تنها پاداشی نصیب برگزار کننده نمی‌شود، بلکه به معصیت هم آلوده شده است.

2. استفاده از سخنرانان غیر متخصص
گرم کردن مجلس با صدا و نوا و یا استفاده از سخنرانان و مداحانی که برای ایجاد حس در مجلس به هر مطلب و سبکی چنگ می‌اندازند، یکی دیگر از آسیب‌هاست.

به دلیل فراهم بودن فضای یادگیری مناسب، مطالب ارائه شده از طرف خانم‌جلسه‌ای‌ها، موثر واقع می‌شود و در چنین شرایطی، اگر مدیر فکری و معنوی جلسه، از تحصیلات حوزوی یا دانشگاهی مرتبط با چنین جلساتی بی بهره باشد، با دادن اطلاعات نادرست، مخاطبان زیادی را دچار مشکل می‌نماید.

ایجاد تعارض‌های فکری با نقل مطالب غیرواقعی و ضعیف، خرافه‌گرایی، مخلوط کردن حقایق با وقایع ساختگی و جعلی و نیز گرفتن ژست یک مقدس کامل و الگو شدن با تمام ضعف‌ها و کمبودهای احتمالی که در آن فرد غیرمتخصص وجود دارد، ممکن است طیف وسیعی از شرکت کنندگان را نسبت به دین دچار تردید و شبهه کند.

بهترین و مطمئن‌ترین روش، استفاده از خواهران و برادران طلبه‌ای است که مدارج علمی لازم را در حوزه‌های علمیه گذرانده‌اند. این افراد می‌توانند با ارتقای بینش مذهبی، دادن اطلاعات مورد نیاز به مخاطبان و نیز ایجاد انس با معصومان، زمینه را برای رشد دینی فراهم سازند.

3. بدعت گذاری
دادن برنامه‌های سلوک خودساخته، اذکار هزارگانه آن هم با تسبیح خاص، نقل خواب‌ها و کرامات غیرواقعی، ایجاد هیجان عاطفی در مخاطبان بدون پشتوانه منطقی، چله نشینی‌های بدون برنامه کامل اخلاقی، ابداع سبک‌های بی اساس و حتی منافی با مظاهر و آموزه‌های دینی در جلسات مولودی یا روضه خانگی می‌تواند از آسیب‌های این گونه محافل باشد.

برخی از خانم‌جلسه‌ای‌ها بدون داشتن تحصیلات لازم، خود را در حد یک منبع کامل و مسلط به مسائل دینی مطرح می‌کنند و با ژستی تمام عیار، همانند کسی که از باطن دیگران باخبر است و چشمی باطن نگر دارد، خود را در ذهن عده‌ای ساده لوح می‌نشانند و دامنه نفوذ خود را به تمام ابعاد زندگی مریدان خویش توسعه می‌دهند.

ورود در عرصه‌هایی که هیچ اطلاعی از آن ندارند و بسنده کردن به اطلاعات بسیار بدیهی جهت عوام فریبی، از خطراتی است که جلسات خانگی را تهدید می‌کند.
حتی متاسفانه شاهد ورود کسانی به این عرصه بودیم که صرفا به دلیل تعطیلی و کسادی شغل آرایشگری خو در دو ماه محرم و صفر به این حرفه روی آورده‌اند یا کسانی که به خاطر داشتن صدایی خوب در همه محافل حضور دارند و حریم شرعی برای آن‌ها معنایی ندارد.

وظیفه اصلی و مسئولیت اولیه برعهده میزبان جلسات است که در انتخاب سخنران و مداح برنامه خود دقت و تحقیق کافی را به عمل آورد و با بصیرت و آگاهی سدی برای سوءاستفاده‌ها گردد.

4. رقابت در شکل برگزاری
برخی از میزبانان، تمام همت خود را بر شکل برگزاری و نحوه پذیرایی، پوشش و تیپ خود، آراستگی و تجمل خانه، به رخ کشیدن امکانات و ... می‌گمارند.
برخی از مجالس به قدری مادی‌گرایانه است که شرکت کنندگان در آن نه تنها یاد رنج و مصیبت بزرگان دین نمی‌افتند، بلکه در تمام مدت حضور در آن مکان، به نداشته‌های خودشان فکر می‌کنند!
برخی از محافل هم پاتوقی برای عرض اندام و تلافی کمبودهای شخصیتی و مانند آن می‌شود. بدیهی است که چنین روشی هیچ سنختی با فرهنگ دینی و انتظار معصومان نداشته و نمی‌تواند منشأ تاثیر در افراد شرکت کننده باشد.

در پایان یادآور می‌شوم که بیان آسیب‌ها از جهت علاج واقع قبل از وقوع است و گرنه همه می‌دانیم که جلسات خانگی وقتی به شکلی صحیح و هماهنگ با معیارهای دینی برگزار می‌شود، جایگاه والای خود را داراست و خواهران کوشا، تحصیل کرده و آگاهی که این محافل را اداره می‌کنند، از شأنیتی والا و پاداشی پُربها برخوردارند.

نظرات

تصویر حلما
نویسنده حلما در

بسیار عالی.کاملا صحیح فرمودید.ممنونم

تصویر همای
نویسنده همای در

ممنون، مورد 2 و 3 واقعاً بعضی جاها مبتلابه، اگرهم اعتراض کنی میگن زشته، طرف آشناست، اگه به کس دیگه ای بگیم ناراحت میشه...
نمیدونم چطور باید فرهنگ سازی بشه؟!

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.