حقوق خانواده از منظر امام سجاد علیه السلام

10:10 - 1393/08/14
چکیده: خانواده آرمانى در اندیشه امام سجاد علیه السلام، چه ویژگى ها و راهکارهایى دارد؟از دیدگاه امام سجاد علیه السلام، سعادت و کمال انسان در بندگى و قرب او تبلور مى یابد و توحیدمحورى، مهم ترین ویژگى جامعه مطلوب و نهادهاى تشکیل دهنده آن است.
خانواده

رهروان ولایت ـ خانواده یکى از مهم ترین نهادهاى جامعه به شمار مى آید و در پى پاسخ گویى به یکى از نیازهاى مادى که همان نیاز جنسى است، مى باشد. خانواده قدرتمندترین کانون اثرگذارى و مؤثرترین مرکز براى سامان دهى اجتماع و عامل تشکل و نظام دهى به جامعه است. در دهه اخیر، تهدیدها و آسیب هایى خانواده را به چالش کشیده و پیامدهاى ناگوارى براى آن به بار آورده اند. نادیده گرفتن یا انکار تفاوت هاى طبیعى زن و مرد، گسترش روابط آزاد جنسى، رفع محدودیت هاى ارتباط بین زنان و مردان در محیط هاى عمومى و افزایش فرزندان نامشروع، و خشونت هاى خانوادگى، از بارزترین تهدیدها و آسیب هایى هستند که جوامع امروزى را تهدید مى کنند. این آسیب ها محصول رویکردهایى هستند که از پشتوانه نظریه هاى به ظاهر علمى برخوردارند و در حال گسترش در همه جوامع اند.
 خانواده آرمانى در اندیشه امام سجاد علیه السلام، چه ویژگى ها و راهکارهایى دارد؟با پاسخ به سؤال  فوق، ویژگى ها و راهکارهاى تحقق خانواده مطلوب از دیدگاه امام سجاد علیه السلام روشن خواهد شد.
ویژگى هاى خانواده آرمانى
از دیدگاه امام سجاد علیه السلام، سعادت و کمال انسان در بندگى و قرب او تبلور مى یابد و توحید محورى، مهم ترین ویژگى جامعه مطلوب و نهادهاى تشکیل دهنده آن است.
نهاد خانواده از منظر اسلام، داراى جایگاه و قداست ویژه اى است که قابل مقایسه با هیچ نهاد دیگرى نیست. حکمت قداستى که اسلام به خانواده بخشیده است، ارزش گذارى معنوى بر پیوند خانوادگى، زمینه سازى براى تقویت این رابطه، و پیشگیرى از فروپاشى آن است. قداست ازدواج و خانواده، سد محکمى در برابر سوءاستفاده جنسى از زن به عنوان یک کالا یا ابزار فروش کالا، و در واقع مانع بردگى مدرن زن است. خطرى که امروز نسل بشر را تهدید مى کند، تقدس زدایى از کانون خانواده است.[1]
مجموعه پایگاه ها و نقش ها که خاصیت تقسیم اجتماعى کار را نشان مى دهند، بسترى مى شوند تا براساس آن، روابط اجتماعى نسبتا پایدار حاصل شودکه آن را ساختار مى گویند.پذیرفتن مجموعه اى از نقش ها در نهاد خانواده که در برهه اى خاص،سیرى نسبتا پایدار از روابط متقابل اجتماعى را به وجود مى آورند، ساختار خانواده را شکل مى دهد.در این قسمت، به بررسى برخى از ویژگى هاى ساختارى این نهاد در اندیشه امام سجاد علیه السلام مى پردازیم:
1. سرپرستى مرد: در اندیشه امام سجاد علیه السلام، مدیریت خانواده به شوهر اعطا شده است: «و اگرچه حق تو بر عهده او (زن) سخت تر و فرمان پذیرى از تو در آنچه دوست مى دارى و ناپسند مى شمارى ـ تا جایى که گناه نباشد ـ بر او لازم تر است.»[2]البته، سرپرستى مرد در خانواده، به معناى مطلق بودن فرمانروایى او در محیط خانواده نیست که به دلخواه فرمان دهد و زن همانند برده اى مطیع و تسلیم او باشد.
بنابراین، همان گونه که براى تحکیم بنیاد خانواده، وجود یک سرپرست، ضرورى است و بدون آن، خانواده به سستى و تزلزل مى گراید، خودسرى ها، خودکامگى ها، خودمحورى ها و اعمال زور و قدرت بى جا نیز بنیاد خانواده را متزلزل خواهد کرد. اسلام کوشیده است از طریق تلفیق قدرت با ویژگى هاى اخلاقى اى همچون فروتنى، مهرورزى و گذشت، رابطه زن و شوهر را تا جایى که امکان دارد، تلطیف کند و از تبدیل شدن آن به یک رابطه زورمدارانه جلوگیرى نماید.
امام در راستاى محدودسازى قدرت مردان، توسل به شیوه هاى تربیتى و اخلاقى را اولویت خود قرار داده است و بعد از توصیه به اطاعت زن از شوهر خود، مهرورزى و همدلى با زن را حق وى بیان مى فرماید و از این طریق به تلفیق قدرت با آموزه هاى اخلاقى مى پردازد و از آسیب هاى احتمالى قدرت براى مرد جلوگیرى مى کند و بدین گونه الگویى مطلوب از مدیریت در این نهاد مقدس ترسیم مى نمایند.
2. آگاهى و پذیرش نقش ها: از دیگر زمینه ها و عوامل بسیار مؤثر بر وضعیت خانواده، ارائه آگاهى ها و آموزش هاى لازم به دختران و پسران جهت احراز موقعیت همسرى، و در مرحله بعد، موقعیت پدر و مادرى نسبت به فرزندان، و ایفاى نقش هاى متناسب با این موقعیت هاست. تردیدى نیست که موفقیت روابط خانوادگى، تا حدود زیاد به برخوردارى هریک از همسران از پاره اى آگاهى ها و مهارت هاى مرتبط با نقش هاى زن و شوهرى یا پدر و مادرى بستگى دارد.
آشنایى با جهات مثبت و منفى زناشویى، یکى از لوازم مهم ورود به این رابطه است. زن و مردى که به ازدواج تصمیم دارند، باید بدانند که زناشویى از سویى نویدبخش است و از سوى دیگر، مسئولیت ها و وظایف جدیدى را ایجاد مى کند.[3]
تقویت عواطف، تأمین بهتر مصالح خانواده را به دنبال دارد؛ زیرا وقتى انسان کسى را دوست مى دارد، تلاش مى کند تا مصالح او تأمین شود و در هرجا که عواطف متقابل وجود دارد، همه افراد سعى در پیشرفت یکدیگر دارند. آنچه انسان را از این همدلى و همیارى بازمى دارد، خودخواهى و خودمحورى افراد است که به اساس خانواده لطمه مى زند و بنیاد آن را سست و متزلزل مى سازد.[4]زن و مرد با توجه به تفاوت هایى که در آفرینش دارند، از طریق برآورده کردن نیازهاى غریزى و روانى یکدیگر و در کنار هم قرار گرفتن، احساس آرامش مى کنند.[5]
امام سجاد علیه السلام در رساله حقوق، بر نقش عاطفى زن در قبال شوهر اشاره مى کند: «و اما حق همسرت ـ که با پیوند زناشویى زیردست تو شده ـ این است که بدانى خداى عزوجل او را مایه آرامش و راحتى تو ساخته است.»[6] در روایت دیگرى امام سجاد علیه السلام مى فرمایند: «هر کس براى او (مؤمن) همسرى تزویج کند که موجب انس و آرامى دل او شود، خداوند در قبر کسى را که به صورت محبوب ترین بستگان اوست، با وى مأنوس مى سازد.»[7]
در متن عربى روایت، ضمیر مذکر در واژه «یسکن» به مرد برمى گردد؛ یعنى مرد بدون آفرینش زن آرامش ندارد و نیازمند انیس است. ضمیر «الیها» نیز نیز به زوجه، یعنى زن برمى گردد و مفاد آن چنین مى شود که گرایش انسى مرد، به زن است و بدون آن مأنوس نیست و با وى انس گرفته و آرام مى شود.در این سخن امام سجاد علیه السلام نیز به وجود آرامشگر زن در خانواده اشاره شده و بر توجه به این ویژگى در هنگام انتخاب همسر تأکید شده است. آرامش زن در خانه موجب آرامش و آسایش خانواده مى شود و قوه محرکه اعضاى خانواده در داشتن روحیه اى شاداب و سرزنده و ابراز محبت میان آنهاست.
نیکو سخن گفتن: زن و شوهر در محیط خانواده باید علاوه بر محتواى کلام، در انتخاب قالب آن نیز دقت کافى را داشته باشند تا اثرش بر دیگرى پایدار و پردوام باشد.امام سجاد علیه السلام فرمودند: «گفتار نیک، فرد را نزد خانواده محبوب نماید.»[8]
3- احترام: انسان به صورت فطرى داراى کرامت و حرمت است و به همین دلیل باید از احترام برخوردار بوده، از تحقیر به دور باشد. امام سجاد علیه السلام احترام به زن در محیط خانواده را یکى از حقوق زن بیان مى فرماید که رعایت آن مى تواند نقش مهمى در تحکیم روابط بین همسران داشته باشد.آن حضرت مى فرمایند: «و اما حق زن و همسر آن است که احترامش کنى.» [9]
آن حضرت اشباع غریزه جنسى و لذت بردن از یکدیگر را عامل و محور مهم سکون و آرامش در نهاد خانواده معرفى مى کند. این سخن حضرت، به توجه خاص مرد به میل جنسى زن اشاره دارد و آرامشگرى زن را منوط به اشباع درست غریزه جنسى اش مى داند. عدم ارضاى این نیاز موجب تنش و عصبیت، و در نتیجه بروز درگیرى هاى فراوان مى شود. توصیه ها و آموزه هاى فراوان دین اسلام درباره نحوه اشباع غریزه جنسى نشان از اهمیت این غریزه و نقش کلیدى آن در تحکیم پایه هاى کانون خانواده دارد. نقش ارضاى جنسى و عاطفى زن و شوهر در کاهش کجروى هاى اجتماعى، به ویژه تخلفات جنسى، امرى است که به استدلال چندانى نیاز ندارد. آن را به مکانى براى جرم و جنایت مبدل مى سازد.

پی نوشت ها:
1-محمدى رى شهرى، 1389، ص 11ـ12
2-حرانى، 1404ق، ص 262
3-بستان، 1385، ص 188
4- مصباح، 1380، ج 3، ص 73ـ74
5- طباطبائى، 1374، ج 16، ص 249
6- حرانى، 1404ق
7-صدوق، 1406ق، ص 146
8- صدوق، 1362ق، ج 1، ص 317
9- طبرسى، 1370، ص 421

منبع: یارآشنا

نظرات

تصویر ساواش
نویسنده ساواش در

به نظر من اين رساله بهتراست"زيرا از وقتي كه من اين رساله را خواندم بام خيلي بهتر اومدcheekyheartwinkyescoolbroken heartangel

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

خوب

تصویر دابس
نویسنده دابس در

مرسی عزیزانم

تصویر نیاز جون
نویسنده نیاز جون در

خوب بود ممنون;-):-):-!O:-)

تصویر rezza
نویسنده rezza در

هفتمی تو ام؟؟؟

تصویر Bita
نویسنده Bita در

ali bood

تصویر nika
نویسنده nika در

Aliboodyes

تصویر zary
نویسنده zary در

عالی بود
مرسی

تصویر یه نفر
نویسنده یه نفر در

مرسی بدردم خوردbroken heart

تصویر سیداحمد
نویسنده سیداحمد در

مرسی خیلی عالی بود,,,

تصویر ammiiirrrr
نویسنده ammiiirrrr در

خیلی خوب بود...ممنونyesyeskissno

تصویر متینM
نویسنده متینM در

ممنون به درس تفکرو سبک زندگیم کمک کرد

تصویر مم
نویسنده مم در

واقعا خيلي كمك كرد

تصویر نگار
نویسنده نگار در

دستتون درد نکنه واقعا که عالی بود خیلی به من کمک کرد تونستم در درس تفکرو سبک زندگی نمره ی خوبی بیارم.

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

منم همیت طور واقعا ممنونyesbroken heartheart

تصویر گوگولی
نویسنده گوگولی در

منم همیت طور واقعا ممنونyesbroken heartheart

تصویر لیدا
نویسنده لیدا در

بد نبود

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

عالی بود که

تصویر ررررررررررررررررر
نویسنده ررررررررررررررررر در

yeskiss
خوبه

تصویر سینا
نویسنده سینا در

خیلی خیلی خیلی عالی بود من که راضی بودم

تصویر ریحانه ایزدی
نویسنده ریحانه ایزدی در

به نظر منم خیلی مطالب خوبی بود

تصویر melika
نویسنده melika در

خیلی عااااالی بووود

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

enlightened

تصویر naz
نویسنده naz در

عالی بود خیلی ممنون

تصویر سید مجتبی حداد
نویسنده سید مجتبی حداد در

عالیییییییییییییی ممنون yes

تصویر مه تا
نویسنده مه تا در

عالی بود.تحقیق مدرسم جور شدyes

تصویر b
نویسنده b در

کلاس چندمی

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

بد نننننبودsmiley

تصویر مخفی
نویسنده مخفی در

Goodyes

تصویر اتی
نویسنده اتی در

بدم نیومد

تصویر پروین
نویسنده پروین در

yes

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

عالللللللیییی بود ممنونlaughbroken heartheartyes

تصویر مهسا
نویسنده مهسا در

ممنونم 
واقعا عالی بود 
مرررررررررررسی

تصویر ناعاغدللرلدارز
نویسنده ناعاغدللرلدارز در

من هفتم هستم و نمیتونم این رو برای تحقیق مدرسه ام در درس تفکر بنویسم . آخه درباره رابطه رختشویی حرف زده .

تصویر سوىىوبوبوبوقتنس
نویسنده سوىىوبوبوبوقتنس در

بد نبود ولى خب تحقيق مدرسم جور شدfrown

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

خوبangelfrownlaughsmiley

تصویر ممد
نویسنده ممد در

خیلی زیاده

تصویر نریمان سرابی
نویسنده نریمان سرابی در

خیلی زیادبودکاش خلاصه مینوشتیدولی درکل ممنون

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

ممنونno

تصویر لامبرگینی
نویسنده لامبرگینی در

هرکی که این رو نوشته ازش ممنونم      توپ توپ بود       مر30     هفتم هستم      بوس بوس   yesyesyesyesyescoolcoolcoolcoolkisskisskiss 

تصویر Ana
نویسنده Ana در

Kheyli khub bud..mamnoonam

تصویر گکمنتهاذعلربفز
نویسنده گکمنتهاذعلربفز در

خوبه ولی خیلیهindecision

تصویر danial
نویسنده danial در

Aliiiiiiiiii boooooood merc

تصویر محمد عل
نویسنده محمد عل در

خوب بود استفاده کردینwink

تصویر جیگر
نویسنده جیگر در

بد نبود

تصویر arshiya
نویسنده arshiya در

عالیی بود

تصویر رونیکا ناصری
نویسنده رونیکا ناصری در

عالیییییییییییییییییی بود من که خیلی خوشم اومد

تصویر محمدmr   mohammad
نویسنده محمدmr mohammad در

خیلی خوب برد ولی به سختی خلاصه کردم

تصویر ایدا
نویسنده ایدا در

واقعا عالی بود

تصویر حسام الدین ضیایی
نویسنده حسام الدین ضیایی در

واقعا عالی بود از نویسنده بسیار تشکر میکنم

انشالله جبران کنیم

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

خیلی زیاد بود.

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

درمورد اجتماع بود نه حقوق خانواده!!!!!!!!

تصویر دارت
نویسنده دارت در

خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی  بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بدئ بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بد بود

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

در مورد حقوق خانواده نبود

تصویر خدیجه
نویسنده خدیجه در

خیلی بود در ضمن درباره ی حقوق اعضای خانواده نبود

ولی متنش عالی بود

تصویر میلاد۱۳۸۳
نویسنده میلاد۱۳۸۳ در

برا من ک کلاس هفتمم عالی بود مرسی 

تصویر Mahbob  Asadollahi
نویسنده Mahbob Asadollahi در

خوب بود ممنون از زحمتتون

تصویر Sehun.
نویسنده Sehun. در

خوب اما طولانی

تصویر امید رضا کریمپور
نویسنده امید رضا کریمپور در

عالی بود ممنون                 

تصویر alireza 13
نویسنده alireza 13 در

thankyou

تصویر احمد مسعودی
نویسنده احمد مسعودی در

سلام لطفاً مشخصّات کامل مقاله یا پایان نامه اعمّ از نام دانشگاه،رشته ی تحصیلی،گرایش،سال دفاع،استاد راهنما واستاد مشاور راارسال فرمایید تابشود بعنوان مبنا در طرّاحی پروپوزال بما کمک کند.

تصویر هیچ
نویسنده هیچ در

indecisionindecisionindecision

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

عالیههههههههههههههههه

تصویر اسمااااااااا
نویسنده اسمااااااااا در

عالیییییییییییییییlaugh

تصویر محمد حسن صدق گو
نویسنده محمد حسن صدق گو در

بسیار عالی و متشکر وبه در س تفکرم خیلی کمک کردsmileyyes

تصویر محمد حسن صدق گو
نویسنده محمد حسن صدق گو در

بسیار عالی و متشکر وبه در س تفکرم خیلی کمک کردsmileyyes

تصویر Mehran Rajab 00
نویسنده Mehran Rajab 00 در

واقعه ممنون از جناب آقای حسین وجدانی نویسنده این مطلب منو در صفحه ۷۹ کتاب تفکر و سبک زندگی کمکم کرد

تصویر ایلیا رستمی
نویسنده ایلیا رستمی در

خیلی خیلی بد بود اصلا نه بدردم خورد نه خوبه

تصویر هانيه
نویسنده هانيه در

خيلى خيلى بد بود خلى هم زياد بود من که کلاس هفتمم چه جورى بايد از رو اين تحقىق بنويسم مذخرف بود3

تصویر بیتا شهبازی
نویسنده بیتا شهبازی در

واقعا عالی بود مطالب جالبی داشت ممنون از همه آنهایی که زحمت می کشند  عااااااااااااااااالی بود عااااااااااااایyessmileyheart

 

تصویر  Bita shahbazi
نویسنده Bita shahbazi در

واقعا برای من که کلاس هفتم عالی بود هرکی گفته بده مشکل از خودش است دنبال یه زحمت بکشند خودشون خلاصش کنن.وااااااااااااای بود.

 

تصویر  Bita shahbazi
نویسنده Bita shahbazi در

اونجایی که هفتمین میگم بده مشکل از خودشونه .یه زحمت بکشید خودتون خلاصه کنید.heartbroken heartyes

تصویر  Bita shahbazi
نویسنده Bita shahbazi در

اونایی که هفتمین میگن بده مشکل از خودشونه .یه زحمت بکشید خودتون خلاصه کنید.heartbroken heartyes

تصویر  Bita shahbazi
نویسنده Bita shahbazi در

واقعا عالی بود. کسانی که میگویند بده مشکل از خودشونه یه زحمت بکشید مطالب را خلاصه کنید.ممنون از همه زحمت کشان.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.