اثبات جواز تقيّه با استفاده از آيات و روايات

21:57 - 1393/07/17
چکیده: تقیه یکی از اعتقادات اسلامی است که ریشه قرآنی دارد و علاوه بر آیات و روایات، عقل نیز مشروعیت آن را تأیید می‌کند.
تقیه

رهروان ولایت-تقیه واژه ای است که ریشۀ قرآنی دارد و در اصطلاح به معنای پنهان کردن حق و اعتقاد، برای پرهیز از ضرر دینی یا دنیوی است.[1]

از جمله آیاتی که به تقیه اشاره دارد اين آیه است: «مَن كَفَرَ‌ بِاللَّـهِ مِن بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِ‌هَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ؛[نحل/106] هر كس پس از ايمان آوردن خود، به خدا كفر ورزد [عذابى سخت خواهد داشت‏] مگر آن كس كه مجبور شده و ‏قلبش به ايمان اطمينان دارد.» این آیه به خوبی بر مشروعیت تقیه دلالت دارد.

شأن نزول آیه در مورد تقیه عمار است: هنگامی که کفّار مکه عمار یاسر را به همراه پدر و مادرش شکنجه دادند تا از دین اسلام دست بردارند و از حضرت محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌اله‌و‌سلم) بیزاری جویند، پدر و مادر عمار، آنقدر استقامت کردند تا به دست کفار مکّّه شهید شدند. امّا عمّار با زبانش خواسته‌های کفار را تأیید کرد و در ظاهر، از دین اسلام بیزاری جست.
ولی قلبش مملو از ایمان به خدای متعال بود. وقتی که خبر به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌اله‌و‌سلم) رسید حضرت فرمود: «ایمان با گوشت و خون عمار عجین است». عمار گریه کنان خدمت پیامبر آمد، حضرت کار او را تأیید کرد و گفت: «اگر باز هم تکرار کردند تو هم کارت را تکرار کن». سپس آیه فوق نازل شد.[2]

علاوه بر آیات قرآن، روایاتی نیز به مشروعیت تقیه اشاره دارند. مانند «التَّقِيَّهُ دِينِي وَ دِين آبَائِي؛ تقیه دین من و پدرانم است».[3]
 افزون بر آیات و روایات بسیاری که به تقیه سفارش می‌کند، اين عمل، روشی عقلانی است و عقل سلیم آن را کاملاً تأیید می‌کند. زیرا به حکم عقل، حفظ جان از اوجب واجبات است؛ حال گاهی حفظ جان با سلاح است و گاهی با استتار، تقیه نوعی استتار و تاکتیک برای حفظ جان است. حتی در برخی روایات تقیه به حرز تشبیه شده است.[4] 

تقیه در مواردی واجب است؛ مثلاً در جايي كه براي دين، مذهب و مال و جان و ناموس و آبروي انسان خطر جدي وجود داشته باشد، واجب است انسان تقيه كند. اما اگر شرايط به گونه‌اي باشد كه اين عمل، سبب مخفي ماندن حقايق ديني و مذهبي و يا موجب تسلط دشمنان دين و مذهب بر شئون مسلمين و مؤمنين شود و مقدسات مذهب، در خطر باشد، تقيّه كردن حرام است؛ چنان كه بزرگان شيعه در برخي شرايط، براي حفظ عقايد تشيع، تقيه را كنار گذاشته و در برابر دشمنان مذهب، مقاومت كردند و برخي در اين راه به شهادت رسيدند.[5]

 

--------------------------------------
پی نوشت:
[1] شیخ مفید، تصحیح اعتقادات، ص۱۳؛ فاضل مقداد، اللوامع الالهیه فی المباحث الکلامیه، ص۳۷۷.
[2] طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج6، ص597.  قرائتی، محسن، تفسیر نور، ج6، ص459.
[3] شیخ حر عاملی، وسايل الشيعه، ج 16، باب 24، حديث 24، ص 210، نشر تراث اهل البيت، قم 1374 ش.
[4] قرائتی، محسن، تفسیر نور، ج6، ص460.
[5] نرم افزار پاسخ، مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات.

نظرات

تصویر yosef
نویسنده yosef در

ابو بصیر ميگوید، امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: تقیّه از دین خدا است. گفتم: از دین خدا؟ فرمودند: آری، به خدا هر آینه یوسف فرمود: ((... ای کاروانیان! بی گمان شما دزد هستید.))(یوسف-70) به خدا که چیزی ندزدیده بودند و ابراهیم فرمود: (( و گفت: من بیمارم ))(صافات-89) به خدا بیمار نبود.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.