بهترين راه رسيدن به رضايت خدا و جلوگيري از وسوسه ها چیست؟

13:23 - 1393/06/15
چکیده: لازم است فرد حساب و كتاب كند راه شيطان را ببيند و از ضررهايي كه تا به حال كرده عبرت بگيرد و نكات مثبت كارش را تكرار كند. حساب و كتاب روزانه به او كمك مي كند كه در تجارت معنوي شكست نخورد. بنابراين توصيه مي شود شب به شب به كارهاي روزانة خود رسيدگي كنيد و براي خطاهاي خود جريمه اي در نظر بگيريد تا از تكرار آن عمل مصون بمانيد و براي پيشرفت هاي خود تشويق در نظر گيريد.

بهترين راه براي رسيدن به رضايت خدا و جلوگيري از وسوسه هاي شيطان با توجه به مسائل حاضر و نفوذ فرهنگ غربي در جوامع ما چگونه مي باشد؟

پاسخ:

سؤال از دو جهت قابل بررسي است :
1. بهترين راه براي رسيدن به رضايت خداوند
2. بهترين راه براي جلوگيري از وسوسه هاي شيطان
البتّه قبل از وارد شدن به پاسخ اين سوال لازم است دو نكته بعنوان مقدمه ذكر كنيم:
الف) مرحلة «رضا» براي سالكان كوي حق، آن است كه انسان سالك به جايي برسد كه نه تنها كوشش كند خدا از او راضي باشد، بلكه بكوشد او از «قضا و قدر» خدا راضي باشد. بنابراين، رضا بر دو قسم، و هر دو قسم نيز از منازل سير و سلوك است:
قسم اول: آن است كه انسان بكوشد خدا از او راضي باشد. يعني، با انجام واجب و ترك حرام به جايي برسد كه خدا از او راضي و خشنود باشد كه در اين صورت گرفتار قهر خدا نخواهد شد.
قسم دوم: آن است كه انسان بكوشد از قضا و قدر الهي راضي باشد. يعني، هرچه خدا انجام مي دهد او بپسندد و به آن رضا بدهد و اين مقام، مهم است. البتّه مرحلة اول براي هر انساني لازم است، امّا كسب مرحله و مقام دوم مقدور همه نيست.(1) قابل ذكر است كه در اين نوشتار به توضيح قسم اول كه مورد نظر است مي پردازيم.
ب) بهترين راه براي رسيدن به رضايت خداوند و جلوگيري از وسوسه هاي شيطان، در همة زمان ها يكسان است و اين گونه نيست كه در زمان حاضر به علت نمايان شدن فرهنگ غربي در جامعة ما با گذشته (اوايل انقلاب اسلامي و زمان جنگ) كه فرهنگ غربي كم رنگ بود، تفاوت داشته باشد، بله تنها تفاوت در اين است كه در گذشته زمينة تحصيل رضايت خداوند و ايستادن در مقابل وسوسه هاي شيطان نسبت به امروز مهياتر بود و امروزه مشكل تر شده است، چون زمينه هايي براي وسوسه هاي شيطاني به وجود آمده كه در گذشته نبود، از جملة آنها مي توان به برنامه هاي مخرب ماهواره و اينترنت و ... اشاره كرد كه شيطان انسان را به ديدن فيلم ها و عكس هاي مبتذل وسوسه و تحريك ميكند و الّا راه حل زمان گذشته و حاضر، يكي است.
1. بهترين راه براي رسيدن به رضاي خداوند:براي رسيدن به رضايت الهي يك راه وجود دارد كه آن انجام دستورات الهي _ اعمّ از بايدها و نبايدها است. يعني: آنچه را كه خداوند فرمان انجامش را صادر كرده، انجام دهيم و آنچه را كه فرموده ترك كنيد، ترك كنيم، در يك كلام بگوئيم، انجام واجبات و ترك محرمات، كه اين خود، موارد بسياري را شامل مي شود كه به بعضي از آنها اشاره مي گردد:
1. نماز خواندن.
2. روزه گرفتن.
3. پرداخت خمس و زكات.
4. گناه نكردن (پرهيز از غيبت، دروغ، تهمت، نگاه آلوده به نامحرم، ديدن فيلمها و عكسهاي مبتذل، شنيدن موسيقي هاي حرام، شركت در مجالس گناه، دوستي كه انسان را به گناه مبتلا سازد و ...).
5. اطاعت و احترام كساني را كه خداوند متعال اطاعتشان را واجب شمرده (پيامبر و ائمه معصومين ولي فقيه زمان، پدر و مادر و ...).
2. بهترين راه براي جلوگيري از وسوسه هاي شيطان (شيطان انسي و جنّي):شيطان راه هاي مختلفي براي وسوسة انسان ها بكار مي برد، كه بايد آنها را شناخت و سپس در مقابل شيطان ايستاد و تسليم نشد، كه در ذيل به بعضي از آن موارد اشاره مي شود و سپس راه هاي جلوگيري از وسوسه شيطان را ذكر مي كنيم.
الف) راه هاي شيطان انسي و جنّي براي وسوسة انسان:اصولاً شياطين برنامه هاي خود را به صورت هاي زير، براي گمراهي انسان ها ارائه مي دهند:
(توجه داشته باشيد كه امروزه شياطين انسي با ابزارهاي سي دي، نوار، عكس، مواد مخدر و قرص هاي شادي بخش و مشروبات الكلي و ... به كمك شيطان جنّي برخواسته اند و در همان مسير به او در منحرف كردن انسانها كمك مي كنند.)
1. برنامه هاي خود را با «مخفي كاري» مي‌آميزند، و گاه چنان در گوش انسان مي دمند كه انسان باور مي‌كند، فكر، فكر خود اوست و از درون جانش جوشيده، و همين باعث اغوا و گمراهي انسان مي شود.
2. كار شيطان، «تزيين» است، يعني مخفي كردن باطل در لعابي از حق، و دروغ در پوسته اي از راست، و گناه در لباس عبادت، و گمراهي در پوشش هدايت، چرا كه اگر آنها در چهرة اصلي ظاهر شوند و باطل را با حق نياميزند، و اگر صريح و صاف سخن بگويند، به گفته علي _عليه السلام_ «لم يخف علي المرتادين. مطلب بر پويندگان راه خدا مخفي نمي شود»(2)، و آنها هميشه قسمتي از اين مي گيرند و قسمتي از آن، و به هم مي آميزند تا بر مردم مسلّط شوند، چنانكه اميرمؤمنان در ارائه همين سخن مي فرمايد: «فهنالك يستولي الشيطان علي اوليائه. در اين وقت است كه شيطان بر دوستانش مسلط مي شود»(3).
3. منحرف كردن انسان ها به صورت «تدريجي»: وسوسه هاي شيطان معمولاً به صورت تدريجي و گام به گام است، و انسان را قدم به قدم و تدريجاً به سوي پرتگاه گناهان مي‌كشاند.
چنانچه انحرافها و تبهكاري‌ها غالباً به‌طور تدريجي در انسان نفوذ مي‌كند، نه به صورت دفعي و فوري، مثلاً براي آلوده شدن يك جوان به مواد مخدّر و قمار و شراب، معمولاً مراحلي وجود دارد: نخست به صورت تماشاچي در يكي از اين جلسات شركت مي كند و انجام اين كار را ساده مي شمارد.
گام دوم، شركت تفريحي در قمار (بدون برد و يا باخت) و يا استفاده از مواد مخدر به عنوان رفع خستگي و يا درمان بيماري و مانند آن است.
گام سوم، استفاده از اين مواد به صورت كم و به قصد اينكه در مدت كوتاهي از آن صرف نظر كند. كه سرانجام گامها يكي پس از ديگري برداشته مي شود و شخص به صورت يك قمارباز حرفه اي خطرناك و يا يك معتاد سخت و بينوا در مي آيد.(4)
نكته‌اي كه در اين جا قابل تذكر است اين است كه آيه شريفه من الجنة و الناس(5) در سورة ناس، هشدار مي دهد كه وسواسان خناس (شياطين)، تنها در ميان يك گروه و يك جماعت، و در يك قشر و يك لباس نيستند، در ميان جنّ و إنس پراكنده اند و در هر لباس و هر جماعتي يافت مي شوند، بايد مراقب همه آنها بود و بايد از شرّ همة آنها به خدا پناه برد، دوستان ناباب، همنشين‌هاي منحرف، پيشوايان گمراه و ظالم، كارگزاران جبار و طاغوتيان، نويسندگان و گويندگان فاسد، مكتب‌هاي الحادي و التقاطي ظاهر فريب، وسائل ارتباط جمعي وسوسه گر، همة اينها و غير اينها در مفهوم «وسواس خناس»(6) واردند كه انسان بايد از شر آنها به خدا پناه ببرد.(7)
حال شايد سؤالي پيش آيد كه انسان چگونه الهامات الهي را از وسوسه هاي شيطاني تشخيص دهد؟
در جواب اين سؤال بايد بگوئيم علامت روشني براي تشخيص آن وجود دارد و آن اين‌كه، الهامات الهي چون با فطرت پاك انسان و ساختمان جسم و روح او آشنا است، هنگامي‌كه در قلب پيدا مي‌شود، يك حالت انبساط و نشاط به او دست مي دهد، در حالي‌كه وسوسه هاي شيطان، چون هماهنگ با فطرت و ساختمان او نيست به هنگام ايجاد در قلبش، احساس تاريكي و ناراحتي و سنگيني در خود مي‌كند، و اگر تمايلات او طوري تحريك گردد كه در هنگام انجام گناه، اين احساس براي او پيدا نشود بعد از انجام عمل به او دست مي دهد.(8)
ب) راه هاي جلوگيري از وسوسه شيطان: حال كه با برنامه‌هاي شيطان براي وسوسه انسان‌ها، آشنا شديم، به چند مورد از راه‌هايي كه برنامه هاي او را خنثي مي‌كند اشاره مي شود:
1. به ياد خدا بودن: چرا كه با ياد خداست كه دلها آرامش مي يابد،(9) و وسوسه شيطان خنثي مي گردد، چون هنگام تسلط شيطان بر انسان، هيچگونه آرامشي نيست بلكه انسان دچار اضطراب است. و به ياد خدا بودن از راه هايي همچون نماز خواندن، قرآن خواندن، روزه گرفتن، زيارات قبور بخصوص ائمه اطهار رفتن، دعا كردن، ذكر گفتن و ... حاصل مي‌گردد. چنانچه آيت الله العظمي بهجت(دام ظله) در جواب شخصي كه از علاج وسوسه سؤال كرده بود، فرموده بودند «نافع براي دفع وسوسه، اكثار تهليل (يعني زياد گفتن ذكر لاإله إلاالله) است».(10)
2. پناه بردن به خداوند از شيطان: چنانچه در سورة ناس و آيات ديگر قرآن مجيد به اين نكته اشاره شده است، در هنگامي‌كه مي خواهي قرآن بخواني، نخست به خدا پناه ببر از شيطان رانده شده».(11) و خلاصه مطلب اينكه، گفتن «أعوذ بالله من الشيطان» را در آغاز كارها فراموش نكنيم.
3. اعتقاد به حضور خداوند در همه جا و اين كه بر همة اعمال ما ناظر است: امير مؤمنان علي _عليه السلام_ در اين زمينه مي فرمايند: (از معصيت خدا در خلوتگاه بپرهيزيد، چرا كه خداوند شاهد و دادرس است».(12)
اگر انسان اين اعتقاد را كه انسان در محضر خداست را درك كند و در همه حال توجه داشته باشد وسوسه هاي شيطان بر او اثر نمي گذارد.
4. دوست و همنشين خوب داشتن: كه دوستي با او انسان را به خوبيها نزديك كند و از زشتي ها دور كند، چرا كه خيلي از اوقات شيطان از طريق دوست بد، انسان را به گناهان وسوسه مي كند و مبتلا مي گرداند؟.
امام جواد(ع) در اين زمينه مي‌فرمايند: (از همنشيني با بدكار پرهيز كن، كه او همچون شمشير برهنه است كه ظاهرش زيبا، و اثرش زشت است.)(13)
5. رفتن به محيط هاي سالم: همچون مساجد، حسينيه ها، مراسم هاي مذهبي، زيارتگاهها و ... و پرهيز از محيط هاي آلوده و مجالس گناه، چرا كه در اينگونه مكانها، اثر وسوسه هاي شيطان چند برابر مي گردد و مقابله با او سخت مي گردد همچنانكه در محيط هاي سالم، اثر وسوسه هاي شيطان كمتر مي گردد در نتيجه مقابله با او هم آسان مي گردد.
6. مطالعه و آگاهي دربارة روش ها و ابزار شيطان (انسي و جنّي) نقش مؤثري در جلوگيري نفوذ شيطان دارد:مسلماً انسان اگر بداند دشمن از چه راهي مي خواهد به او حمله كند و با چه ابزاري حمله كند، راحت تر به جنگ او مي رود و خود را مجهز مي سازد. توصيه مي‌شود در اين رابطه برخي از كتاب هايي را كه دربارة تهاجم فرهنگي نوشته شده و كتاب فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي نوشتة استاد حداد عادل را مطالعه فرمايند.
7. محاسبه: اگر تاجر شب به شب دخل خود را نگاهي نكند و به حساب و كتاب هاي خود رسيدگي نكند نمي تواند متوجه شود كه چه مقدار سود كرده يا زيان. گاهي حساب و كتاب او را از ورشكسته شدن حفظ مي كند و احتياط به تداوم كار او كمك مي كند. اگر تاجر نداند در شغل او چه كلاهبرداراني كار مي كنند و چگونه فريب مي دهند كلاهش پس معركه است. در بازار معنوي نيز چنين است، لازم است فرد حساب و كتاب كند راه شيطان را ببيند و از ضررهايي كه تا به حال كرده عبرت بگيرد و نكات مثبت كارش را تكرار كند. حساب و كتاب روزانه به او كمك مي كند كه در تجارت معنوي شكست نخورد. بنابراين توصيه مي شود شب به شب به كارهاي روزانة خود رسيدگي كنيد و براي خطاهاي خود جريمه اي در نظر بگيريد تا از تكرار آن عمل مصون بمانيد و براي پيشرفت هاي خود تشويق در نظر گيريد (خود تشويقي مثل رفتن به منزل يكي از دوستان صميمي و ...).
8. از ابزارهاي غفلت زدا كمك بگيريد: انسان مؤمن بيشترين ضربه اي را كه مي خورد به خاطر زمان غفلت اش است.
1. ياد خدا: دوستي كه انسان را به ياد خدا اندازد.
2. ديدار با علماء دين و شركت در مراسم موعظه و پند: موعظه شنيدن تكرار بحث نيست، ضمانت باقي ماندن در صراط مستقيم است.
3. شركت در تشيع جنازه و عيادت از مريض و ... .
4. توبه و بازگشت سريع از انحراف.

پاورقی:

1. جوادي آملي، شبكة شارح، اخلاق، رضا.
2. نهج البلاغه، خطبة 50.
3. مكارم شيرازي، ناصر، و ديگران، تفسير نمونه، دارالكتب الإسلاميه، تهران، ج27، ص473.
4. همان، ج 1، ص 572.
5. ناس:6.
6. اسم يكي از شياطين است كه انسان را از طريق وعده ها و آرزوها سرگرم مي كند تا آلودة گناه شوند و حتي توبه را از ياد آنها مي برد. ر.ك: تفسير نمونه، ج 27، ص 476.
7. تفسير نمونه، ج 27، ص 474.
8. همان، ج 1، ص 574.
9. رعد:28.
10. ساعي، سيدمهدي، به سوي محبت، قم، انتشارات شفق، 1381، ص71.
11. نحل:98.
12. نهج البلاغه، حكمت 324.
13. مجلسي، محمدباقر، بحارالأنوار، بيروت، مؤسسة الوفاء، 1404 هـ . ق، ج 74، ص 195.
 

منبع: نرم افزار پاسخ - مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

با عضویت در خبرنامه مطالب ویژه، روزانه به ایمیل شما ارسال خواهد شد. .

این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.