شیعه هرگز مشرک نیست!

05:41 - 1393/06/03
چکیده: به اعتقاد شیعه پیامبران الهی و بعد از آنان ائمه اطهار(علیهم‌السلام) واسطه فیض الهی هستند و دارای عالی‌ترین و بالاترین مقام انسانی ولی
واسطه فیض

رهروان ولایت ـ به اعتقاد شیعه یکی از اوصاف پیامبر اکرم و امامان معصوم(صلوات‌الله‌علیهم‌اجمعین) که جانشینان برحق پيامبر خدا بودند،[1] این است که آن بزرگواران «واسطه فیض‌اند» ؛ به اين معنى كه هر گونه امداد و رحمت و بركت و قدرتى از سوى خداوند به بندگانش يا ساير موجودات جهان هستى می‌رسد، از طريق آنان است، همانند آب‌هاى آشاميدنى خانه‏‌هاى يك شهر كه همه از طريق شاه لوله اصلى مى‏‌گذرد، اين لوله عظيم آب‌ها را از منبع اصلى دريافت می‌کند و به همه جا مى‏‌رساند.[2] بنابراین وجود انبيا و ائمه(علیهم‌السلام) در مرتبه‌ای قرار دارند که شایستگی دریافت فیض از خداوند متعال را بی‌واسطه دارند و دیگر موجودات که فاقد آن مرتبه هستند، تحت ولایت آن‌ها که در طول ولایت خداوند و به اذن اوست، قرار گرفته و کسب فیض می‌کنند.

امام، فرد كاملى است كه به تمام عقايد حقه الهى، معتقد و به تمام اخلاق و صفات نيك، آراسته است و همه كمالاتى كه از جانب خداوند افاضه شده و ممكن است در افراد، تحقق يابد، در او فعليت يافته است. پس امام، مصب و مجراى فيوض الهى و واسطه بين انسان و عالم غيب است.[3]

دشمنان این اهل بیت(علیهم‌السلام) و مذهب شیعه در همه دوران‌ها با این تفکر مبارزه کرده و از پذیرش آن سر باز زده‌اند، زیرا پذیرفتن این تفکر به معنای افضلیت ائمه اطهار(علیهم‌السلام) است و این‌که آنان دارای عالی‌ترین مقام جهان خلقت هستند، و این مطلب هرگز با دیگر تفکرات آنان که خلفای سه‌گانه را برتر می‌دانند سازگاری ندارد، لذا به مبارزه با این تفکر برخواسته‌اند و خودشان نیز نیک می‌دانند که این تفکر به هیچ وجه مشکل عقلی ندارد و با توحید افعالی ذات باری تعالی سازگار است.

بنابراین ریشه مخالفت با این تفکر در واقع ناسازگاری با تفکر برتری خلقای سه‌گانه است نه توحید؛ اما برخی علمای اهل سنت و شاگران آنان به این تفکر با سرپوش شرک و دوگانه‌پرستی، حمله کرده و نیت و قصد اصلی خود را زیر این مطلب پنهان کرده‎اند؛ آنان می‌گویند: این تفکر «غلو» است و ائمه مردمان عادی بوده‌اند، مانند دیگر عالمان جهان اسلام و هرگز برتری حتی بر ائمه چهارگانه فقهی خود یعنی «ابوحنیفه» ، «امام شافعی» ، «انس بن مالک» و «ابوحنبل» ندارند و همه در یک سطح هستند و خلفای سه‌گانه کاملا برتر از آنان هستند.

آنان این تفکر را شرک دانسته و می‌گویند شیعه معتقد است ائمه آن‌ها مقام ربوبی دارند و مسئول رزق و زوی عالم هستند و همه امور علم دست آنان است و در این مساله نیز مستقل است و این تفکر شرک و دوگانه‌پرستی.

ولی این دورغ محض است و شیعه هرگز چنین اعتقادی ندارد، بلکه این گفته اهل سنت را قبول دارد و خود نیز بیان می‌کند، هر کس معتقد باشد کسی یا چیزی در عالم هستی مستقلا و بدون اذن خداوند متعال می‎توان تصرفی کتد، این اعتقاد شرک است و چنین کسی نه تنها از تشیع خارج شده، بلکه از دایره اسلام خارج است و مسلمان نیست.

شیعه معتقد است که ائمه اطهار(علیهم‌السلام) مخلوق خداوند متعال هستند و از خود هیچ ندارند و فقر محض هستند، خداوند متعال آنان را خلق کرد و عزت و شرف بخشید و کامل کرد و واسطه میان خود و دیگر مخلوقات قرار داد. یعنی آنان تنها واسطه رسیدن فیض الهی به دیگر مخلوفات هستند، یعنی از خود نه استقلالی دارند و آزادی و نه بدون اذن خدا کاری انجام می‌دهند؛ خود ائمه اطهار(علیهم‌السلام) به این نکته اشاره کرده و در روایات متعددی اراده و خواست خود را، همان خواست و اراده الهی بیان کرده‌اند، به طور مثال امام هادی(علیه‌السلام) در حدیثی فرمودند: «قلوبنا أوعية لمشية الله فإذا شاء شئنا: قلوب ما ظرف اراده و مشیت الهی است، هر وقت او اراده کند، ما نیز اراده خواهیم کرد». یعنی ما اراده‌ای غیر از خواست خداوند متعال ندارم و هرگز بدون اذن و اراده الهی نمی‌توانیم کاری انجام دهیم.

در نتيجه واسطه فيض بودن امامان(علیهم‌السلام) با توحيد افعالي منافات ندارد. بلكه بر اساس مبانی فلسفي، حلقه وصل ميان واجب الوجود و ممكن الوجود، بايد اشرف مخلوقات باشد كه نور حقه محمديه(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌باشد و انوار ائمه(عليهم‌السلام) نيز از همان نور است. و اين مطلب، هرگز به معناي تفويض نيست، به طوری‌كه خداوند كار جهان را به اين ذرات مقدس محول كرده باشد و خود بی‌كار باشد. بلكه رابطه همه با خدا و به اراده خداست و هيچ‌گونه استقلالي براي غير خدا نيست، بلكه همه عين ربط به خدايند.

به طور مثال اگر چه خداوند به طور مستقيم می‌تواند درخت خشکيده‌ای را سرسبز کند، چنان‌که گاهی پيامبران و امامان(علیهم‌السلام) به اذن خدا چنين کاري را می‌کردند، اما شکل‌گيري نظام آفرينش به آن است که آب از طريق ريشه‌ها جذب ساقه درخت شود و به برگ‌ها برسد، و این موارد واسطه رشد و بزرگ شده گیاه باشند. خداوند متعال که حکيم و احسن الخالقين است نظام جهان را بر بنيانی محکم و زيبا استوار کرده است و لازمه چنين نظامی سلسله مراتب می‌باشد که از عالم غيب و ذات خداوند سرچشمه می‌گيرد و به عالم ماد می‌رسد.

شهید مطهری نیز در رد نظریه آنان می‌نویسد: «اين‌ها نيز ناآگاهانه به نوعى استقلال ذاتى در اشياء قائل شده‏‌اند و از اين‏‌رو نقش ما فوق حد عوامل معمولى داشتن را مستلزم اعتقاد به قطبى و قدرتى در مقابل خدا دانسته‏‌اند، غافل از آن‌كه موجودى كه به تمام هويتش وابسته به اراده حق است و هيچ حيثيت مستقلی از خود ندارد، تاثير ما فوق الطبيعى او، مانند تاثير طبيعى او پيش از آن‌كه به خودش مستند باشد، مستند به حق است و او جز مجرايى براى مرور فيض حق به اشياء نيست. آيا واسطه فيض وحى و علم بودن جبرئيل و واسطه رزق بودن ميكائيل و واسطه احياء بودن اسرافيل و واسطه قبض ارواح بودن ملك الموت شرك است؟[5]

به راستی باید از آنان پرسید آیا وجود ملائکه و واسطه بودن آنان در امور را باور دارید و چگونه توجیه می‌کنید؟ آیا اگر کسی بگوید «عزرائیل» مسئول گرفتن جان آدمیان است، این اعتقاد شرک است و او مشرک است؟ اگر کسی بگوید «میکائیل» مسئول رزق و روزی بندگان است، او را مشکر می‌دانید؟ قطعا خود آنان نیز به این امور اعتقاد دارند.

در نتیجه: به اعتقاد شیعه پیامبران الهی و بعد از آنان ائمه اطهار(علیهم‌السلام) واسطه فیض الهی هستند و دارای عالی‌ترین و بالاترین مقام انسانی، و چون این اعتقاد با برتر بودن خلفای سه‌گانه منافات دارد، علمای اهل سنت گفتند: هر کس چینین اعتقادی داشته باشد، مشرک است و خونش مباح. اما هرگز نگفته‌اند کسی بگوید مثلا میکائیل واسطه رزق بندگان است، مشرک است، در حالی‌که در هر دو صورت مساله واحد است؛ همان‌گونه که ملائکه واسطه‌اند و از خود استقلالی ندارند، ائمه نیز واسطه‌اند و از خود استقلالی ندارند؛ چرا یکی را شرک می‌نامند و دیگری را نه؟

--------------------------------

پی‌نوشت:
[1]. خواجه نصیرالدین طوسی، آغاز و انجام، ص 102.
[2]. آیت الله مکارم شیرازی، يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ، ص 294.
[3]. برای مطالعه دلیل این اعتقاد به این آدرس مراجعه فرمایید:  http://www.jonbeshnet.ir/news/38081 
[4]. الغيبةللطوسي، ص 247.
[5]. مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى، ج‏2، ص 130.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.