منزلت «ائمّه» نزد علمای اهل سنت

14:44 - 1393/05/23
چکیده: ائمه اطهار (علیهم‌السلام) نیز در بین مردم زمان خود و زمان‌های بعدی، چنان مشهور به علم دانش و عقل و شعور بودند که جای هیچ شک و شبهه‌ای راجع به آنان را برای کسی باقی نمی‌گذارد
ائمه اطهار

رهروان ولایت ـ شیعه مفتخر است که همواره اعتقادات و مسیر زندگی و حیات خود را از امام معصوم خود که به حق جانشینان پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) بوده‌اند، فرا گرفته و سخن آنان را سرلوحه زندگی خویش قرار داده است. چرا که معتقد است انسان‌های عادی برای زندگی، نیازمند الگو و اسوه و رهبری آگاه هستند که آن‌ها را در گرداب‌ها و مشکلاتی که در زندگی به وجود می‌آید، هدایت کرده و راه درست را به آن‌ها نشان داده و از لغزش‌ها نگه دارد.

انسان‌ها در طول تاریخ زندگی خود، از این نعمت برخوردار بوده‌اند و حتی با آمدن اولین انسان روی کره خاکی، اولین «ولی خدا» نیز به زمین آمد تا بشر از نعمت هدایت محروم نباشد. این ولی و سفیر الهی چون متصدی هدایت بشر است، باید دارای «عصمت» باشد، تا هم خود از لغزش‌ها در امان باشد و هم بتواند جامعه را به سر منزل اساسی برساند و از لغزش‌ها حفظ کند.

ائمه اطهار(علیهم‌السلام) نیز در بین مردم زمان خود و بعد از آن، چنان مشهور به علم، دانش، عقل و شعور بودند که جای هیچ شک و شبهه‌ای راجع به آنان را برای کسی باقی نمی‌گذارد؛ آنان در علم و تقوی و عقل و بصیرت، زبان‌زد خاص و عام بودند که حتی بعد از گذشت سالیان دراز از عمر مبارک ایشان، سخنان‌شان مورد استناد اهل علم بوده و خواهد بود.

آنان در میان علمای اهل سنت نیز به علم و دانش و تقوی و وارستگی مشهور بوده به نحوی که علمای اهل سنت را نیز وادار به اعتراف کرده‌ است، ما در این‌جا سخن چند تن از آنان را ذکر می‌کنیم:

1. «ابوحنیفه» رهبر حنفی مذهب‌های اهل سنت درباره امام صادق(علیه‌السلام) می‌گوید: «من کسی را فقیه‌تر و داناتر از جعفر بن محمد ندیده‌ام، او داناترین فرد این امّت است».[1]

2. «ابوبحرجاحظ بصری» از علمای مشهور قرن سوم اهل سنت، درباره‌ی امام صادق(عليه‌السلام) می‌نویسد: «جعفربن محمد کسی بود که علم و فقه آن حضرت، جهان را پرکرده است و گفته می‌شود که ابوحنیفه و سفیان ثوری از شاگردان او بودند که همین مطلب برای عظمت علمی آن حضرت، کافی است».[2]

3. «ابو حامد غزالی» از علمای برجسته اهل سنت راجع به امیرالمومنین(علیه‌السلام) می‌نویسد: «پیامبر اخبار گذشته و آینده را در کتابی به اسم «جفر و جامعه» به برادر و شریک خود علی بن ابی‌طالب(علیه‌السلام) آموخت».[3]

4. شیخ سلیمان قندوزی از علمای شافعی مذهب درباره امیرالمومنین(علیه‌السلام) می‌نویسد: «امام علی(رضی‌الله‌عنه) «علم الحروف» - که علم اولین و آخرین است - را از حضرت محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به ارث برده است و احدی در این علوم از ایشان اعلم نیست».
و همچنين از ابن عباس نقل می کند امام علی(عليه‌السلام) جفر جامع را در اسرار حروف نوشته است که اخبار گذشتگان و آیندگان و هم‌چنین اسم اعظم، تاج آدم، خاتم سلیمان و حجاب آصف در آن موجود است. اسرار این کتاب ربانی نزد امامان راسخ از اولاد ایشان یکی پس از دیگری به ارث رسیده است؛ و این کتاب دارای 1700 مصدر است که به «جفر جامع و نور لامع» معروف است و آن عبارت از قضا و قدر است. تا این‌که این کتاب به دست امام صادق(رضی‌الله‌عنه) به ارث می‌رسد و ایشان در اعماق آن فرو رفته و از میان صدف‌های اسرار آمیزش مرواریدهای آن‌را استخراج کرده، و مشغول حل رمزهای آن می‌شود، به طوری که کتاب «الخافیه» را در علم جفر می‌نویسد؛ گفته شده کتاب جفر در آخرالزمان همراه با امام مهدی(رضی‌الله‌عنه) آشکار خواهد شد، در حالی‌که غیر از ایشان کسی حقیقت آن‌را نمی‌داند.[4]

5. ابن خلدون در مقدمه خود علم جفر را  از امام صادق (علیه‌السلام) دانسته و معتقد است ایشان مبدا این علم بوده‌اند؛ به این دلیل که حضرت از حوادث آینده برای قیام کنندگان در مقابل خلفا خبر می‌داد، و به همان شکلی که حضرت خبر داده بود اتفاق می‌افتاد؛ لذا وی وجود علم جفر را از کرامات جعفر بن محمد (علیه‌السلام)) دانسته و می نویسد: «کرامات زیادی برای اهل بیت(علیهم‌السلام) نقل شده که به هیچ کس دیگری نسبت داده نشده است، چرا که این‌ها اهل کرامت بوده و علم و دین و آثاری از نبوت داشته و مورد عنایت خداوند هستند».[5]

6. شهرستانی درباره امام صادق(علیه‌السلام) می‌نویسد: «او صاحب علمی شگرف و عمیق در دین بود، در حکمت و ادب کامل بود، نسبت به دنیا زهدی عجیب داشت و از شهوات نفسانی برئ بود. وی اسرار علوم را برای شیعیان خود و دیگر مردم آشکار می‌کرد. وی مدتی در مدینه اقامه درس نمود و شیعیان از محضر او  بسیار استفاده کردند، و ایشان اسرار علوم مختلف را برای شاگردان خود بیان می‌کرد، سپس به عراق رفتند و در آن‌جا نیز به برگزاری مجالس درس پرداختند».[6]

در کتب تاریخی و روایی نیز نقل شده در کوفه و بغداد، راویان حدیث آن حضرت، بیش از هفتاد هزار نفر بوده‌اند. «حسن بن وشا» از اصحاب امام رضا(عليه‌السلام) می‌گوید: «در مسجد کوفه بودم که 800 عالم همه می‌گفتند: «جعفر بن محمد»(علیه‌السلام) چنین فرموده است».[7]

-------------------------------

پی‌نوشت:
[1]. شمس الدین ذهبی، سیراعلام النبلاء، ج 6، ص 257؛ تاریخ الکبیر، ج 2، ص 199 و 198، ح 2183.
[2]. رسائل جاحظ، ص 106.
[3]. مجموع رسائل الامام غزالی، ص 468.
[4]. ینابیع الموده، ج3، ص222و223.
[5]. مقدمه، ص 317.
[6]. ملل و نحل شهرستانی ج1، ص194.
[7]. بحارالانوار، ج7، ص213.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.