هر روز یک آیه یک درس: اندرز نیکو

20:28 - 1393/05/16
چکیده: در آیه 13 سوره مبارکه لقمان به دو نکته مهم می‌توان اشاره شده است، جایگاه ارزشمند موعظه و اندرز در تربیت دینی کودکان و پرهیز ازشرک که در متون اسلامی از جمله بزرگترین گناهان کبیره به حساب می‌آید. در متون اسلامی عواقب وآثار خطرناکی برای این گناه ذکر شده ست از جمله این آثار شوم آن را می‌توان گرفتار شدن در عذاب الهی و از بین رفتن اعمال نیک به حساب آورد.
یک آیه یک درس

رهروان ولایت ـ

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّ‌حْمَـٰنِ الرَّ‌حِيمِ

«وإِذْ قالَ لُقْمانُ لاِبْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظيمٌ؛[لقمان/13] و [ياد كن‏] هنگامى را كه لقمان به پسر خويش- در حالى كه وى او را اندرز مى‏داد- گفت: «اى پسرك من، به خدا شرك مياور كه به راستى شرك ستمى بزرگ است.»

شرح نکته‌ها و پیام‌ها

1-موعظه و اندرز

در نگاه ابتدایی متوجه یکی از زیباترین نکات تربیتی موجود در آیه می‌شویم. چرا که توجه و اهتمام به موعظه و اندرز نیکو یکی از راهکارهای تربیتی فرزندان به شمارمی‌آید. هر انسانی در زندگی خود محتاج اندرز و رهنمود نیکو است؛ در این بین فرزندان به خاطر فقدان علم و تجربه کافی برای رسیدن به قله‌های سعادت و رستگاری به این مهم محتاج ترند. هرچند درمواردی بعضی از فرزندان به خاطر دلیل های مختلفی همچون حس استقلال طلبی و بزرگی حوصله گوش دادن به موعظه  والدین را ندارند. ولی اگر والدین  رهنمودهای خود را در قالبی زیبا و جذاب به فرزندان انتقال دهند چه بسا کارساز و تاثیرگذار باشد. امام علی (علیه السلام) در اهمیت و ارزش موعظه و اندرز نیکو می‌فرماید:«المَواعِظُ صَقالُ النُّفوسِ، وجَلاءُ القُلوبِ؛[1]اندرزها صيقل بخش جان ها، و جلا دهنده دل هاست».

در بعضی از روایت آمده است که پیامبر(صلی الله علیه و ال و سلم)به حضرت جبرئیل می فرمودند: مرا موعظه کن .[2] و همچنین امام علی علیه السلام به فرزندشان امام حسن(علیه السلام) می‌فرمودند: « أحيِ قَلبَكَ بِالمَوعِظَةِ؛[3] دلت را با موعظه ، زنده بدار»
2- از شرک بپرهیز که ظلمی بزرگ است
دومین پیام آشکار  آیه  لزوم دوری از شرک است. شرک،‌معنای وسیع و گسترده ای دارد که بارز ترین آن شرک به معنای بت پرستی است؛ این نوع شرک به فتوای فقها موجب خرج از جرگه‌ی دین و سبب ارتداد انسان می‌شود.[4] در تقسیم بندی ابتدایی می‌توان شرک را به شرک جلی یا آشکار و شرک خفی یا عمل توأم با ریا معرفی کرد.
شرک معانی دیگری نیز دارد:
1-اطاعت بی چون چرا از غیر خدا  2- پیروی از هوای نفس[5]  3- انجام دادن اعمال عبادی برای تقرب به دیگران
آثار شرک :
در فرهنگ آیات و روایات آثار شوم و خطرناکی برای رفتار غیر دینی مشخص شده است که در ادامه به بعضی از این آثار اشاره میکنیم
1-حبط و از بین رفتن اعمال  نیکو و عبادی
در این خصوص خداوند متعال می‌فرماید: « لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرينَ؛[زمر/65] اگر شرك ورزى حتماً كردارت تباه و مسلّماً از زيانكاران خواهى شد.»
2- اضطراب و نگرانی
خداوند متعال روح و جان انسان را به شکلی خلق نموده است که با تقرب و عبودیت به اوج لذت وآرامش دست پیدا میکند، چرا که در فرهنگ قرآن یگانه راه سیدن به آرامش ارتباط وبندگی خدا معرفی شده است. از این رو دوری از این شاخص قرآنی چیز جز اضطراب و نگرانی را به همراه نخواهد داشت:« الَّذينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛[رعد/28] همان كسانى كه ايمان آورده ‏اند و دلهايشان به ياد خدا آرام مى‏ گيرد. آگاه باش كه با ياد خدا دلها آرامش مى‏يابد».
خداوند متعال حالت اضطراب وپریشانی کسانی که خود را از دایره‌ی توحید خارج ساخته‌اند این چنین بیان می‌فرماید: « وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوي بِهِ الرِّيحُ في‏ مَكانٍ سَحيق؛[حج/31] و هر كس به خدا شرك ورزد چنان است كه گويى از آسمان فرو افتاده و مرغان [شكارى‏] او را ربوده‏اند يا باد او را به جايى دور افكنده است ».
3- اختلاف و تفرقه
امتی که خود را تحت ولای پرچم توحید و خدا پرستی و عبودیت قرار نمی‌دهد نباید روح یکپارچگی و اتحاد را از خود انتظار داشته باشند.« مِنَ الَّذينَ فَرَّقُوا دينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ؛[روم/32] از كسانى كه دين خود را قطعه قطعه كردند و فرقه فرقه شدند هر حزبى بدانچه پيش آنهاست دلخوش شدند »
4-ورود در آتش جهنم با خواری و خفت
« وَ لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتُلْقى‏ في‏ جَهَنَّمَ مَلُوماً مَدْحُوراً؛[اسراء/39] و با خداى يگانه معبودى ديگر قرار مده، و گرنه حسرت ‏زده و مطرود در جهنم افكنده خواهى شد.»
__________________________

[1].غرر الحكم، ح 1354.

[2].مواعظ صدوق:ص92.

[3].میزان الحکمه:ج1ص131ح479.

[4].تفسیر سوره لقمان،‌محسن قرائتی:ص37

[5].«أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواه؛[جاثیه/23] پس آيا ديدى كسى را كه هوس خويش را معبود خود قرار داده.»

نظرات

تصویر آرشـ ـام

من یه سوال دارم بنابر همین آیه زمر/65 دقیقا اشاره نکرده به اینکه اعمال نیک و عبادات از بین میرن. آیا با رفتار غیر دینی واقعا اعمال خوب از بین میره یا فقط به گناهان اضافه میشه؟ اصلا چه فرقی میکنه که مثلا یک نفر 10 تا کار خوب انجام بده 9 تا کار بد یا اینکه فقط یک کار خوب انجام بده؟!

تصویر yosef
نویسنده yosef در

ان الحسنات يذهبن السيئات . شايد عكس موضوع هم متصور باشه.

تصویر علی بیرانوند

با عرض سلام و ادب خدمت شما گرامی
وقتی خداوندمتعال سخن از حبط و از بین رفتن اعمال می فرماید این موضوع اعمال نیک را در بین می گیرد علاوه بر این آیه مبارکه در روایات فراونی نیز نتیجه و فرجام اعمال و رفتارهای غیر دینی ویا عبادرتی انجام گناه و معصیت از بین رفتن اعمال نیک معرفی شده است.

تصویر علی بیرانوند

با عرض سلام و ادب خدمت شما گرامی وقتی خداوندمتعال سخن از حبط و از بین رفتن اعمال می فرماید این موضوع اعمال نیک را در بین می گیرد علاوه بر این آیه مبارکه در روایات فراونی نیز نتیجه و فرجام اعمال و رفتارهای غیر دینی ویا عبادرتی انجام گناه و معصیت از بین رفتن اعمال نیک معرفی شده است.

تصویر yosef
نویسنده yosef در

خسته نباشيد ممنون از مطلب مفيدتون

تصویر yosef
نویسنده yosef در

قال الامام علی - علیه السلام - : آفَةُ الإِیمَانِ الشِّرک.
امام علی - علیه السلام - فرمود: آفت ایمان، شرک است.
«غرر الحکم، ح 3915»

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.