حکم خریدن هندوانه به شرط چاقو

07:08 - 1393/02/29
چکیده: با شروع شدن فصل گرما و افزایش دما، استقبال مردم از میوه های تابستانی و آبدار رو به افزایش می باشد.
هندوانه به شرط چاقو

رهروان ولایت ـ با شروع شدن فصل گرما و افزایش دما، استقبال مردم از میوه های تابستانی و آبدار رو به افزایش می‌باشد. یکی از شرایط این نوع میوه‌ها شیرینی و خوش مزه بودن آنهاست. معمولا خانواده‌ها دغدغه خرید یک هندوانه شیرین و قرمز را دارند، به همین خاطر سعی می‌کنند از فروشندگانی که این میوه را مشروط به شیرینی، یعنی به شرط چاقو ارائه داده، خرید کنند.

حال این سوال به ذهن می رسد این نوع معاملات که فروشنده شرط یا صفتی را برای کالا ذکر می‌کند، از نظر شرعی چه حکمی دارد؟ و آیا اگر شرط ذکر شده در کالا وجود نداشت، مشتری می تواند معامله را فسخ کند و پولش را پس بگیرد؟

در احکام ما به این نوع شروط، شرط ضمن عقد گفته می شود.

تعریف شرط ضمن عقد: شرط ضمن عقد عبارت است از الزام و التزام به چیزی ضمن عقد یا ربط و وابستگی میان عقد و تعهدی که در پی آن می‏ آید.[1]

شرط ضمن عقد با وجود شرایط ذیل صحیح و نافذ است:

1- مشروط علیه (شرط کننده، مثل فروشنده) قدرت بر وفای به شرط را داشته باشد.[2]
2- جایز باشد. بنابر این، شرط حرام، مانند آنکه در معامله انگور شرط شود آن را شراب درست کند، صحیح و نافذ نیست. [3]
3- شرط دارای غرض و فایده عقلایی درخور توجه باشد؛ خواه به لحاظ نوع شرط یا به لحاظ شرط کننده. بنابر این، شرط کردن چیزی که فایده‏ای ندارد یا فایده آن نزد عقلا اندک و غیر قابل اعتنا است، لغو و باطل می ‏باشد. [4]
4- مخالف کتاب و سنت نباشد.[5]
5-شرط لازمه امری محال نباشد. مثال ذکر شده برای این شرط این است که فروشنده هنگام فروش کالا به خریدار شرط کند که وی آن کالا را به فروشنده بفروشد. گفته ‏اند: چنین شرطی مستلزم دور است؛ زیرا فروختن کالا به فروشنده توسط خریدار متوقف بر مالک بودن آن است و مالک شدن او نیز متوقف بر فروختن مجدد کالا به فروشنده است و این محال می ‏باشد. [6]

شرطی که دارای شرایط ذکر شده باشد، و طرفین بر آن توافق کرده باشند، چنانچه بعد از معامله مثلا فروشنده به شرطش وفا نکند، مشتری طبق قاعده (خیار تخلف شرط) می تواند معامله را بر هم بزند.

تعریف خیار تخلف شرط: فروشنده يا خريدار شرط کند كه كاری انجام دهد، يا شرط كند مالی را كه می دهد طور مخصوصی باشد و به آن شرط عمل نكند كه در اين صورت، ديگری می تواند معامله را به هم بزند.[7]

پس روشن شد در معامله هندوانه به شرط چاقو و یا معاملات دارای شرط ضمن عقد، که دارای شرایط صحت باشد، چنانچه بعد از معامله مشتری هندوانه دارای شرط مذکور را دریافت نکرد، طبق قاعده تخلف از شرط می تواند معامله را فسخ کرده و پول خود را دریافت کند.

------------------------------------------

پی نوشت:

[1] کتاب البیع، امام خمینی، ج۵، ص۳۰۷-۳۰۸.

[2] کتاب المکاسب، شیح انصاری، ج۶، ص۱۵-۱۹.

[3] کتاب المکاسب، شیح انصاری، ج۶، ص۱۹-۲۰.

[4] کتاب المکاسب، شیح انصاری، ج۶، ص۲۰-۲۱.

[5] کتاب المکاسب، شیح انصاری، ج۶، ص۲۱-۲۵.

[6] کتاب المکاسب، شیح انصاری، ج۶، ص۵۳.

[7] رساله 13 مرجع ،مسئله 2124، دفتر انتشارات اسلامی.

موضوع: 
امتیاز: 
No votes yet

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 163