چگونه سوال کنیم؟

14:15 - 1393/02/20
چکیده: اگر هنر سؤال کردن به صورت آگاهانه صورت گیرد، نتایج ارزشمندی برای ما خواهد داشت و پاسخی بر دغدغه‌ها و کلیدی بر گنجینه علم خواهد بود.
سوال

رهروان ولایت ـ چگونه سؤال کنیم؟

سؤال پرسیدن هنری است که کلید اصلی ایجاد ارتباط مناسب، امکان گفتگوی درست و سالم را به وجود می‌آورد. سؤال‌هایی که در این‌گونه موارد مطرح می‌شود، ممکن است در مورد آب و هوا، شغل، علایق و... باشد.
پس اگر هنر سؤال کردن به صورت آگاهانه صورت گیرد، نتایج ارزشمندی برای ما خواهد داشت و پاسخی بر دغدغه‌ها و کلیدی بر گنجینه علم خواهد بود.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مورد گنجینه سؤال می‌فرماید: العِلمُ خَزائنُ و مَفاتِيحُهُ السُّؤالُ، فَاسألُوا رَحِمَكُمُ اللّه فإنّهُ يُؤجَرُ أربَعةٌ: السائلُ و المُتَكلِّمُ و المُستَمِعُ و المُحِبُّ لَهُم؛ دانش گنججینه‌هایی است و کلیدهای آنها پرسش؛ پس رحمت خدا بر شما! بپرسید که بر اثر آن چهار نفر پاداش می‌یابند: پرسنده، جواب دهنده، شنونده و دوستدار پرسش.[1]

از نگاه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، خوب پرسیدن نیمی از دانش است چنان‌که می‌فرماید: حُسنُ السُّؤالُ نِصفُ العِلمِ.[2] و یکی از ویژکی‌های حضرت علی علیه السلام، سؤول بودن ایشان می‌باشد و در سیره آن حضرت آمده است که: وی هرگاه به محضر رسول الله صلی الله علیه و آله می‌رسید، اگر پیامبر آغاز به سخن می‌کرد و کلامی می‌گفت: امام گوش می‌کردند و گوش بودند و شنوا و اگر رسول خاتم سکوت می‌کردند و حرفی نمی‌گفت: امام از او می‌پرسید؛ تا از فیضی که از لبان شیرین پیامبر جاری می‌شد، بهره‌مند شود و از میوه‌هایی که از درخت پربار علم نبوی فرو می‌ریخت سود ببرد.

آداب سؤال پرسیدن

1. اجازه خواستن برای پرسیدن: هرگاه کسی بخواهد سؤالی را از استاد بپرسد، لازم است از وی اجازه بگیرد و در صورتی که اجازه داد، سؤال خود را مطرح کند و در غیر این صورت آن را به زمان دیگری موکول نماید. چنان‌که حضرت موسی علیه السلام زمانی که می‌خواست از حضرت خضر علیه السلام علم بیاموزد، از او اجازه می‌گرفت و قرآن در این باره می‌فرماید: «قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِی مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا»؛ موسی به او گفت: ?آیا از تو پیروی کنم تا از آنچه به تو تعلیم داده شده که مایه رشد است به من بیاموزی؟ [3]

2. شرم نکردن

با توجه به اینکه سؤال کردن، کلید دانایی است، پس کسی نباید از به دست آوردن این کلید طلایی شرم کند. در روایات خواسته شده است که سؤال خود را بدون شرم و حیا بپرسید. به عنوان نمونه در روایتی می‌خوانیم امام باقر علیه السلام به شخصی به نام ابراهیم که از پرسیدن برخی مسائل شرم می‌کرد، فرمود: ای ابراهیم! سؤال کن و خودداری نکن و شرم و حیا ننما، این دانش را متکبر و کسی که از سوال حیا می‌کند، فرا نمی‌گیرد.[4]

3. رعایت زمان و مکان مناسب

کسی که انتظار دارد پاسخ مناسبی بشنود، باید در مورد سؤال پرسیدن زمان شناس و مکان شناس باشد و با توجه به زمان و مکان مناسب سؤال خود را مطرح کند، چرا که مواقعی ممکن است پاسخ گو برای جواب دادن آمادگی نداشته باشد.

4. رعایت نوبت

همان‌طوری که پاسخ‌گو باید به نوبت جواب دهد؛ کسی هم که سؤال می پرسد، باید نوبت دیگر افراد را رعایت نماید.

--------------------------------------

پی نوشت:

1. تحف العقول، ص 41
2. بحارالانوار، جلد 1، صفحه 224
3. الکهف، آیه۶۶
4. علل الشرایع، جلد 2، صفحه 577

 

خلاصه سخنرانی استاد مبین در کنفرانس آیه های انتظار در تاریخ 93/2/10

لینک سخنرانی های قبلی: http://www.jonbeshnet.ir/category/446

نظرات

تصویر yosef
نویسنده yosef در

از مطلب مفیدتون ممنونم

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.