دلیل عصمت انبیاء الهی چیست؟

18:31 - 1392/10/03
رهروان ولایت ـ هدف خداوند متعال از ارسال رسل این است که مردم به سخنان آن‌ها گوش داده و هدایت شوند، لذا خداوند متعال برای رسیدن به این هدف، باید جمیع شرایط لازم را به وجود آورده و موانع را از سر راه بردارد.
عصمت انبیاء

یکی از خصوصیات مهم انبیاء عظام «عصمت» است. عصمت دارای مراتبی است؛ مرتبه اول آن عصمت از خطا و اشتباه در دریافت و ابلاغ وحی است؛ مرتبه دوم آن، عصمت از گناه و معصیت است؛ مرتبه سوم آن، عصمت از خطا و اشتباه در امور عادی زندگی است. شیعه بالاتفاق معتقد است جمیع انبیاء از ابتدای تولد تا پایان زندگی خود، معصوم بوده و دارای همه مراتب عصمت هستند و هرگز هیچ گناه، خطا یا اشتباهی از آنان صادر نمی‌شود.

اما دلیل شیعه بر این مدعا چیست؟

به طور کلی دو دلیل عمده بر عصمت انبیاء وجود دارد:

1. اطمینان کامل به انبیاء: هدف خداوند متعال از ارسال رسل این است که مردم به سخنان آن‌ها گوش داده و هدایت شوند، لذا خداوند متعال برای رسیدن به این هدف، باید جمیع شرایط لازم را به وجود آورده و موانع را از سر راه بردارد؛ یکی از موانع مهم این است که مردم نسبت به پیامبر خود اطمینان کافی و صددرصدی نداشته باشند، به عبارت دیگر هر گاه مردم به پیامبر خود اطمینان کامل نداشته باشند و در او احتمال دروغ یا خطا دهند، هرگز سخنان او را با جان و دل نمی‌پذیرند و از وی اطاعت تام ندارند. هم چنین اگر بدانند یا احتمال دهند او خود، به آن‌چه می‌گوید عمل نمی‌کند و مرتکب گناه می‌شود، هرگز به او اعتماد نکرده و سخنان او را اطاعت نخواهند کرد.

این مطلب چون به خداوند متعال مربوط می‌شود، نقض غرض حساب شده و هدف خداوند متعال را زیر سوال می‌برد، چرا که هدف این بود که مردم با اعتماد کردن به پیامبر خود، سخنان او را، سخن خداوند متعال دانسته و به آن‌ها عمل کنند. اما زمانی‌که خداوند متعال پیامبری بفرستد و او معصوم نباشد، چون احتمال خطا در او هست، هرگز چنین اطمینانی به او حاصل نمی‌شود و در نتیجه مردم سخن او را سخن خداوند سبحان تلقی نکرده و به آن عمل نمی‌کنند. بنابراین خداوند  حکیم خود، کاری کرده است که مردم به پیامبر اعتماد کامل نداشته باشند، و با این کار هدف خود را نقض می‌کند، و حال آن‌که مولای حکیم هرگز نقض غرض نمی‌کند. خواجه نصیرالدین طوسی (رحمه الله علیه) در این باره مینویسد: «و يجب في النّبيّ العصمة، ليحصل الوثوق، فيحصل الغرض».(1)

بنابراین با توجه به این‌که مولای حکیم هرگز هدف خود را نقض نمی‌کند و این کار خلاف حکمت است، باید فرستاده خود را از هرگونه خطا و اشتباه و گناهی مصون بدارد تا مردم عادی نیز به وی اطمینان کامل کرده و سخنان او را بدون چون و چرا اطاعت کرده و راه سعادت و خوش‌بختی را در پیش گیرند.

2. وجوب متابعت از نبی: هم عقل می‌گوید باید از پیامبر الهی تبعیت کرد و هم شرع؛ عقل حکم می‌کند چون او سفیر الهی است و از جانب خداوند متعال آمده است، در همه کارها باید از او تبعیت کرد، هم در گفتار و هم در کردار، یعنی اگر پیامبری عملی انجام داد مانند گفتار ایشان، باید او را اطاعت کرد و همان عمل را انجام داد؛ قرآن نیز به این مساله اشاره داشته و می‌فرماید:
«قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ(آل عمران-31): بگو: «اگر خدا را دوست می‌داريد، از من پيروى كنيد! تا خدا (نيز) شما را دوست بدارد، و گناهان شما را ببخشد، و خدا آمرزنده و مهربان است».
حال با این اوصاف اگر پیامبری معصیت کرده یا خطایی مرتکب شود، اطاعت و پیروی از او لازم است؛ و بر اثر این اطاعت، انسان دچار نابودی و عصیان و شقاوت اخروی خواهد بود؛ بنابراین انسان‌ها دچار سردرگمی شده و در عمل حیران می‌شوند که آیا از پیامبر اطاعت کنند یا خیر؟ و نتیجه آنکه اگر انبیاء عصمت نداشته باشند، انسان‌ها دچار سردرگمی و حیران می‌شوند و نمی‌توانند به او اقتدا کنند.(2)

در نتیجه: چون مردم می‌بایست به پیامبر خود اعتماد تام و کاملی داشته باشند و او در زندگی آنان سرمشق بوده و اطاعت از وی لازم بود، عقل بشری حکم می‌کند برای این کار و جلوگیری از سلب اعتماد مردم، پیامبر باید معصوم باشد.

 

پی نوشت :

(1). تجريد الاعتقاد، ص 213.
2. كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد، ص: 349.

 

نظرات

تصویر نقل قول

با سلام خدمت شما وبلاگ نويس محترم
اين مطلب شما در پايگاه اينترنتي نقل قول و در قسمت مذهب نوشت درج گرديد./
ما را از بروزرساني خود آگاه و با درج بنر و يا لوگو در وبگاه خود ياري نماييد .
http://naghleghol.ir/

تصویر تخریبچی

سلام چشم استفاده خواهم کرد

تصویر ناشناس
نویسنده ناشناس در

سلام وخسته نباشید.
ممنون از وبلاگتون اما در مورد عصمت پیامبران آنقدرها اختلاف نظر وجود نداره اختلاف بیشتر بر سر عصمت امامان شیعه است. لطفا در این باره مطلب بذارید.
متشکرم.

تصویر محمد فرضی پوریان

با سلام خدمت شما و ممنون از اینکه از سایت ما دیدن کردید. خدمت شما عرض شود به هیچ وجه بین علمای شیعه در مورد عصمت انبیاء و ائمه اطهار(علیهم السلام) اختلافی وجود ندارد و شیعه متفق القول معتقد است انبیاء الهی و ائمه اطهاراز ابتدای تولد تا لحظه مرگ معصوم هستند. البته در بین علمای اهل سنت اختلاف وجود دارد که بجث از آنها به طول می‌انجامد و در کتب کلامی مفصل بیان شده است.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.