زکریای رازی و مساله نبوت

14:28 - 1399/03/02

جنگ‌ها و درگیری‌ها را انبیا ایجاد نکرده‌اند و آنان نیز با جنگ و درگیری مخالف بوده‌اند. اما گاهی جنگ اجتناب‌ناپذیر و دفاعی است.

رازی و نبوت

شبهه: ادیان و مذاهب علت اساسی جنگ‌ها و مخالفت با اندیشه‌های فلسفی و تحقیقات علمی هستند، کتاب‌های مقدس کتبی خالی از ارزش و اعتبارند و آثار کسانی مانند بقراط و ارسطو مفیدتر هستند.

پاسخ: اولا: جنگ‌ها و درگیری‌ها را انبیا ایجاد نکرده‌اند و آنان نیز با جنگ و درگیری مخالف بوده‌اند. اما گاهی جنگ اجتناب‌ناپذیر و دفاعی است. ثانیا: بسیاری از جنگ‌های بین ادیان، به خاطر قدرت‌طلبی انسان‌ها و با بهانه دین و دیانت بوده است؛ ثالثا: هیچ کتابی از حیث اخلاقی و معارف عالیه انسانی و هدایت انسان به پای قرآن کریم نمی‌رسد.

شبهه: جدیدا در اینترنت جملاتی را نوشته و به محمد زکریای رازی نسبت می‌دهند و می‌خواهند او را مخالف انبیا و دین و دیانت جلوه دهند، به طور مثال می‌گویند او گفته است: «ادیان و مذاهب علت اساسی جنگ‌ها و مخالفت با اندیشه‌های فلسفی و تحقیقات علمی هستند، کتاب‌های مقدس کتبی خالی از ارزش و اعتبارند و آثار کسانی مانند بقراط و ارسطو مفیدتر هستند.»

پاسخ: در مورد زکریای رازی و اعتقادات او سخن بسیار است، در آثار او هم سخنانی یافت می‌شود که دال بر مسلمان بودن و حتی شیعه بودن اوست و هم سخنانی که دال بر کفر و الحاد و رد نبوت و تعالیم تمام انبیا. در آثاری که بدون شک نوشته خود اوست، جملاتی دال بر مسلمان بودن او و قبول داشتن نبوت حضرت محمد مصطفی(صلی‌الله‌علیه‌وآله) وجود دارد و در برخی آثار که به او نسبت داده شده و قطعی نیست، جملاتی وجود دارد که دال بر رد نبوت و رد تمام انبیاست. لذا قضاوت در مورد او بسیار سخت است، هر چند مسلمان بودنش احتمال بیشتری دارد، لذا نمی‌توان با قاطعیت گفت که او نبوت را منکر بوده و این جملات از اوست، چون برخی معتقدند به علت شهرتی که در زمینه کشف الکل و طب و دیگر موارد داشت، به او حسادت شده و برخی مطالب را نوشته و به وی نسبت دادند تا مردم از او روی‌گردان شوند.[1]

به هر حال در پاسخ این جمله از هر کسی باشد می‌توان گفت:
اولا: این مطلب ادعایی بدون دلیل است، کجای تعالیم اسلام و به خصوص شیعه مخالف فلسفه و تحقیقات علمی است؟ کدام سخن پیامبر اکرم یا ائمه اطهار(علیهم‌السلام) دال بر مخالفت با فلسفه و اصول عقلی است؟ کجا و در کدام کتاب گفته شده، ائمه اطهار(علیهم‌السلام) با اصول عقلی و مبانی معرفتی آن مخالفت کرده‌اند؛ بر عکس وقتی به سخنان آنان مراجعه کنیم خواهیم دید آنان خود، مروج مباحث عقلی و استدلالات عقلی بوده و در مباحث خود به اصول عقلی استناد کرده‌اند. حتی مناظرات زیادی بین آنان و افراد مختلف و حتی ملحدین و کفار و فلاسفه و ... انجام شده و در کتاب الاحتجاجات مرحوم طبرسی وجود دارد.

ثانیا: نوشته شده علت اساسی جنگ‌ها، ادیان و مذاهب بوده‌اند؛ اما سوال ما این است که کدام پیامبر یا امام معصوم خود آغاز کننده جنگ بوده و مردم را به تصرف سرزمین‌های مجاور تشویق کرده است؟ این‌که برخی از مسلمانان و پیروان مذاهب برای قدرت‌طلبی خود، کشورگشایی کرده و به زور وارد مناطق دیگر شده‌اند، ربطی به تعالیم انبیا و ائمه اطهار(علیهم‌السلام) ندارد. پیامبر اکر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در زمان خود به جای حمله به ایران و دیگر همسایه‌های خود و کشورگشایی، برای آنان نامه می‌نویسد و آنان را به دین مبین اسلام دعوت می‌کند، خود ایشان می‌توانست سپاه آماده کرده و حمله کند، اما این کار را نکرد و سران کشورهای همسایه را با منطق به دین دعوت کرد.

اگر به جنگ‌های پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) دقت کنیم خواهیم دید تمام جنگ‌های ایشان دفاعی بود و در برابر حمله یا توطئه دیگران بوده و حضرت را مجبور به جنگ کرده‌اند، ایشان با مسیحیان و یهودیان اطراف مدینه نیز صلح کرده و قرارداد همکاری می‌نویسد، اما چون آنان قرارداد را زیر پا گذاشته و برای قتل ایشان و از هم پاشیدن جامعه اسلامی برنامه ریختند و به مشرکین مکه کمک کردند، حضرت را مجبور کردند که با آنان وارد جنگ شود. حتی ایشان در فتح مکه هم به جای جنگ و خون‌ریزی و انتقام‌گیری، همه را عفو کرد و از آنان گذشت.[2]

اگر هم به جنگ‌های بین ادیان دقت کنیم، همه آن‌ها را کسانی ایجاد کرده‌اند که در راس قدرت بوده و به منظور گسترش دامنه قدرت خود بوده است، نه به منظور گسترش دین و اصلاح مردم، هیچ‌گاه یک رهبری دینی، دستوری به جنگ و خون‌ریزی نداده است، همیشه سلاطین بوده‌اند که برای قدرت‌طلبی و گسترش دامنه قدرت خود، جنگی را به راه انداخته و باعث مرگ انسان‌های زیادی شده‌اند. لذا نمی‌توان جنگ و درگیری که برخی از پیروان ادیان به راه انداخته‌اند را به دین و مذهب منتسب کرد.

ثالثا: در این جمله ادعا شده کتب فلاسفه‌ای مانند سقراط  و افلاطون از کتب آسمانی مفیدترند، این هم ادعای بدون دلیل است، باید دید کدام مطلب در آن کتاب‌ها وجود دارد که در قرآن کریم نیست و کدام مطلب آنان برتر از قرآن است. مطالب و معارفی در قرآن وجود دارد که هرگز به ذهن آنان نرسیده و نخواهد رسید، آیاتی از قرآن که توصیف کننده خداوند متعال است در هیچ کتابی چنین زیبا بیان نشده است، آیاتی مانند «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيم[حدید/3] اوست اول و آخر و ظاهر و باطن، و او به همه چیز داناست.» یا سوره مبارکه توحید که شناسنامه خداوند متعال محسوب می‌شود در کدام کتاب وجود دارد؟

آیات متعددی از قرآن کریم در مورد اخلاق و رفتار انسان است، اخلاقی مترقی که انسان را انسانیت بخشیده و بسیار عالی هستند. در قرآن بیان شده که به پدر و مادر حتی نباید اف هم گفت[اسراء/23]، نسبت به دیگران حتی نباید فکر بد کرد[حجرات/ 12]، آنان را مسخره کرد[حجرات/ 11] در مقابل سفیهان و باید به آرامی گذشت کرد[فرقان/63] و صدها دستور دیگر اخلاقی که در قرآن بیان شده که در هیچ کتاب دیگری قبل از آن بیان نشده بود و اگر بعدها در کتب اخلاقی بیان شد، از قرآن کریم اقتباس شده بود.

البته برخی معتقدند که آنان جز انبیای الهی بوده‌اند و خداوند آن‌ها را در یونان مبعوث کرده و روایتی از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز بر این مدعا نقل شده است، لذا اگر در مطالب آنان سخنان عالی و خوبی وجود دارد، این احتمال وجود دارد که آنان نیز از پیامبران الهی بوده باشند.[3]

در نتیجه: اولا: جنگ‌ها و درگیری‌ها را انبیا ایجاد نکرده‌اند و آنان نیز با جنگ و درگیری مخالف بوده‌اند. اما گاهی جنگ اجتناب‌ناپذیر و دفاعی است. ثانیا: بسیاری از جنگ‌های بین ادیان، به خاطر قدرت‌طلبی انسان‌ها و با بهانه دین و دیانت بوده است؛ ثالثا: هیچ کتابی از حیث اخلاقی و معارف عالیه انسانی و هدایت انسان به پای قرآن کریم نمی‌رسد.

________________________________
پی‌نوشت
[1]. برای مطالعه بیشتر به این مطلب مراجعه کنید.
[2]. برای مطالعه بیشتر به این مطلب مراجعه کنید.
[3]. برای مطالعه بیشتر به این مطلب مراجعه کنید.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.