بررسی اقوال مختلف پیرامون تاریخ شهادت امام حسن مجتبی(علیه‌السلام)

14:43 - 1398/08/04

در این‌که شهادت امام حسن مجتبی(علیه‌السلام) در ماه صفر بوده است، بین علمای شیعه اختلافی وجود ندارد.

امام حسن

در این‌که شهادت امام حسن مجتبی(علیه‌السلام) در ماه صفر بوده است، بین علمای شیعه اختلافی وجود ندارد. لکن در میان علمای شیعه در روز شهادت حضرت سه قول وجود دارد:

قول اول: آخر ماه صفر
روز آخر ماه صفر، قائل آن ‌شیخ کلینی می‌باشد و لازم به ذکر است که این قول را تنها ایشان ذکر کرده و قول منفردی است که با تمام وجاهت و بزرگی وی، هیچ یک از علمای شیعه تا این زمان از او تبعیت نکرده‌اند. (لذا از بررسی این قول صرف نظر می‌کنیم)

قول دوم: ۲۸ صفر
اولین قائل آن شیخ مفید در کتاب «مسارّ الشیعه» می‌باشد. و این  در حالی است که خود شیخ مفید در کتاب دیگرش به نام «الارشاد» از ذکر این روز به عنوان روز شهادت حضرت، خودداری کرده و تنها به ذکر ماه صفر اکتفا کرده است.
دومین قائل به این قول، شیخ طوسی  در کتاب «تهذیب الاحکام» است.
البته لازم به ذکر است که قول بیست و هشتم صفر از سوی برخی مثل شیخ طبرسی و ابن شهرآشوب مازندرانی، مورد تأیید قرار گرفته است، لکن پس از قرن ششم تا این زمان قائلی ندارد.

قول سوم: ۷ صفر
این قول مشهور می‌باشد و از دو جهت حائز اهمیت است
جهت اول: از جهت قائلین به آن، در کمّ و کیف
این قول از جهت قائلین به آن، در کمّیت و کیفیت نسبت به قائلین دو قول مذکور برتری دارد.
اما از جهت کیفیت؛ در لسان روایات به روز دقیق شهادت حضرت اشاره شده است و این خود نشان از ترجیح این قول نسبت به اقوال دیگر است، به گونه‌ای که در روایات به روز پنج‌شنبه اشاره شده است.
اما از جهت کمیت تعداد قائلین این قول، از قائلین دو قول مذکور بیشتر است. که در ادامه به اسناد آن اشاره می‌کنیم.
لازم به ذکر است که بنا بر اسناد موجود، این قول از زمان امام کاظم(علیه السلام) رواج داشته و از سوی قاسم بن ابراهیم الرسّی(۱۶۹-۲۴۶ ‌ق) عنوان شده است که نزد رجالیون از جایگاه رفیعی برخوردار می‌باشد که به این موارد می‌توان اشاره داشت:
نجاشی رجالی بزرگ در مورد «قاسم بن ابراهیم» این‌گونه می‌نویسد: «او صاحب کتاب «تثبیت الامامه» می‌باشد که از امام صادق(علیه السلام) با واسطه و از امام کاظم(علیه السلام) بدون واسطه روایت می‌کند». ابوالحسن العمری در کتاب «المجدی فی انساب الطالبییّن» می‌نویسد: «کنیه او ابامحمّد فردی عفیف و زاهد بوده بود». همچنین آقا بزرگ تهرانی از او تمجید بسیار نموده است و فرموده است: او سیدی شریف و از سادات بنی الحسن است.
از این روایت قاسم بن ابراهیم، بزرگانی از فقهای بزرگی همچون شهید اول،  کفعمی، والد شیخ بهائی، شیخ بهائی در (توضیح المقاصد)، علامه مجلسی در (بحار الانوار)، شیخ عبدالله بحرانی در (عوالم العلوم)، شیخ محمد حسن نجفی در (جواهر الکلام)، شیخ جعفر کاشف الغطاء در (کشف الغطاء) و شیخ عباس قمی در (انوار البهیّه)«قدس سرهم» پس از قرن هفتم تا زمان حاضر تبعیت نموده‌اند.

جهت دوم: سیره علما
سیره علمی علما و متشرعه و سنت عملی آن‌ها این‌گونه بوده است که حضرات در روز هفتم ماه صفر، در کلیه بلاد شیعه اقامه‌ی عزا می‌نمودند. خصوصا این سنت در نجف اشرف و حوزه علمیه قم پس از ورود آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری  به قم و تاسیس حوزه، رواج پیدا کرده و دستور به تعطیلی بازار، حوزه علمیه و درنهایت اقامه عزا نمودند؛ و پس از ایشان تحفّظ این سنت، سیره‌ی بزرگانی همچون آیات عظام بروجردی و گلپایگانی -که هر کدام در زمان خود مسئولیت حوزه را به عهده داشته‌اند- بوده است.

لذا سزاوار است شیعیان ۲۸ صفر را اختصاص به عزای سیدالمرسلین داده و در این روز ذره‌ای از وظیفه خود را نسبت به خاتم‌الانبیاء ادا نمایند.

_____________________________
منبع: سایت شفقتنا (با اندکی تلخیص)

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.