کاروان معاویه و رفتار امام حسین(ع)

09:00 - 1398/07/27

داستان حمله امام حسین(علیه‌السلام) به کاروان معاویه از جهت تاریخی صحیح نیست.

حمله به کاروان معاویه

شبهه: امام حسین(علیه‌السلام) به کاروان معاویه حمله می‌کند و اموال او را به سرقت می‌برد.

پاسخ: این داستان از جهت تاریخی اعتباری ندارد و تنها ابن ابی الحدید آن را نقل کرده است.

امام حسین(علیه‌السلام)، چراغ هدایتی است که بشریت را به سوی سعادت سوق می‌دهد و کشتی نجاتی است که در طوفان‌های سهمگین بلایا پیروان خویش را به آسودگی به سرمنزل مقصود می‌رساند، با این وجود برخی از خناسان تاریخ، تلاش کرده‌اند به هر نحوی که ‌می‌توانند با آن حضرت به مقابله برخیزند، از این‌رو گاهی برای زائرین آن حضرت شرائط سختی را قرار می‌دادند تا بتوانند مردم را از زیارت ایشان منصرف کنند، و گاهی اقدام به تخریب قبر مطهر آن حضرت می‌کردند تا یاد آن حضرت را از دل‌های مردم پاک کنند. اما تمام این‌ خباثت‌ها نه تنها چیزی از شأن و جایگاه آن حضرت کم نکرد، بلکه سبب اشتیاق جویندگان حقیقت به سوی آن امام همام شد. در دوران معاصر نیز برخی با شبهه‌افکنی‌های خویش، تلاش می‌کنند همان مسیر را طی کنند، و به نحوی از جلالت و مقام آن حضرت بکاهند. در ادامه به بیان یکی از این شبهات پرداخته و آن را مورد بررسی قرار می‌دهیم:

شبهه: حسین بن علی(علیه‌السلام) در رفتار ناصحیحی کاروان معاویه را می‌رباید و در مقابل، معاویه با سعه‌ی صدر از وی گذشت می‌کند.

پاسخ: این واقعه‌ی تاریخی تنها در شرح نهج البلاغه ابن ابی‌الحدید بیان شده و هیچ سندی هم برای آن بیان نمی‌کند[1]، به همین خاطر اصل این واقعه از جهت سندی دچار اشکال است، مخصوصاً آن‌که چنین حادثه مهمی از سوی تاریخ نویسانی مانند طبری، ابن سعد و دیگران نقل نشده است، زیرا این افراد مقید بوده‌اند حتی کوچک‌ترین حوادث صدر اسلام را بیان کنند، ولی هیچ اشاره‌ای نسبت به این واقعه نکرده‌اند.

از سوی دیگر، این شیوه برخورد، با سیره و منش امام حسین(علیه‌السلام) در برخورد با معاویه هم‌خوانی ندارد، زیرا همان‌گونه که در تاریخ ثبت شده، پس از شهادت امام حسن(علیه‌السلام)، حضرت نیز به صلح برادر خویش با معاویه پای‌بند بود، به گونه‌ای که وقتی مردم کوفه از وی خواستند که در مقابل معاویه قیام کند، آنان را به صبر دعوت کرد تا پس از مرگ پسر هند(معاويه) اگر حضرت زنده بود، نظرش را اعلام کند.[2] با این حال چگونه می‌توان پذيرفت که حضرت دعوت مردم برای بيعت را تا زمان مرگ معاويه، به خاطر صلح برادرش، به تاخیر اندازد، و از  جنگ با معاویه خودداری کند و از سوی دیگر به توقيف و مصادره اموال معاويه دست بزند!؟

علاوه بر اینکه اگر چنین واقعه‌ای رخ داده بود، به طور قطع، معاویه با مکر و حیله‌ای که داشت، حتماً برای بد بین کردن مردم به امام حسین(علیه‌السلام) از آن بهره می‌برد، مخصوصاً اگر به این دو نکته مهم توجه داشته باشیم که معاویه، حسین بن علی(علیه‌السلام) را به عنوان یکی از مهم‌ترین موانع جانشینی فرزندش یزید می‌دانست و از سوی دیگر از چنان دستگاه رسانه‌ای برخو‌ردار بود که بتواند از این حرکت بهترین بهره را ببرد و آن حضرت را چهره‌ای(نعوذ بالله) یاغی و طغیان‌گر معرفی کند، همان‌گونه که به سادگی امام علی(علیه‌السلام) را فردی بی‌نماز معرفی کرده بود و سپاهیان شام در جنگ صفین، علت جنگ با کوفیان را نماز خوان نبودن امام علی(علیه‌السلام) بیان می‌کردند.[3]

__________________________________
پی‌نوشت
[1]. شرح نهج البلاغة، ابن أبي الحديد، عبد الحميد بن هبة الله‏، مكتبة آية الله المرعشي النجفي‏، 1404 ق‏، ج‏18، ص 409.
[2]. كتاب جمل من انساب الأشراف، أحمد بن يحيى بن جابر البلاذرى (م 279)، تحقيق سهيل زكار و رياض زركلى، بيروت، دار الفكر، ط الأولى، 1417/1996، ج‏3، ص 152.
[3]. ر.ک: به این قسمت.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.