امر به معروف و ضرورت کار تشکیلاتی

21:34 - 1398/06/21

- اینکه ایمان به خدا پس از امر به معروف و نهی از منکر آمده با آنکه ایمان اصل است و امر به معروف و نهی از منکر فرع. به این امر دلالت دارد که این گروه پس از انجام امر به معروف و نهی از منکر به محیطی روحی و اجتماعی دست می یابند که ایمان به خدا در همه ابعادش عمق، کمال، دوام و گسترش می یابد.

رهبری

حزب در لغت به معنی دسته یا گروه و در اصطلاح جامعه شناسی به گروهی از افراد گفته می شود که به علت داشتن زمینه ها، هدفها یا منافع مشترک با یکدیگر همکاری می کنند. این مقوله با تمام اهمیتی که در نظامهای سیاسی دنیا و از جمله ایران دارد، متأسفانه یکی از مهجورترین مباحث در نظریات سیاسی مسلمانان و به خصوص شیعه است. در حالی که با نگاهی به قرآن با آیاتی مواجه می شویم که می توان از آنها ضرورت تشکیل حزب را تشخیص داد. در اینجا سه آیه از آن آیات را مورد بررسی قرار می دهیم. آیه اول: «کنتم خیرَ اُمة اُخرِجَت لِلنّاسِ تأمُرُونَ بِالمَعروفِ وَ تَنهونَ عَنِ المُنکرِ وَ تُؤمنونَ باللّه …؛ بودید بهترین امتی که بیرون آورده شدید برای مردم، امر می کنید به نیکی و نهی می کنید از زشتی و ایمان می آورید به خدا …» (سوره آل عمران، آیه ۱۱۰)
نکات قابل توجه در آیه: امت به گروهی که دارای هدف یکسانی باشند گفته می شود که این هدف آنها را از سایر افراد ملت جدا می کند. کلمه «الناس» نشان می دهد که این گروه باید در جهت سود کلی مردم و خدمت به آنان عمل کنند و نه حاکمیت و تفوق بر آنان: «علی الناس»اینکه ایمان به خدا پس از امر به معروف و نهی از منکر آمده با آنکه ایمان اصل است و امر به معروف و نهی از منکر فرع. به این امر دلالت دارد که این گروه پس از انجام امر به معروف و نهی از منکر به محیطی روحی و اجتماعی دست می یابند که ایمان به خدا در همه ابعادش عمق، کمال، دوام و گسترش می یابد.

آیه دوم: «و المؤمنون و المؤمناتُ بَعضُهُم اولیاءُ بعضً یأمرونَ بِالمعروفِ وَ ینهون عن المنکر و یقیمون الصلاة و یؤتون الزکوة و یطیعون اللّه و رسوله اولئک سیرحمهم اللّه انّ اللّهُ عزیز حکیم؛ مردان و زنان مؤمن برخی از ایشانند دوستان برخی، فرمان کنند به نیکی و باز دارند از بدی و به پای دارند نماز را و بدهند زکات را و فرمان برند خدا و پیمبرش را، آنان را به زودی رحم کند خدا و هر آینه خدا است عزتمند حکیم».(سوره توبه،آیه ۷۱)نکته قابل توجه در آیه: امر به معروف و نهی از منکر مؤمنان نسبت به یکدیگر از روی دوستی و مودت است، نه عیبجویی و کینه.

آیه سوم: «و لتکُن منکم اُمّة یدعون الی الخیرِ و یأمرون بالمعروف و ینهونَ عن المنکرِ و اولئک هم المفلحون؛ و باید باشد از شما گروهی که دعوت کننده به نیکی و امر کننده به خوبی و نهی کننده از بدی و آنانند رستگاران». (سوره آل عمران، آیه ۱۰۴)

نکات قابل توجه آیه: «و لتکن» فعل امر است و نشان از واجب بودن موضوع دارد و به این علت که امر به معروف و نهی از منکر واجب کفایی است، ایجاد چنین گروهی نیز واجب کفایی است.امت نیز همانطور که بیان شد به گروهی از افراد هم هدف و هماهنگ گفته می شود. آمدن کلمه «الی الخیر» به جای «بالخیر» نشان از جهت گیری و تحریک به سوی خیر دارد که این خیر هم در مسائل فکری است و هم در مسائل علمی.ایجاد چنین گروهی به این دلیل که همه انسانها نمی توانند خیر، معروف و منکر را شناسایی کنند، است. در نتیجه باید افرادی آگاه و اهل نظر و دارای بیان و قدرت اجرائی برگزیده شوند و تشکیل و تکوین یابند و از طرف مردم حمایت شوند.

از طرفی می توان گفت خداوند با نازل کردن این آیه قصد داشته است که بهترین راه امر به معروف و نهی از منکر را به بندگان نشان دهد. در اینجا شاید این سؤال مطرح شود که حق ایجاد چنین گروهی با حکومت است یا با مردم؟ حضرت علی (ع) هنگامی که حقوق متقابل مردم و حکومت را می شمارد، این وظیفه را به دوش هر دو دسته قرار می دهد. یعنی مردم و حکومت موظف به نصیحت یکدیگر شده اند و این نصیحت همان است که در آیه سوم به «دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر» تعبیر شده است. حضرت در وصیتی به حسنین (ع) ترک امر به معروف و نهی از منکر را باعث سلطه اشرار، بَدان و همچنین عدم استجابت دعا دانسته است. با در نظر قرار دادن توصیه حضرت به این نتیجه می رسیم که مردم هر جامعه ای باید با احیای امر به معرف و نهی از منکر مانع ایجاد استبداد شوند که با توجه به آیه بالا، بهترین شیوه آن تشکیل حزب می باشد.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.