جوان‌مردی امیرالمومنین(ع) در جنگ خندق

08:34 - 1398/04/26

جنگ میان امیرالمومنین(علیه‌السلام) و عمرو بن عبدود هم دال بر شجاعت بی‌نظیر حضرت است و هم دال بر جوان‌مردی و روحیه کریمانه حضرت.

امیرالمومنین

شبهه: برخی شبکه‌های معاند برای پایین آوردن شأن و مرتبه امیرالمومنین(علیه‌السلام) و مخدوش کردن زحمات حضرت در جنگ خندق می‌گویند: شیعیان دروغ می‌گویند که امیرالمومنین(علیه‌السلام) جوان‌مرد و شجاع بود، بلکه حضرت بسیار ناجوان‌مردانه عمل کرد و عمر بن عبدود را فریب داد و کشت.

پاسخ:
نکته اول: این نقل در تواریخ معتبر مثل الارشاد شیخ مفید، تاریخ طبری، سیره ابن هشام نیست، لذا این نقل از حیث تاریخی اصلا سند درستی ندارد، از منابع شیعی تنها در کتاب تفسیر قمی آمده که اولا: کتاب تفسیر قمی به خصوص در مورد مسائل تاریخی، اصلا جزء کتب معتبر تاریخی محسوب نمی‌شود؛ ثانیا: همین نقل را نیز بدون سند ذکر کرده و معلوم نیست ناقل داستان چه کسی بوده است؛ پس این نقل از داستان اصلا معتبر نیست.

شبهه: برخی شبکه‌های معاند برای پایین آوردن شأن و مرتبه امیرالمومنین(علیه‌السلام) و مخدوش کردن زحمات حضرت در جنگ خندق می‌گویند: شیعیان دروغ می‌گویند که امیرالمومنین(علیه‌السلام) جوان‌مرد و شجاع بود، بلکه حضرت بسیار ناجوان‌مردانه عمل کرد و عمر بن عبدود را فریب داد و کشت. سپس می‌گویند در تاریخ آمده: «در میانه جنگ علی(ع) به عمرو گفت تو که پهلوان عرب هستی، چرا برای خود کمک آورده‌ای، عمرو به عقب برگشت تا ببیند چه کسی آمده، علی(ع) در این زمان، فرصت پیدا کرده و پای عمر را قطع کرد و روی سینه او نشست». لذا با ناجوان‌مردی پیروز شد.

پاسخ:
نکته اول: این نقل در تواریخ معتبر مثل الارشاد شیخ مفید، تاریخ طبری، سیره ابن هشام نیست، لذا این نقل از حیث تاریخی اصلا سند درستی ندارد، از منابع شیعی تنها در کتاب تفسیر قمی آمده[1] که اولا: کتاب تفسیر قمی به خصوص در مورد مسائل تاریخی، اصلا جزء کتب معتبر تاریخی محسوب نمی‌شود؛ ثانیا: همین نقل رو بدون سند ذکر کرده و معلوم نیست ناقل داستان چه کسی بوده است. پس این نقل از داستان اصلا معتبر نیست.

نکته دوم: داستان جنگ حضرت با «عمرو بن عبدود» در کتاب الارشاد شیخ مفید چنین است: «على(ع) به طرف عمرو رفته و جابر انصارى هم براى آن‌كه ناظر اعمال اين دو دلاور باشد، به ميدان آمد. على(ع) كه با وى روبرو شد، فرمود: اى عمرو در زمان جاهليت می‌گفتى هر گاه كسى سه حاجت يا يكى از آنها را از من درخواست كند من نياز او را بر مى‏‌آورم، گفت آرى چنين است.
على(ع) فرمود: اينك حاجت من اين ست گواهى دهى به يكتائى خدا و نبوت رسول او و تسليم امر خدا شوى.
عمرو گفت: اى پسر عم دست از اين حرف بردار كه مرا بدان نيازى نيست.
على(ع) فرمود: حاجت ديگر من اين است که از همان راهى كه آمده‌ای باز گردى، او گفت: اين هم نشدنی‌است، زيرا زن‌هاى قريش اين كار من‌را نقل محافل خود قرار می‌دهند.
فرمود: حاجت ديگر من اين است كه پياده شوى و با من مبارزه کنى ...
جابر می‌گويد: اين دو سوار به يكديگر درآويختند و گرد و غبارى بلند شد، چنان‌که آن‌ها را نديدم، فاصله‌ای نشد كه از ميان غبار صداى على(ع) به تكبير بلند شد، دانستم على(ع) عمرو را كشت».[2]

در این نقل جابر بن عبدالله انصاری که از نزدیک نظاره گر جریان بوده است، می‌گوید گرد و غباری بلند شد و من آن دو را ندیدم تا صدای امیرالمومنین(علیه‌السلام) بلند شد، لذا در این حالت ممکن نیست کسی صدای آن دو را شنیده باشد، حتی جابر که نزدیک آن دو بوده می‌گوید من هم ندیدم چه شد، چطور ممکن است در چنین حالتی کسی از فاصله دور -کسی غیر از جابر- شنیده باشد که حضرت امیر(علیه‌السلام) به عمرو بن عبدود بگوید کسی همراه او آمده؟ لذا این نقل دور از واقعیت به نظر می‌رسد و معقول این است که در بهبوهه جنگ مجالی برای این سخنان نباشد.

نکته سوم: در همین داستان نکته‌ای دال بر جوان‌مردی حضرت وجود دارد، آن‌جا که خواهر عمرو بن عبدود می‌آید و می‌بیند که زره و لباس برادرش سر جایش مانده و از تنش بیرون نیامده است و حال آن‌که رسم عرب این بوده که در نبرد، شخصی که پیروز میشد، ذره و اشیای قیمتی طرف خود را به عنوان غنیمت برای خود می‌برد، لذا خواهر عمرو بن عبدود می‌گوید من برای برادر خود گریه نمی‌کنم، زیرا به دست جوان‌مردی دلیر کشته شده است.[3]

در نتیجه: جریان خندق و جنگ میان امیرالمومنین(علیه‌السلام) و عمرو بن عبدود هم دال بر شجاعت بی‌نظیر حضرت است و هم دال بر جوان‌مردی و روحیه کریمانه حضرت.
  ________________________________
[1]. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق، موسوی جزائری، سید طیب، قم، دار الکتاب، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق، ج ۲، ص ۱۸۴ – ۱۸۵.
[2]. شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق، ج ۱، ص ۹۸ – ۹۹.
[3]. همان، ص 107-108.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.