علم امیرالمومنین(ع) به حکم مذی

01:00 - 1398/05/26

بدون شک امام علی(علیه‌السلام) حکم مذی را می‌دانست.

امیرالمومنین

شبهه: در روایات این‌گونه آمده است که امام علی(علیه‌السلام) حکم مذی را نمی‌دانست، ومخاطب خویش را به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) ارجاع می‌دهد.

پاسخ: اولا: این روایت با روایات متعدد دیگر در تعارض است؛ ثانیا: امکان دارد حضرت به خاطر تعلیم دیگران وی را به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) ارجاع داده باشد.

شبهه: بر اساس اندیشه شیعه امام در طول حیات خویش معصوم است و این عصمت برخواسته از علمی است که خداوند متعال به امام می‌دهد، لذا برخی تلاش کرده‌اند این اصل مسلم را زیر سوال برده و آن را انکار کنند، این افراد به حدیثی استشهاد کرده‌اند که «محمد بن اسماعیل» آن را نقل می‌کند، وی می‌گوید: «از امام صادق(علیه‌السلام) در مورد حکم مذی پرسیدم و او به من دستور داد که وضو بگیرم، یک سال بعد مجددا همین سوال را مطرح کردم، بازهم به من دستور داد وضو بگیرم و فرمود: علی(ع) به مقداد گفت تا حکم مذی را از پیامبر(ص) بپرسد و خودش شرم داشت که بپرسد؛ و رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: وضو بگیرند…»[1] سپس می‌گویند: بر اساس این روایت، امیرالمومنین(علیه‌السلام) حکم مذی را نمی‌دانسته است، لذا نه علمی داشته و عصمتی.

پاسخ:
در پاسخ به شبهه می‌توان گفت: اولا: در صورت صحت این روایت و پذیرش آن، هیچ دلالتی بر مدعای آنان ندارد، زیرا در این روایت نیامده که حضرت این مساله را نمی‌دانسته، بلکه تنها گفته شده گه حضرت به مقداد می‌گوید این مساله را از پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بپرسید، شاید به این علت بوده که حضرت می‌خواسته است همه مردم، از جمله مقداد نیز حکم مساله را یاد بگیرند؛ یا این‌که می‌خواسته به مقداد تعلیم دهد که برای یاد گرفتن احکام شرعی، باید به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) رجوع کرد. بنابراین این روایت هیچ دلالتی بر جاهل بودن حضرت نسبت به این حکم شرعی ندارد.

ثانیا: این روایت خبر واحد است، یعنی تنها یک سند دارد و دیگر کتب نیز همین روایت را از کتاب تهذیب نقل کرده‌اند با همین سند، لذا اعتبار چندانی ندارد، از طرف دیگر این روایت با احادیث متعددی که از ائمه معصومین(علیهم‌السلام) به دست ما رسیده، و مضمون همه آن‌ها این است که امام معصوم عالم به همه حقایق و احکام است، در تعارض است، به عنوان نمونه امیرالمومنین(علیه‌السلام) در حدیثی می‌فرمایند: «بپرسید از هر چیزی که می‌خواهید؛ سوال نمی‌کنید از چیزی مگر این‌که شما را به آن آگاه می‌کنم.»[2] روایات علم امام آن‌قدر زیاد است که  مرحوم کلینی یک باب را به آن‌ها اختصاص داده است.[3] به عنوان نمونه به یک روایت اشاره می‌کنیم: «جمعى از شيعه در کنار کعبه خدمت امام صادق(علیه‌السلام) رسیدند، آن حضرت فرمود: جاسوسى در اطراف ماست!؟ ما به راست و چپ نگاه كرديم و كسی را نديديم و گفتیم جاسوسى بین ما نیست، ایشان سه بار فرمود: سوگند به پروردگار كعبه ... اگر من همراه موسى و خضر بودم به آن‌ها مى‏‌گفتم كه من‏ از آن دو داناتر هستم و به آن‌ها به آن‌چه در دست نداشتند خبر مى‏‌دادم، زيرا به موسى و خضر(علیهم‌السلام) علم آن‌چه گذشته و واقع شده، عطا شده بود، ولى علم آن‌چه تا روز قيامت واقع مى‏‌شود، عطا نشده بود، ليكن ما از راه وراثت آن علم را از رسول خدا(صلّى‌اللَّه‌عليه‌وآله) به دست آورده‏‌ايم.[4] بنابراین بین این خبر واحد و مجموع این روایات تعارض وجود دارد، و در مقام تعارض، روایات کثیر ترجیح دارند بر خبر واحد.

ثالثا: این روایت با فقه شیعه منافات دارد، لذا بسیاری از علما -چون روایت سندش صحیح است- آن را بر تقیه حمل کرده‌اند و مضمون آن را نپذیرفته‌اند.[5]

در نتیجه: با توجه به این‌که این روایت خبر واحد است و با فقه شیعه مخالف است و با جمع کثیری از روایات در تعارض، قابل قبول نیست.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی‌نوشت
[1]. «أحمد بن محمد بن عيسى عن محمد بن اسماعيل بن بزيع قال: سألت الرضا عليه السّلام عن المذي؟ فأمرني بالوضوء منه، ثم أعدت عليه في سنة اخرى فأمرني بالوضوء، فقال: انّ علي بن أبي طالب عليه السّلام أمر المقداد بن‏ الأسود أن يسأل النبي صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و استحيى أن يسأله، فقال: فيه الوضوء.» تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، طوسى، محمد بن الحسن‏، دار الكتب الإسلاميه‏، 1407 ق‏،ج‏1، ص18.
[2]. بصائر الدرجات في فضائل آل محمد صلى الله عليهم، صفار، محمد بن حسن‏، مكتبة آية الله المرعشي النجفي‏، 1404 ق‏، ج‏1، ص12.
[3]. الكافي، ج‏1، ص260.
[4]. همان، ج‏1، ص260.
[5]. همان،ج‏1، ص401.
[6]. مجلسى، محمد باقر، ملاذ الأخيار في فهم تهذيب الأخبار، كتابخانه آيه الله مرعشي نجفي، قم، چاپ اول، 1406 ق، ج‏1، ص: 99

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.