چرا در قرآن اسمی از زندان و ضرب و جرح نیست؟

06:40 - 1398/03/13

قرآن  کریم بیان‌گر کلیات می‌باشد و جزئیات در سنت پیامبر اکرم وائمه معصومین(علیهم السلام) بیان شده است.

زندان دز قرآن

شبهه: اگر قرآن کتاب هدایت بشر است و همه چیز را بیان کرده، چرا در مورد زندان و دیه ضرب و جرح چیزی نگفته است؟

پاسخ:
شبهه کننده طوری به مخاطب القا می کند که قرآن کتاب ناقصی است و در بیان مطالب و نیازهای جامعه کوتاهی کرده و پاسخ‌گوی امروز نیست.  در حالی‌که قرآن کریم کتابی جامع و دربردارنده همه نیازهای بشربوده و در آیات متعددی به مساله و ضرب و جرح و به تبع آن قصاص و چگونگی مجازات آن اشاره کرده است. به عنوان نمونه به آیات زیر اشاره می شود:

1. «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ‌ آمَنُوا کُتِبَ‌ عَلَيْکُمُ‌ الْقِصَاصُ‌ فِي‌ الْقَتْلَى‌ الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَ الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَ الْأُنْثَى‌ بِالْأُنْثَى‌[بقره/178] ای افرادی که ایمان آورده اید! حکم قصاص در مورد کشتگان، بر شما نوشته شده است: آزاد در برابر آزاد، و برده در برابر برده، و زن در برابر زن ...».
2. «وَ جَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا فَمَنْ‌ عَفَا وَ أَصْلَحَ‌ فَأَجْرُهُ‌ عَلَى‌ اللَّهِ‌ إِنَّهُ‌ لاَ يُحِبُ‌ الظَّالِمِينَ ‌[شوری/40] کیفر بدی، مجازاتی است همانند آن؛ و هر کس عفو و اصلاح کند، پاداش او با خداست؛ خداوند ظالمان را دوست ندارد!».
3و «وَ إِنْ‌ عَاقَبْتُمْ‌ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ‌ مَا عُوقِبْتُمْ‌ بِهِ‌ وَ لَئِنْ‌ صَبَرْتُمْ‌ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ‌ [نحل/ 126] و هر گاه خواستید مجازات کنید، تنها به مقداری که به شما تعدی شده کیفر دهید! و اگر شکیبایی کنید، این کار برای شکیبایان بهتر است».
4. «وَ کَتَبْنَا عَلَيْهِمْ‌ فِيهَا أَنَ‌ النَّفْسَ‌ بِالنَّفْسِ‌ وَ الْعَيْنَ‌ بِالْعَيْنِ‌ وَ الْأَنْفَ‌ بِالْأَنْفِ‌ وَ الْأُذُنَ‌ بِالْأُذُنِ‌ وَ السِّنَ‌ بِالسِّنِ‌ وَ الْجُرُوحَ‌ قِصَاصٌ‌ فَمَنْ‌ تَصَدَّقَ‌ بِهِ‌ فَهُوَ کَفَّارَةٌ لَهُ‌ وَ مَنْ‌ لَمْ‌ يَحْکُمْ‌ بِمَا أَنْزَلَ‌ اللَّهُ‌ فَأُولئِکَ‌ هُمُ‌ الظَّالِمُون [مائده/45] و بر آنها (بنی اسرائیل‌) در آن(تورات) مقرر داشتیم که جان در مقابل جان، و چشم در مقابل چشم، و بینی در برابر بینی، و گوش در مقابل گوش، و دندان در برابر دندان می‌باشد؛ و هر زخمی، قصاص دارد؛ و اگر کسی آن را ببخشد (و از قصاص، صرف‌نظر کند)، کفاره (گناهان) او محسوب می‌شود؛ و هر کس به احکامی که خدا نازل کرده حکم نکند، ستمگر است».

اما درباره زندان باید گفت: الفاظى که مفهوم زندان را دارند، در قرآن کریم زیاد به کار رفته اند که بعضى به وضوح این معنى را مى رساند و برخی با کنایه؛ واژه «سجن» است به صراحت دال بر زندان است که ـ این واژه و مشتقات آن ـ ده بار در قرآن ذکر شده است که نه مورد آن در سوره یوسف و یک مورد آن در سوره شعرا می باشد.
واژه «حبس» نیز دو بار در قرآن مجید به کار رفته[1] است. در احادیث اسلامی هم این کلمه در معنای زندان زیاد به کار رفته است.[2]

واژه «امساک» نیز در یکی ازاستعمالات قرآن مجید، به معنى زندان است و آن در مورد زنان زناکار است: «والَّلاتى یَأْتینَ الْفاحِشَةَ مِن نِسائِکُمْ فَاستَشْهِدُوا عَلَیْهِنَّ أَربَعَةً مِنْکُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِکُوهُنَّ فِى الْبُیُوتِ حَتّى یَتَوَفّاهُنَّ الْمُوتُ اَوْ یَجْعَلَ اللهُ لَهُنَّ سَبیلا [نساء/ 15] و کسانى از زنان شما که مرتکب زنا شوند، چهار نفر از مسلمانان را به عنوان شاهد بر آنها بطلبید؛ اگر گواهى دادند، آن زنان را در خانه هاى خود نگاه دارید تا مرگشان فرا رسد یا اینکه خداوند راهى براى آنها قرار دهد». جمله «اَمْسِکُوهُنَّ فِى الْبُیُوتِ حَتّى یَتَوَفّاهُنَّ الْمَوْتُ» به معنای زندان ابدی است.[3]

نکته ای که باید به آن توجه شود این است که قرآن کریم کلیات احکام و معارف را نقل کرده؛ ولی تفصیل و تشریح آن را به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) گذاشته است چنانچه خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَأَنزَلْنَاإِلَیْکَ الذِّکْرَلِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَانُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ [نحل/64] ما قرآن را بر تو نازل نکردیم، مگر برای اینکه آنچه در آن اختلاف دارند را برای آنها روشن کنی و(این قرآن) مایه هدایت و رحمت است برای قومی که ایمان می آورند!». بنابراین منبع احکام در اسلام فقط قرآن نیست، حدیث و عقل هم جزیی از منابع هستند. و در احادیث بسیاری به این مساله پرداخته شده و جزئیات آن بیان شده است.

در نتیجه: قرآن  کریم بیانگر کلیات می‌باشد و انتظار اینکه همه چیز با جزئیات کامل در آن آورده شود، کاملاً بی‌مورد است. مثلا نماز، روزه، زکات، حج و ... نیز که از عالی‌ترین فرائض اسلام است، به طور کلی در قرآن وارد شده و تمام جزئیات آنها از سنّت پیامبر و ائمه اطهار(صلوات الله علیهم اجمعین) گرفته شده است.

______________________________________________________________________

پی نوشت

[1] . مائده/۱۰۶؛ هود/ آیه ۸.

[2] . دانشنامه ميزان الحكمه، 6، 282 http://lib.eshia.ir/27252/6/282. در ابواب مختلفی به موارد حرمت حبس و همچنین حقوق محبوسین پرداخته شده است.

[3] . طباطبائی، محمد حسین، المیزان، ج4، ص249، دارالکتب الاسلامیه،تهران، 1370.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.