مواضع دلسردکننده اروپا درباره برجام

22:00 - 1398/02/04

-مواضع مقامات اروپایی‌ به ویژه سه کشور انگلیس، آلمان و فرانسه در یکی دو ماه اخیر و در حالی که یک سال از مذاکرات آنها با ایران بر سر حفظ برجام می‌گذرد و هنوز هیچ نتیجه عملی در این رابطه به دست نیامده است، "دلسردکننده" می‌شود.

برجام

 یک سال از خروج آمریکا از برجام می‌گذرد. سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان قرار بود در صورت باقی ماندن ایران در برجام، کاری کنند تا ایران بتواند از مزایای اقتصادی برجام در نبود آمریکا بهره‌مند شود، اما اکنون ۱۱ ماه از مذاکرات ایران و سه کشور اروپایی می‌گذرد و تنها نتیجه این مذاکرات ایجاد ساز و کار مالی به نام "اینستکس" بود. ساز و کاری که مقام معظم رهبری آن را در سال جدید "شوخی تلخ" نامیدند.
با این حال به نظر می‌آید اروپایی‌ها حتی به اندازه یک "شوخی" هم قادر به بازی در این گود نیستند و هم‌چنان خود را تحت فشار شدید آمریکا نشان می‌دهد.
به گفته محمد جواد ظریف بسیاری از کشورها توانسته‌اند به چارچوبی دو جانبه با ایران برای همکاری در شرایط تحریمی آمریکا دست یابند اما اروپا هم‌چنان دست دست می‌کند.
قرار بود سه کشور اروپایی ساز و کار مالی ویژه‌ای برای ایران ایجاد کنند اما در میانه راه این ساز و کار تقلیل رفت و بنا شد تا به قول برخی مسئولان در گام نخست، برای صادرات و واردات کالاهای انسانی و ضروری شروع به کار کند اما به نظر برای همان کالاهای انسانی و ضروری هم اروپایی‌ها آمادگی و شاید اراده لازم را ندارند.
مقامات سه کشور اروپایی تا کنون تلاش داشته‌اند حداقل در مواضع و بیانیه‌ها یک صدا از برجام و استمرار آن حمایت کنند اما چندی است که این مواضع با لحنی تند و در برخی مقاطع چرخش در آنها رو به رو شده است.
پیش از نشست هفت کشور صنعتی هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان در اظهارنظری متفاوت و در عین حال مبهم گفت که "معتقدیم به سازوکاری احتیاج داریم تا مطمئن شویم ایران به تولید اورانیوم (غنی‌سازی) روی نخواهد آورد".
این موضع وزیر خارجه آلمان از سوی رسانه‌های گروهی خارجی و ایران سوال‌برانگیز بود اما با واکنش رسمی مقامات ایرانی رو به رو نشد.
در عین حال کشورهای گروه هفت در بیانیه پایانی خود درخواست‌ها و مواضع تندی را علیه ایران و حضورش در منطقه مطرح کردند که از سوی ایران "غیرواقع‌بینانه" خوانده شد.
هفت کشور بدون در نظر گرفتن همکاری و تعامل ایران در حفظ برجام و اجرای تعهداتش وفق برجام در حالی که هم‌پیمان آنها یک‌جانبه از این توافق خارج شده و آنها نیز به تعهدات‌شان بر اساس برجام عمل نکرده‌اند درخواست‌های زیاده‌خواهانه‌ای از ایران را بیان کردند.
ژرار آرو سفیر فرانسه در آمریکا که روزهای پایانی ماموریتش در واشنگتن را می‌گذراند، روز شنبه هفته جاری در اظهارنظری توییتری گفت که در صورت لزوم و عدم رعایت کردن معاهده ان پی تی از سوی ایران، ممکن است حتی پس از انقضای برجام تحریم‌هایی علیه ایران اعمال شوند. همان گونه که در سال ۲۰۰۲ گفتیم، غنی‌سازی اورانیوم بدون یک برنامه معتبر غیرنظامی، بر اساس معاهده ان پی تی غیرقانونی محسوب می‌شود، همان طور هم در سال ۲۰۲۵ قادر خواهیم بود تا (انقضای برجام) در صورت لزوم واکنش نشان دهیم. تحریم‌هایی اعمال شدند و ممکن است دوباره اعمال شوند؛ پس از برجام همه این‌ها بر روال خود باقی می‌مانند.
این در حالی است که سفیر فرانسه در آمریکا از حامیان برجام بوده و حتی بعد از خروج آمریکا از این توافق از برجام حمایت و اقدام آمریکا را سرزنش کرده است.
ایران بر اساس برجام از سال هشتم برجام امکان شروع به ساخت سانتریفیوژ بدون روتور و از سال دهم و پانزدهم می‌تواند طبق توافق وارد فاز صنعتی تولید انبوه سانتریفیوژ شود و به غنی‌سازی بپردازد از این رو این اظهارات مقام فرانسوی در این مقطع جای تعجب داشت.
سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان پس از توییت ژرار آرو در توییتی به مواضع سفیر فرانسه در آمریکا واکنش نشان داد و گفت: اگر توییت‌های ژرار آرو، موضع فرانسه است، ما با نقض آشکار و عمده اهداف برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ روبرو هستیم. نیاز است پاریس فوراً شفاف‌سازی کند یا ما اقدام مقتضی انجام می‌دهیم.
بلافاصله سفیر جدید فرانسه در تهران که هنوز برای تقدیم استوارنامه‌اش در وزارت خانه حضور داشت در احضاری رسمی مراتب اعتراض ایران نسبت به مواضع مطرح شده از سوی سفیر این کشور در واشنگتن را دریافت کرد.
ژرار آرو ساعتی بعد، توییت‌های منتشر شده خود که در بالا به آن اشاره شد را از صفحه توییترش حذف کرد اما توضیح دیگری ارائه نداد.
وزیر امور خارجه کشورمان روز یک‌شنبه نیز در جمع خبرنگاران تاکید کرد که اروپایی‌ها نسبت به انجام تعهداتشان در قبال ایران بسیار عقب هستند.
ظریف تصریح کرد: باید تاکید کنم که این اقدام یک اقدام مقدماتی توسط اروپایی‌ها است و آنها در اردیبهشت ماه سال گذشته بعد از خروج آمریکا از برجام تعهدات متعددی را طرح کردند. برای شروع به جای این تعهدات نیاز بود که اینستکس راه‌اندازی شود و اکنون ما معتقدیم که اروپایی‌ها باید تلاش و فعالیت کنند که بتواند تعهدات خود را انجام دهند. آنها بسیار عقب هستند و نباید این گونه تصور کنند که ایران منتظر آنها می‌ماند.
ظریف ادامه داد: ما رابطه خوبی با همسایگانمان داریم، ساز و کارهای مشابهی را با بسیاری از کشورها راه اندازی کرده‌ایم و این ساز و کارها در حال عمل هستند و من نمی‌دانم که اروپایی‌ها برای یک ساز و کار مقدماتی چقدر وقت نیاز دارند.

رحمان قهرمان‌پور کارشناس مسائل بین‌الملل در همین رابطه به ایسنا گفت: به نظر ایران و سه کشور اروپایی به نقطه‌ای رسیده‌اند که دارند بیش‌ترین فشار را می‌آوردند تا هر یک به خواسته‌شان برسند. اروپا مطالباتش را در نشست گروه هفت گنجاند و ایران هم متقابل اعلام کرد که اجرای اینستکس از جدیت و اراده لازم برخوردار نیست.
قهرمان‌پور اظهار کرد که سه کشور اروپایی و ایران به این جمع‌بندی رسیده‌اند که باید تصمیم جدی در رابطه با برجام بگیرند اما هنوز در حال ارزیابی این تصمیمات جدی هستند که در ذهن آن را می‌پرورانند و دنبال می‌کنند. در عین حال هنوز نشانه‌ای از تغییر عملی مواضع دو طرف دیده نمی‌شود اما اتفاقات اخیر نشانه آن است که دو طرف دیگر قادر به تحمل وضعیتی که از یک سال پیش ایجاد شده، نیستند./
ایسنا (با تغییر و تلخیص)

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.