مغلطه‌ای در مورد اعجاز قرآن!

07:13 - 1398/03/12

انسان با نگاهی گذرا به قرآن کریم و حتی ترجمه آن، به راحتی به غیر بشری بودن آن پی خواهد برد.

قرآن

سوال: قرآن چگونه می‌تواند برای غیر عرب‌ها معجزه باشد!؟

پاسخ: معجزه بودن قرآن تنها مربوط به الفاظ آن نیست، بلکه قرآن از جهات مختلفی معجزه است، مانند جهت علمی، جهت تشریعی و ... به همین خاطر می‌تواند برای غیر مسلمانان نیز معجزه باشد.

شبهه: قرآن ابتدا گفته است برای هر قومی پیامبری از خودشان می‌فرستیم، ناگهان دعوتش را فراگیر می‌کند و دیگر اقوام را نادیده می‌گیرد، حالا غیر عرب‌ها باید این کتاب را بفهمند اما چگونه؟ مردم دیگر ملل باید زبان عربی را یاد بگیرند که پنج تا ده سال تلاش مستمر می‌خواهد، علاوه بر این، باید تاریخ و فرهنگ اعراب، شأن نزول‌ها، قرائن حالیه و مقالیه، قواعد اصولی و تفسیری و...را یاد بگیرند، اکنون اگر یک فرانسوی بخواهد مسلمان شود، باید یک عمر را صرف یادگیری چنین چیزهایی کند، در ضمن با دلیل علمی و زبان‌شناختی و به اعتراف مفسرین، ترجمه مشکلی را حل نمی‌کند و ترجمه دقیق و بی عیب و نقص امکان پذیرنیست.

در این شبهه چند ادعا مطرح شده است که هر کدام جداگانه باید مورد بررسی قرار گیرد:
1. قرآن ابتدا که نازل شده برای عرب‌ها نازل شده، ولی بعداً ادعای خویش را گسترش داده و غیر عرب‌ها را نیز داخل نموده است.
پاسخ: سرمنشأ این توهم آیه چهار سوره ابراهیم است که خداوند متعال می‌فرماید: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ بِلِسانِ قَوْمِه‏[ابراهیم/4] ما هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش، نفرستاديم‏.» در رد این ادعا باید به این نکته دقت داشت که سوره ابراهیم هفتاد و دومین سوره‌ای است که بر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نازل شده است، و قبل از آن سوره‌ها و آیات متعددی نازل شده که نشان می‌دهد قرآن برای همه انسان‌ها نازل شده مانند سوره قلم که دومین سوره نازل شده بر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) است و خداوند متعال در آن می‌فرماید: «وَ مَا هُوَ إِلاَّ ذِكْرٌ لِّلْعَلَمِین [قلم/52] در حالى كه اين (قرآن) جز مايه بيدارى براى جهانيان نيست.»[1] بنابراین قرآن از ابتدای نزولش برای هدایت همه بشر آمده است.

اما نکته‌ای که در سوره ابراهیم(علیه‌السلام) به آن اشاره شده، ظرف نزول پیامبر است، زیرا اگر چه پیامبر برای همه مردم مبعوث شده است، ولی لازم است به زبان قوم خود تکلم کند؛ زیرا گسترش دین باید از طریق اسباب و وسایل عادی باشد و با توجه به این که عمر پیامبر محدود است، این قوم مؤمن به او هستند که رسالت او را به سوی دیگر جهانیان و نسل‌های آینده حمل می کنند، از این رو ابتدا خواسته جزیره العرب را با اسلام آشنا و بدان مؤمن کند، تا از آن جا گروه‌های تبلیغ به سوی سایر نقاط فرستاده شود.

از سوی دیگر، آیه چهار سوره ابراهیم بیان کننده یک قضیه خارجیه است به این معنا که خداوند فرموده قبلا هیچ قومی نبوده الا اینکه من برایشان پیامبر فرستادم، که مربوط به گذشته است، اما زمانی که اسلام آمد و اطلاع رسانی صورت گرفت، دیگر نیازی به آمدن پیامبر برای دیگر اقوام نیست، چون صدای اسلام به گوش همه آن‌ها خواهد رسید.

2. این نوشته به نحوی است که انگار سند حقانیت اسلام تنها محدود به قرآن است، حال آنکه حدود هزاران معجزه از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نقل شده است که می‌تواند سند حقانیت دین اسلام باشد.[2]

3. به نحوی القا کننده‌ی این موضوع است که برای غیر عرب ها راهی برای تشخیص معجزه بودن قرآن یا رد آن وجود ندارد.
پاسخ: اعجاز قرآن تنها محدود به اعجاز لفظی آن نیست، که برای درک آن باید علوم متعددی را یاد گرفت؛ بلکه قرآن از جهات مختلفی معجزه است، مانند جهت علمی، جهت تشریعی و ....[3] در ضمن اگر قرآن با هر زبان دیگری که نازل می‌شد، لازم بود با آن زبان آشنا شویم و این تنها مربوط به زبان عربی نیست، همان گونه که اگر شخصی خواسته باشد به یک مقاله علمی که به زبان انگلیسی نوشته شده مراجعه کند، باید زبان انگلیسی را یاد بگیرد.
علاوه بر آن، اگر این ادعا صحیح بود، باید تنها عرب زبان‌ها مسلمان می‌شدند، در حالی که در سال‌های اخیر اسلام، در بین غیر مسلمان‌ها رواج زیادی داشته است، که این خود بازگو کننده این واقعیت است که در قرآن نکاتی وجود دارد که سبب اثبات حقانیت و معجزه بودن آن است که این افراد تنها با ترجمه قرآن به این نکات دست یافته‌اند. به عنوان نمونه می‌توان از کلیپی یاد کرد که در سال 2018 کالج همپشایر آمریکا پیرامون معجزه آسا بودن قرآن کریم در موضوع "جنین شناسی" منتشر کرده است.[4]

البته این نکته قابل انکار نیست که هر اندازه آشنایی با زبان قرآن بیشتر باشد، می‌توان جلوه‌های مختلفی از حقایق را در آن دید، اما این مطلب به این معنا نیست که اگر ترجمه صحیح و کاملی از قرآن به دست غیر عربی برسد، وی پی به حقانیت قرآن نبرد، همان گونه که اگر شخصی صرفاً زبان عربی بداند، نمی‌تواند ادعا کند که به کنه معارف قرآن دست یافته است.[5]

در پایان نیز لازم است به این نکته اشاره کنیم که برای فهم یک دین و کتاب مقدسش، لازم نیست که خود ما متخصص باشیم تا به حقانیت آن پی ببریم، بلکه با رجوع به افراد متخصص و مورد اطمینان در این زمینه، می‌توانیم حقانیت آن دین را بپذیریم.

___________________________________________
پی‌نوشت
[1]. رجوع کنید به این قسمت.
[2]. ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م، ج۱۵، ص۱۲۹.
[3]. دايرة المعارف قرآن كريم، مركز فرهنگ و معارف قرآن‏، بوستان كتاب، قم، 1382 ش‏،‏ ج‏3، ذیل مدخل اعجاز.
[4]. https://www.aparat.com/v/dJjT1
[5].شاید این سوال به ذهن بیاید که چرا معجزه آخرین پیامبر الهی از جنس کتاب بوده است، تا نیازمند آشنایی با علوم متعددی داشته باشد، پاسخ این سوال را می‌توان در این قسمت دید.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.