گستردگی باطل و توهم حق بودن

06:00 - 1398/01/25

کثرت و قلّت، گستردگی و کاستی هرگز ملاک حقانیت و بطلان نیست.

وقتی کفر فراگیر شود کافران کفرشان را ایمان، و ایمان مومنان را کفر پندارند؛ از همین‌رو بت‌پرستان نمرودی، نذر کردند و هر یک هیزمی فراهم آوردند و به اتهام کفر، ابراهیم مومن را با منجنیق در آتش افکندند؛ گویی توحید ابراهیم و ستیزش با بتان، در نظرشان کفر به ایمان‌شان بود.
نیز وقتی جهل در جامعه فراگیر شود، جاهلان جهل‌شان را عقلانیت، و عقلانیت عاقلان را جهل پندارند و عاقلان در جامعه، مهجور و غریب گردند. این‌جاست که مظلومیت و غربت امیرالمومنین(علیه‌السلام) آشکارتر خواهد شد.

بدانیم که کثرت و قلّت، گستردگی و کاستی هرگز ملاک حقانیت و بطلان نیست؛ اما ذهن بشری گاه با مشاهده کثرت عده‌ی اهل باطل و گستردگی عمل آنان، گمان می‌برد که آنان حق‌اند. آیت الله ولی الله مدرس بابلی با کشتی از راه دریای جنوب عازم سفر حج بود. در کشتی با عالمی سنی به مناظره پرداخت و او را مغلوب ساخت. آن عالم سنی در پایان گفت: دليل بر حقانيت ما، همان كثرت جمعيت و افراد ماست. مرحوم مدرس در غالب تمثیل پاسخ دندان‌شکنی به این مغالطه وی داد و گفت: «آب دريا بسیار زيادتر از يك چشمه شيرين است، اما هرگز قابل شرب نیست؛ مَثَل ما شيعیان نیز چنين است که با اين قلت جمعیت، پسنديده و مرضیّ خداوند هستيم».

[به نقل از سایت راسخون]

نظرات

تصویر متفکّر

سلام؛ در این متن هدف، نفی ملاک بودن صرف جمعیت و کمّیت بر صحّت مسیر است که مطلبی صحیح می‌باشد؛ هرچند بیشتر به عدم حقانیت اکثر پرداخته شده که منظور نویسنده احتمالا اهل سنت نسبت به شیعه و یا مسیحیت نسبت به اسلام می‌تواند باشد؛ در غیر این صورت اگر خواننده بخواهد صرفا بر مثال آخر بسنده کند و یا این تداعی شود که اکثریت به خودی خود اصلا ملاک نیست، صحیح نمی‌باشد؛ کمااینکه در ایران نیز اقلیتهایی از فرقه‌های مختلف هستند(تصوف، بهائیت و...) که در مقابل اکثریت قرار گرفته‌اند و یا حتی در بین شیعیان افرادی که داعیه دار مرجعیت می‌باشند و با فتاوای شاذ در مقابل نظر اکثریت مراجع می‌ایستند و یا... یقینا آنها به این محتوا نمی‌توانند استناد کنند.
خلاصه آنکه می‌بایست حقانیت را با عقل ثابت نمود و به صرف اکثریت تابعین نگاه نکرد؛ بله اگر عقل حکمی را برگزید و اکثریت هم با او همراه بود این اکثریت مزید بر علت خواهد شد و آن اکثریت را می‌توان ملاکی برای دلگرمی قرار داد.

تصویر مصطفی عباسی هرازی

با سلام و با تشکر از ارائه نظرتان

مقصود بنده نیز دقیقا مطابق نظر شما بود و لذا در پاراگراف آخر چنین نوشتم: «کثرت و قلت، گستردگی و کاستی هرگز ملاک حق و حقانیت نیست» یعنی همانطور که کثرت پیروان یک اندیشه دلیل بر حقانیت آن اندیشه نیست همینطور قلت پیروان نیز ملاک حقانیت نیست.

کمیت هرگز تعیین‌کننده در حقانیت و بطلان نیست بلکه عقلانیت و تطبیق آن اندیشه با حقیقت و واقعیت و نفس الامر ملاک درستی آن عقیده و اندیشه است . 

رای شما +

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.