امام سجاد(ع) از نگاه علمای اهل سنت

12:57 - 1398/01/22

علمای اهل سنت، امام سجاد(ع) را به علم، حلم، فقاهت، زهد، عبادت، تقوا، عقل و فضل توصیف کردند و در زمان خود، یگانه‌ی روزگار نامیدند.

امام سجاد

جایگاه علمی و حدیثی امام سجاد(ع) بدین صورت است که تمام صحاح ششگانه (صحیح بخاری، صحیح مسلم، جامع الصحیح ترمذی، سنن ابو داود، سنن نسائی، سنن ابن ماجه) و مسانید اهل سنت از ایشان حدیث نقل کرده‌اند. بخاری در کتاب خود در ابواب تهجّد، نماز جمعه، حج و بعضی از مسائل تاریخی و مُسلم نیز در کتاب خود در مباحث صوم، حج و فرائض، فِتَن، ادب و سایر مسائل تاریخی از حضرت حدیث نقل کرده‌اند.

شناخت عمیق امام معصوم از وظایف مهم یک شیعه حقیقی است و برای این امر می‌توان به بیان مخالفین نیز مراجعه کرد و عظمت آن امام را بیشتر درک کرد. اگر به منابع اهل سنت مراجعه کنیم، خواهیم دید که توصیف امام سجاد(علیه‌السلام) در کلام بسیاری از بزرگان اهل سنت وجود دارد که در این نوشتار به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

آن حضرت در سال 38 هجری در مدینه به دنیا آمد و در دوران خلافت ولید بن عبدالملک به شهادت رسیده و بدن مطهّرش در قبرستان بقیع کنار قبر عموی گرامی‌اش امام حسن مجتبی(علیه‌السلام) به خاک سپرده شد. سالی که امام در آن رحلت نمود را «سَنَةُ الفقهاء» نامیدند به دلیل این که در این سال بسیاری از فقهای مدینه رحلت کردند.

جایگاه علمی و حدیثی ایشان بدین صورت است که تمام صحاح ششگانه (صحیح بخاری، صحیح مسلم، جامع الصحیح ترمذی، سنن ابو داود، سنن نسائی، سنن ابن ماجه) و مسانید اهل سنت از ایشان حدیث نقل کرده‌اند. بخاری در کتاب خود در ابواب تهجّد، نماز جمعه، حج و بعضی از مسائل تاریخی و مُسلم نیز در کتاب خود در مباحث صوم، حج و فرائض، فِتَن، ادب و سایر مسائل تاریخی از حضرت حدیث نقل کرده‌اند.

1. ابن شهاب زُهَری  -یکی از شاگردان امام سجّاد(علیه‌السلام) می باشد- در مقاطع گوناگون از آن حضرت به بزرگی یاد می کند، از جمله: «لم اُدرِک من اهل البیت افضل من علیّ بن الحسین»، «ما رأیت قرشیّاً افضل من علیّ بن الحسین.»، «کان اکثر مجالستی مع علیّ بن الحسین و ما رأیت احداً کان افقه منه»،  «ما رأیت هاشمیّاً اعبد منه»،  «علیّ بن الحسین اعظم الناس علیّ منّةً».
2. زید بن اسلم (م 136): «ما رأیت فیهم مثل علیّ بن الحسین».
3. مالک بن انس (م 179): «لم یکن فی اهل بیت رسول اللّه مثله».
4. محمد بن عمر واقدی (م 207): «کان من اورع النّاس و اعبدهم و اتقاهم للّه عزّوجلّ».
5. علی بن مدینی (م 230): «یکی از اتقیا، پرهیزکاران و پارسایان، علی بن الحسین است».
6. ابن قتیبه دینوری (م 276): «و کان خیّراً فاضلاً».
7. ابن عبد ربّه اندلسی (م 327): «علیّ بن الحسین کان من افضل بنی هاشم» و در جای دیگر، امام را به فقاهت و دانش و پرهیزکاری متّصف می کند.
8. ابن حبّان (م 354): «و کان من افاضل بنی هاشم، من فقهاء اهل المدینة و عبّادهم، سیّدالعابدین فی ذلک الزّمان» و در جای دیگر می‌گوید: «من فقهاء اهل البیت و افاضل بنی هاشم و عبّاد المدینة».
9. ابو نعیم اصفهانی (م 430): «زین العابدین و منار القانتین کان عابداً وفیّاً و جواداً حفیّاً».
10. ابن ابی الحدید معتزلی (م 656): «کان الغایة فی العبادة» و در جای دیگر امام را از بزرگان و علمای بنام اهل بیت برمی‌شمارد.
11. ابن خلّکان (م 681): «علیّ بن الحسین احد الائمة الاثنی عشر و من سادات التابعین...و کان من احسن الناس وجهاً و اطیبهم ارجاً».
12. شمس الدین ذهبی (م 748) می‌گوید: «به ایشان «ابن الخیرتین» نیز می گویند، به خاطر این که پیغمبر فرمود: خداوند متعال از میان بندگان خود، دو گروه را برگزیده است؛ از میان عرب، قریش و از عجم، فارس را برگزید. پدر بزرگوار امام سجّاد از قریش و مادر ایشان از ایران می باشد، لذا به ایشان فرزند دو خیر می گویند». «ذوالثَّفنات» لقب دیگری است که به آن حضرت داده‌اند. چرا که ایشان بر اثر عبادت و نماز بسیار، جایگاه‌های سجده‌اش همانند زانوی شتر پینه بسته بود. پدر بزرگوارش حسین بن علی و مادرش دختر یزدگرد سوم می باشد. در نام مادرش اختلاف است برخی ایشان را سلاّفه، سلاّمه، غزاله و شاه زنان نامیده اند. همچنین خو او در وصف امام سجاد می‌گوید: «و کان له جلالة عجیبة و حُقّ له واللّه ذلک فقد کان اهلاً للامامة العظمی لشرفه و سؤدده و علمه و تألّهه و کمال عقله».
13. ابن کثیر دمشقی (م 774): «وکان علیّ بن الحسین بالمدینة محترماً معظّماً».
14. ابن حجر عسقلانی (م 852): «علیّ بن الحسین ثقة عابد فقیه فاضل مشهور».
15. خیرالدّین زرکلی(م 1396): «رابع الائمة الاثنی عشر عند الامامیة و احد من کان یضرب بهم المثل فی الحلم و الورع».

این موارد تنها گوشه‌ای از علمای اهل سنت بودند که در مورد حضرت، مطلب نوشته و ایشان را به علم، حلم، فقاهت، زهد، عبادت، تقوا، عقل و فضل توصیف کردند و ایشان را در زمان خود، یگانه روزگار نامیده و برترین فرد جامعه اسلامی می‌دانستند.

_________________________
منبع: سایت حوزه

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.