عامل مهم افسردگی از منظر قرآن کریم

07:41 - 1397/12/23

یکی از مشکلات جامعه بشری، افسردگی است که برخواسته از وابستگی به دنیاست.

افسردگی

افسردگی یکی از معضلات بزرگ دنیای مدرن است، به گونه‌ای که شعار سال 2017 سازمان بهداشت جهانی  این بود: «افسردگی، اجازه بده صحبت کنم.» این در حالی است که خداوند متعال در قرآن مجید با این بیماری به مقابله برخواسته است و حدود 25 بار سخن از شادی به میان آورده و در تحلیلی دقیق، یکی از مهم‌ترین عوامل افسردگی را بررسی کرده است، که در ادامه به تبیین آن می‌پردازیم.

یکی از مهم‌ترین دلایل افسردگی در دنیا امروز، وابستگی به دنیاست، زیرا شخصی که اعتقاد به آخرت ندارد، خوشبختی را در این دنیا می‌جوید، از این‌رو برای رسیدن به چیزهایی که گمان می‌کند که برای وی سعادت را به همراه می‌آورند، تلاش می‌کند، که این تکاپو از دو حال خارج نیست: یا انسان به آن نمی‌رسد که در این صورت سبب سرخوردگی و افسردگی وی می‌شود، یا به آن دست می‌یابد که در این صورت برای مقطعی کوتاه سبب خوشحالی او می‌شود، ولی بعد از مدتی به خاطر محدودیتی که دارد، انسان را دل‌زده کرده و او را به سوی چیز دیگری سوق می‌دهد و این امر به صورت سلسله‌وار ادامه پیدا می‌کند که در نهایت به خاطر محدودیت جهان مادی، هیچ‌گاه انسان را راضی و قانع نمی‌کند و خستگی به همراه دارد.

علامه طباطبایی ذیل آیه «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْري فَإِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْكاً[طه/124] و هر كس از ياد من روى گردان شود، زندگى (سخت و) تنگى خواهد داشت.» به تبیین این موضوع می‌پردازد و می‌نویسد: «‏کسى كه خدا را فراموش كند، و با او قطع رابطه نمايد، ديگر چيزى غير دنيا نمى‌‏ماند كه به آن دل ببندد، و آن را مطلوب خود قرار دهد، در نتيجه همه كوشش‌هاى خود را منحصر در آن می‌كند، و فقط به اصلاح زندگى دنيايش می‌پردازد، و روز به روز آن را توسعه بيشترى داده و به استفاده از آن سرگرم می‌شود، و اين معيشت، او را آرام نمى‏‌كند، چه‏ كم باشد و چه زياد، براى اين‌كه هر چه از آن به دست آورد به آن حد قانع و راضى نمى‏‌شود، و دائما چشم به اضافه‌‏تر از آن مى‏‌دوزد، بدون اين‌كه اين حرص و تشنگيش به جايى منتهى شود، پس چنين كسى دائما در فقر و تنگى بسر مى‏‌برد و هميشه دنبال چيزى است كه ندارد، صرفه‌نظر از غم و اندوه و اضطراب و ترسى كه از نزول آفات و روى آوردن ناملايمات و فرا رسيدن مرگ و بيمارى دارد، و صرفه‌نظر از اضطرابى كه از شر حسودان و دشمنان دارد، او على الدوام در ميان آرزوهاى بر آورده نشده و ترس از فراق آن‌چه دارد، به سر مى‏‌برد.»[1]

به همین خاطر خداوند متعال در قرآن مجید، یکی از توصیه‌های که به انسان‌ها می‌کند این است که به دنیا وابسته نباشند و بدانند که دنیا متاع کوچکی در مقابل آخرت است و خوشحالی یا ناراحتی برای آن ارزش چندانی ندارد؛ و در توصیف کافران که به خوشحالی‌های زود گذر وابسته شده‌اند این‌گونه می‌فرماید:«فَرِحُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ مَتاع‏[رعد/26] ولى آن‌ها [كافران‏] به زندگى دنيا، شاد (و خوشحال) شدند؛ در حالى كه زندگى دنيا در برابر آخرت، متاع ناچيزى است‏.» و انسان عاقل نه برای  به دست آوردن چیزهای کم‌ارزش و بی‌ارزش خوشحال می‌شود و نه برای از دست دادنش ناراحت و افسرده می‌گردد، به همین خاطر خداوند متعال به مومنان توصیه می‌کند: «كَيْلا تَأْسَوْا عَلى‏ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُم‏[حدید/23] اين به خاطر آن است كه براى آن‌چه از دست داده‌‏ايد تأسف نخوريد، و به آن‌چه به شما داده، دل‌بسته و شادمان نباشيد.»

پس با توجه به نکاتی که بیان گردید، از دیدگاه قرآن مجید یکی از مهم‌ترین عوامل افسرده بودن یک جامعه، وابستگی به دنیا و فراموش کردن آخرت است.

_________________________________________
پی‌نوشت
[1]. ترجمه تفسير الميزان، علامه طباطبایی، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، 1374 ه. ش‏، ج‏14، ص315

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.