شادی قارونی یا شادی شهدا؟

07:25 - 1398/01/03

شادی که همراه با غلفت باشد مورد قبول اسلام نیست.

شادی

سوال: چرا خداوند متعال درآیه 76 سوره قصص با شادی مخالفت کرده است؟

پاسخ: این آیه از قرآن مربوط به قارون است که به خاطر توانایی مالی که داشت، از خداوند متعال غفلت کرد و دچا غرور و مستی شد؛ لذا خداوند متعال از این نوع شادی نهی می‌کند.

سوال: دین اسلام، مخالف شادی و نشاط مردم است، به گونه‌ای که در قرآن آمده است: «لا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْفَرِحين‏[قصص/76] شادی نکن، که خداوند شادی کنندگان را دوست ندارد.»

پاسخ: در بررسی این ادعا لازم است به چند نکته توجه داشت:

1. این آیه در مورد قارون نازل شده که معروف است كه قارون از بستگان نزديك موسى(علیه‌السلام) (پسر عمو يا عمو يا پسر خاله او) بود، و از نظر اطلاعات و آگاهى از تورات، معلومات قابل ملاحظه‏‌اى داشت، نخست در صف مؤمنان بود، ولى غرور ثروت او را به آغوش كفر كشانيد و به قعر زمين فرستاد، او را به مبارزه با پيامبر خدا وادار نمود و مرگ عبرت‏‌انگيزش‏ درسى براى همگان شد.[1]

2. اگر شادی به صورت مطلق از دیدگاه اسلام، بد و ناپسند می‌بود، دیگر معنا نداشت که خداوند متعال در آیه دیگر، یکی از ویژگی‌های شهدا را شاد بودن ایشان معرفی کند و در مورد ایشان بفرماید: «فَرِحينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِه‏[آل عمران/170] آن‌ها به خاطر نعمت‌هاى فراوانى كه خداوند از فضل خود به ايشان بخشيده است، خوشحال‌ند.» پس با قرار دادن این دو آیه در کنار یکدیگر، به این نتیجه می‌رسیم که اسلام با هر نوع شادی مخالف نیست. پس باید دید که هر کدام از دو آیه چه ویژگی دارند که سبب شده که شادی در یک آیه جایز و در آیه‌ی دیگر نهی شده باشد.

4. آیه‌ی 76 سوره قصص، همان‌گونه که گفته شد مربوط به داستان قارون است و این‌که شادی او برخواسته از اموالی زیادی بود که به دست آورده بود، به گونه‌ای که او به دست آوردن این اموال را به خویش نسبت می‌دهد، به همین خاطر زمانی که از وی خواسته می‌شود که با این اموال برای آخرت خویش کاری انجام دهد می‌گوید: «قالَ إِنَّما أُوتيتُهُ عَلى‏ عِلْمٍ عِنْدي‏[قصص/78] گفت: «اين ثروت را به وسيله دانشى كه نزد من است به دست آورده‏‌ام!» پس بر این اساس شادی قارون، شادی برخواسته از غفلت بود، به گونه‌ای که توجه نداشت اموالی را که به دست آورده، حاصل لطف و عنایت الهی است، به همین خاطر خداوند متعال در این آیه از شادی غافلانه و مغرورانه نهی می‌کند.
اما در آیه 170 سوره آل عمران، شهدا از همان ابتدا تمام نعمت‌های که به ایشان رسیده است را از خداوند متعال می‌دانند، به همین خاطر شادی ایشان نه تنها نهی نشده، بلکه به عنوان یکی از ویژگی‌های ایشان در قرآن بیان شده است؛ در واقع شادی شهدا، شادی همراه با ذکر و یاد خداوند است، به همین خاطر مورد پسند اسلام است.

بنابراین، اگر شادی، همراه با غفلت و عدم توجه به ذات باری تعالی باشد و موجب غرور و مستی انسان شده و او را از دایره بندگی و خضوع در برابر حضرت حق دور کند، این شادی مضر است و از آن نهی شده است؛ ولی اگر شادی همراه با توجه به حضرت حق باشد، مورد قبول اسلام است.

___________________________________________________________
پی‌نوشت
[1]. تفسير نمونه،مکارم شیرازی، دار الكتب الإسلامية، 1371 ش‏، ج‏16، ص152.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.