فرق است بین نقد و توهین

09:14 - 1397/12/19

- ما نقد را می‌پذیریم و از آن استقبال می‌کنیم، ولی با توهین و تمسخر حتی نسبت به دشمنان خود مخالفیم.

اسلام

شبهه: مقدسات، تنها بهانه‌ای است که دین‌مداران با علم کردن آن، شعور خردمندان را فلج می‌کنند.

پاسخ: توهین غیر از نقد و سوال و پرسش است، توهین، تمسخر  و اعتقادات طرف مقابل را به بازی گرفتن است که مورد نهی خود اسلام نیز هست؛ لذا بین نقد و توهین فرق است. ما نقد را می‌پذیریم، و با توهین و تمسخر مخالفیم.

شبهه: توهین به مقدسات، تنها ابزاری است که دین‌مداران با توسل بدان سعی در اخته کردن مخاطبانِ خود دارند. تقدس، تنها کلیدی است که دین‌مداران می‌توانند با اتکا بدان درهای شعور آدمیان را مسدود کنند. مقدسات، تنها بهانه‌ای است که دین‌مداران با علم کردن آن، شعور خردمندان را فلج می‌کنند.

پاسخ:
این حرف یک مغالطه آشکار برای منحرف کردن و همراه کردن ذهن مخاطب با خود است. دین مبین اسلام شامل دو بخش است، اصول دین و فروع دین؛ اصول دین شامل توحید، معاد، نبوت و امامت است و فروع دین نیز مربوط به واجبات و محرمات الهی است. در اصول دین ما کاملا آزادیم تا درمورد همه چیز و هرآنچه شک داریم سوالات خود را کاملا آزادانه از متخصصین بحث بپرسیم و هیچ محدودیتی برای سوال و پرسش وجود ندارد. اما در فروعات باید تقلید کرد؛ چرا که فلسفه بسیاری از احکام برای ما روشن نیست؛ البته دلیل و فلسفه دارد، اما ما نمی‌دانیم، مثلا این‌که چرا نماز صبح 2 رکعت است، چرا وضو چنین است و ... .
اما در مسائل اعتقادی باید سوال کرد و اعتقادات خود را از راه تحقیق و مطالعه انتخاب کرد؛ اسلام کسی را به خاطر سوال کردن و نقد کردن متهم نمی‌کند و جلو سوال و پرسش را نگرفته است، این جمله مولا امیرالمومنین(علیه‌السلام) بسیار معروف است که در میان جمعیت ندا می‌دهد: «سَلُونِي‏ قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي‏: از من سوال بپرسید، قبل از این‌که من را از دست دهید».[1]

بنابراین یک مسلمان معتقد، هرگز با نقد و سوال مخالف نیست، نقد را می‌پذیریم و از آن استقبال می‌کنیم؛ اگر کسی به کتب کلامی شیعه مراجعه کند، به خوبی می‌توان به این نکته پی ببرد که علمای شیعه، هرگز مخالفین خود را تکفیر نکرده‌اند و در کتب خود، نظر آنان را با احترام نقل کرده و با رعایت ادب پاسخ داده‌اند؛ در همین زمان کنونی نیز همین‌طور است، علما و فقهای شیعه هرگز از سوال و نقد، روی‌گردان نیستند و استقبال می‌کنند. سوال پرسیدن از استاد و نقد استاد نیز یکی از روش‌های متداول در حوزه های علمیه است و اگر کسی در این دروس شرکت کند به عینه چنین مطلبی را خواهد دید.

اما مساله توهین فرق می‌کند، توهین غیر از نقد و سوال و پرسش است، توهین، تمسخر  و اعتقادات طرف مقابل را به بازی گرفتن است که مورد نهی خود اسلام نیز هست؛ لذا بین نقد و توهین فرق است. ما نقد را می‌پذیریم، و با توهین و تمسخر مخالفیم. دشمنان این آیین با یک مغالطه آشکار هر دو را یک کاسه کرده، می‌گویند شیعه و مسلمین، نقد و توهین را بر نمی‌تابند؛ بله ما توهین و بی‌ادبی را برنمی‌تابیم و تا آخرین قطره خون‌مان از مقدسات دفاع خواهیم کرد و اجازه نخواهیم داد کسی به مقدسات ما توهین کند. اما هیچ مشکلی با نقد منصفانه و بدور از تعصب نداریم و استقبال خواهیم کرد.

قرآن کردیم به مخالفان خود با صراحت تمام بیان می‌کند: «هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقين[بقره/111] اگر راست می‌گویید دليل و برهان خود را بياوريد» این منطق قرآن است، واقعا اگر کسی مخالف قرآن و اسلام است، دلیل و حجت خود را بیان کند و با برهان سخن بگوید، نه با زور و تمسخر و مغالطه گری؛ ما نیز می‌گوییم تمام مخالفان اسلام جمع شوند و به ادله حقانیت اسلام اشکال کنند و دلیل و برهان بیاورند، سیره معصومین(علیهم‌السلام) نیز همین بوده است و از بحث با مخالفان خود استقبال کرده‌اند و هرگز از بحث و مناظره فرار نکرده‌اند، مرحوم طبرسی(رحمه‌الله‌علیه) این مناظرات را در کتاب ارزشمندی به نام «الإحتجاج على أهل اللجاج‏» جمع‌آوری کرده و همینک نیز در دسترس است و می‌توان آن مناظرات را مطالعه کرد.

بر اساس آنچه آمد می‌گوئیم شیعه اهل نقد و بحث و منطق است منتها از توهین، بیزار است.

_________________________________________________________
پی‌نوشت
[1]. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات في فضائل آل محمّد صلّى الله عليهم، مكتبة آية الله المرعشي النجفي، قم، چاپ دوم، 1404 ق، ج‏1، ص 267.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.