فاطمه(س) الگویی فرازمانی

06:12 - 1397/12/10

حضرت زهرا(سلام‌‌الله‌علیها) هم به صورت مستقیم و هم غیر مستقیم می‌تواند الگوی جامعه بشری باشد.

فاطمه

سوال: حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) چگونه می‌تواند برای زنان امروز الگو باشد!؟

پاسخ: ما می‌توانیم از ایشان به صورت غیر مستقیم الگو برداری کنیم به این صورت که روح و محتواى سيره رفتارى آن حضرت را درك کنيم و آن را در شکل‌ها و كالبدهايى نوين، طبق اقتضاى شرايط زمانى و مكانى خويش قرار دهیم.

سوال: حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) چگونه می‌تواند برای زنان امروز الگو باشد!؟

در پاسخ باید به این نکته دقت داشت که الگو بودن حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) به دو صورت قابل تصور است:

الف)  الگوپذيرى مستقيم: در این حالت، گفتار و كردار آن بزرگواران عيناً برنامه و راه و رسم زندگانى انسان قرار می‌گیرد. در بسيارى از موارد گفتارى خاص يا رفتارى مشخص از ايشان، با همان شكل و قالب رفتارى، می‌تواند اسوه و الگوى ما قرار گيرد. براى نمونه می‌توان از تسبیحات حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) یاد کرد که ایشان همواره بر آن مداومت داشته است؛ از اين روى ما نيز به آن حضرت اقتدا می‌کنيم و همان ذكر را با همان ترتيب، بعد از هر نماز واجب به عنوان با فضيلت‌ترين تعقيبات نماز مى‌گوييم.

ب) الگوپذيرى غيرمستقيم: در این حالت، به روح و حقيقت گفتار يا كردار آن اسوه‌ الهى توجه می‌شود، نه به قالب رفتار ایشان؛ زیرا شکل‌ها و قالب‌های رفتاری ایشان، مخصوص عصر و زمان خودش بوده، ولی روح و حقیقت عمل برخواسته از ارزش‌هایی است که در طول تاریخ ثابت است، ارزش‌هایی مانند: حق‌طلبی، تقوا، احسان، راست‌گویی، صبر، حیا، عفت و پاک‌دامنی و ... در واقع این مفاهیم ارزشی مانند قواعد ریاضی هستند که اگر هزاران سال هم بر آن‌ها بگذرد هیچ‌گاه تغییر نمی‌کنند و هیچ‌کسی به خود اجازه نمی‌دهد که بگوید چون در هزار سال پیش دو دوتا می‌شده چهار، اکنون من قبول ندارم؛ تکنولوژی و جامعه بشری هر اندازه پیشرفت کند، نمی‌تواند چشم خویش را بر این موضوعات ببندد.
از اين روى منظور از اسوه‌پذيری اين نيست كه همان قالب و شكل رفتارى خاص را اقتباس كنيم؛ بلكه مطلوب و مقصود اين است كه روح و محتواى آن سيره رفتارى را درك کنيم و آن را در شکل‌ها و كالبدهايى نوين، طبق اقتضاى شرايط زمانى و مكانى خويش قرار دهیم.

مثلا در روايات می‌بينيم كه فاطمه زهرا و على مرتضى(عليهماالسلام) در يك چهارديوارى كوچك و گِلين زندگى می‌کنند، از يك پوست گوسفند به عنوان رواندازشان استفاده می‌کنند. زهرا(عليها السلام) چادرى از ليف خرما می‌بافد و از آن استفاده می‌کند و ... قالب و شكل اين‌گونه رفتارها به هيچ وجه در عصر حاضر، قابل تأسّى نیست؛ اما آنچه ارزشمند و قابل تأسّى است «حقيقت»، «محتوا» و «روح» اين رفتارهاست.

اسوه‌پذيران حقيقى، آنانند كه روح اين رفتارها را درك و اقتباس نمايند و در كالبد زندگانى خويش بدمند: روح بی‌اعتنایی به دنيا و حقيرشماردن مظاهر فريبنده آن، روح پارسايى و رستگى از حب دنيا، روح ساده‌زيستی و پرهيز شديد از تجمل‌گرايی.

یا وقتى می‌بينيم حضرت صدّيقه طاهره(عليها السلام) آرد مورد نياز خانواده را هر روز با دستاس(آسياى سنگى دستى) تهيه می‌کند و از شدت كار با آسياى سنگى، دست لطيفشان آزرده و مجروح می‌گردد، پيام و محتواى اين عمل؛ ارزش خانه‌داری، تلاش براى توليد و خودكفايى، كمك به همسر، تدبير امور منزل و... می‌باشد؛ در حالى كه شكل اين رفتار(استفاده از دستاس) هيچ خصوصيتى ندارد و اگر به شيوه و قالبى ديگر به توليد، خودكفايى و اقتصاد خانواده كمك شود، چيزى از ارزش و محتواى اسوه‌پذيری نمی‌کاهد.[1]

پس با توجه به مطالبی که بیان شد، می‌توان از حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) هم به صورت مستقیم و هم غیر مستقیم و با توجه به ارزش‌های مختلف انسانی الگو گرفت.

______________________________________________
پی‌نوشت
[1]. برگرفته از جامى از زلال كوثر، محمدتقى مصباح يزدى، تحقيق: محمدباقر حيدرى، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(قدس سره)، 1388، ص 92-93.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.