نمونه‌ای از آزادی بیان در حکومت رضا خان!

18:50 - 1397/11/28

- رویه‌ی سلطنت رضاخان، سرکوب هر فکر مخالف بدون در نظر گرفتن آزادی بیان بود.

فاسد

از یک طرف، ظلم واستعمار طولانی انگلستان و روسیه تزاری در ایران، و از طرف دیگر وابسـتگی حکومت‌های مستبد مثل پهلوی به آنان و اوضاع فلاکت‌بار و فقر شدید در کشور، موجب شد تا در سالهای اولیه‌ی تسلط بلشویک‌ها در روسیه، تعدادی ازجوانان احساساتی ایرانی -که حاضر بودند برای رهایی از چنگال استبداد، استعمار و استثمار به هر تخته‌ پاره‌ای آویزان شوند، بدون اینکه افکار کمونیست‌ها درباره‌ی دین را بپذیرند، به افکار مارکسیستی روی آورند. مخصوصا به دلیل لغو امتیازهای حکومت تزاری در ایران از سوی روسها و شعارهای اولیه و پرطمطراق آنان در مبارزه با امپریالیسم و اسـتعمار، فقر، تبعیض و... و همچنین وابستگی رضاخان به امپریالیسم انگلستان، بسیاری از ظاهربینان را متمایل به مارکسیسم می‌کرد [1]
در این میان، گروهی ازجوانان تحصیل‌کرده در اروپا پس از بازگشت به تهران با انتشارجریده‌ی «دنیا» به بیان مباحث نظری خویش پرداختند و در اواخر 1316 این عده به همراه برخی از خوانندگان آن جریده، که حتی مرام آن را نیز نمی‌دانستند و تنها گناهشان کنجکاوی و مطالعه بود، به اتهام «قیام علیه سلطنت مشـروطه و ترویج مرام اشتراکی» دسـتگیر، شکنجه و محاکمه شدند و شیمیدان برجسته «دکتر تقی ارانی» که رهبر 53 نفر بود، در زندان به قتل رسید[2] کار به جایی  کشید که هرکس کتابی و یا مقاله‌ای از «کارل مارکس» و امثال او (حتی آثار علمی، فلسفی و غیرتبلیغی) در اختیار داشت، ولو دارای سوءسابقه‌ای نیز نبود، مخفیانه کتابهای خویش را سوزاند![3]
برخورد خشن با افکار مخالف از خصلت‌های حکومت دیکتاوری است و این نوشتار بدون اینکه قصد دفاع از افکار 53 نفر را داشته باشد، فقط درصدد بیان شیوه‌ی برخورد رضاخان با این گروه بود تا بلکه تلنگری بر جماعت سلطنت‌طلب باشد.

پی‌نوشت:
[1] تاریخ مختصر احزاب سیاسی، ج2، ص 15 و 17
[2] اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی، ص171-169
[3] سنجابی، کریم، داستان انقلاب، ص63 – 62

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.