رابطه دین قدسی و سیاست کثیف

06:00 - 1397/11/21

در اندیشه اسلامی، سیاست امری پاک و قدسی است که با دین در ارتباط است.

سیاست

بارها شاید جملاتی را شنیده باشید که مفهوم آن جدایی دین از سیاست است، جملاتی مانند این‌که «دین مقدس است و نباید آن را با سیاست آلوده کرد»  یا این‌که «دین از سیاست جداست» و «دین مربوط به آخوندهاست و سیاست مال حکمرانان» و ... اکنون این سوال مطرح است که این جملات صحیح است یا خیر!؟ وآیا با اندیشه اسلام سازگاری دارد یا خیر!؟ در ادامه تلاش می‌کنیم به بررسی این موضوع بپردازیم و از زاویه‌های گوناگون آن را مورد تحلیل قرار دهیم: 

الف) نگاه معنایی: سیاست، در اصطلاح، معانی مختلفی دارد که تمام آن‌ها بازخوردی از مفهوم لغوی آن است که به معنای «اداره کردن و مراقبت از امور داخلی و خارجی یک کشور است»[1] و مفهوم دین نیز به معنای «مجموعه عقايد، اخلاق و قوانين و مقرراتی است كه برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسان‏‌ها از طريق وحی و عقل در اختيار آنان قرار دارد.»[2] پس بر این اساس، بین دین و سیاست تعارضی وجود ندارد، بلکه سیاست، بخشی کوچکی از دین است.

ب) نگاه قدسی: یکی از ادعاهایی که در جملات بالا به آن نیز اشاره شد، این است که دین امری قدسی، الهی و پاک است و نباید آن را با سیاست که امر دنیایی و کثیف است مخلوط کرد، این ادعا نیز با تعریفی که از دین ارائه کردیم، رد می‌شود؛ ولی برای تبیین بیشتر آن لازم است به این نکته اشاره کنیم که در دیدگاه اسلامی، دنیا از آخرت جدا نیست و این‌گونه نیست دنیا امر ناپاک و جدا از آخرت باشد ــ تا سیاست، امری دنیایی و ناپاک دیده شود ــ بلکه خداوند متعال انسان را در دنیا قرار داد تا آن را ابزاری برای رسیدن به آخرت قرار دهد، به همین خاطر در اندیشه اسلامی، اهتمام به دنیا و موضوعات دنیایی که مرتبت با آخرت دیده می‌شود، همیشه امری قدسی و پاک است، ولی اگر عملی جدای از آخرت دیده شود، گر چه به ظاهر امری عبادی باشد، مذموم و ناپاک است، آنچنان که خداوند متعال در قرآن خطاب به مسلمانان می‌فرماید: «فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّين[ماعون/4] وای بر نمازگزران‏».

بر این اساس، سیاستی که برای دنیاست، اصلاً مورد تأیید اسلام نیست و اسلام به آن توجه ندارد و آن را ناپاک می‌شمارد؛ ولی سیاستی که با آخرت پیوند خورده باشد و هدفش رفع حوائج مسلمین و انسان‌ها باشد، مورد تأیید اسلام و امری قدسی و الهی است.

ج) نگاه سیره و منش: زمانی که به رفتار و منش پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و ائمه معصومین(علیه‌السلام) نظر کنیم، می‌بینیم این بزرگوران که در نهایت پاکی و قداست بوده‌اند، در امر حکومت‌داری و سیاست دخالت داشته‌اند،[3] به نحوی که پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تا به مدینه آمد، حکومت تشکیل داد و به اداره امور مسلمانان پرداخت، و دیگر معصومین(علیهم‌السلام) نیز در دوران حیات خویش تلاش کرده‌اند، به نحوی قدرت را به دست بگیرند و جامعه را هدایت کنند، ولی متأسفانه به خاطر همراهی نکردن مردم، این موضوع تحقق پیدا نکرد و تنها مولای متقیان امام علی(علیه‌السلام) و فرزند بزرگوارشان امام حسن مجتبی(علیه‌السلام) برای مدت محدودی حکومت را به دست گرفتند.

در پایان لازم است، به این نکته اشاره کنیم که موضوع جدایی دین از سیاست، برخواسته از نگاه غرب به مسیحیت است که برخواسته از رفتار اشتباه کلیسا است و بعد از دوران رنسانس رواج پیدا کرده است، و هیچ‌گونه ارتباطی با اندیشه اصیل اسلامی ندارد.

________________________________________________
پی‌نوشت
[1]. رجوع کنید به این قسمت.
[2]. دین شناسی، آیت الله جوادی آملی، قم، اسراء،1387، ص27.
[3]. مقام معظم رهبری(دامت برکاته) در کتاب انسان 250 ساله این اندیشه را مطرح می‌کنند، و سپس به تلاش‌های هر کدام از ائمه(علیهم‌السلام) در راستای رسیدن به قدرت می‌پردازند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.