«خدا» حقیقتی به روشنی خورشید!

16:46 - 1397/11/21

-انسان باید با براهین عقلی و فلسفی و منطقی، شناختی درست از خداوند متعال پیدا کند.

اوصاف خداوند

شبهه: به تعداد آدمیان روی زمین، خدا داریم؛ خدای تو در توست و با توست، خدای تو با تو تولد خواهد کرد و چون  تو مُردی، خدایت نیز خواهد مُرد! خدا درون تو و با توست.

پاسخ: اگر برخی افراد بر اثر فهم نادرست، یا هوا و هوس و دنیاپرستی، تفسیر نادرستی از خداوند متعال ارائه می‌کنند، دلیل بر نبود خداوند متعال نیست؛ بلکه عقل انسان با ادله منطقی و برهانی و محکم، می‌تواند اثبات کند که خدایی هست و عالم را به وجود آورده است، پس او حقیقتی جدا از ذهن ما در خارج دارد، درست مانند تمام اشیایی که در خارج ذهن ما هستند.

شبهه: به تعداد آدمیان روی زمین، خدا داریم؛ خدای تو در توست و با توست و با تولد تو، خدای تو با تو تولد خواهد کرد و چون  تو مُردی، خدایت نیز با تو خواهد مُرد! خدا درون تو و با توست. بنابراین به تعداد خداپرستان موجود بر روی زمین، خداوند وجود دارد و خدایان مختلف ویژگی‌هایی را دارند که خداپرستان مختلف آن‌ها را می‌پرستند.

پاسخ:

انسان موجودی عاقل، متفکر و حقیقت‌جوست؛ به این معنا که او در برخورد با محیط پیرامون خود، از خود سوالات متعددی می‌پرسد و به هر میزان که رشد کرده و عقل او شکوفا می‌شود، این سوالات نیز عمیق‌تر و پربارتر می‌شوند. یکی از مهم‌ترین دغده‌های بشر از ابتدای خلقت تا به حال، فهم درست هستی و چرایی وجود است؛ این‌که از کجا آمده است، آیا این نظام عالم سازنده و خالقی دارد، یا نه از روی تصادف و بدون علت ایجاد شده است. این سوال همیشه ذهن انسان را به خود مشغول کرده است و فلاسفه و متکلمین و منکرین را درگیر کرده است.

عقل انسان با ادله منطقی و برهانی و محکم می‌تواند اثبات کند که خدایی هست و عالم را به وجود آورده است،[1] پس او حقیقتی جدا از ذهن ما در خارج دارد، درست مانند تمام اشیایی که در خارج ذهن ما هستند؛ لذا باید تلاش کنیم با ادله عقلی و برهانی او را بشناسیم و عدم شناخت درست برخی انسان‌ها از خداوند متعال، یا تفسیر خدا بر اساس هوا و هوس خود، دلیلی بر رد خدا نیست. برای روشن شدن بحث بهتر است از مثالی بهره ببریم: فرض کنید مردمی که تا به حال حیوانی به نام فیل را ندیده‌اند، فیل را داخل اتاق تاریک برده و به آن‌ها می‌گویند بروید و با لمس کردن بدن فیل، او را توصیف کنید، برخی با لمس پاهای فیل می‌گویند: فیل مانند ستون‌های محکم است، برخی با لمس گوش‌های او می‌گویند مانند ورق کاغذ است، برخی با لمس خرطوم او می‌گویند مانند ناودان است و... آیا این‌که هر کدام از آن‌ها تصور غلطی از فیل دارند، به این معناست که فیل وجود ندارد؟ این برداشت بسیار اشتباه است، برداشت‌های دیگران هرگز واقع را تغییر نمی‌دهد.

در رابطه با خدا وند متعال نیز همین مطلب صادق است، اگر برخی افراد بر اثر فهم نادرست، یا هوا و هوس و دنیاپرستی، تفسیر نادرستی از خداوند متعال ارائه می‌کنند، دلیل بر نبود خداوند متعال نیست، بلکه آنان اشتباه کرده و حقیقت چیز دیگری است، هرگز برداشت‌های متفاوت از خداوند متعال، باعث نمی‌شود که واقع تغییر کند، یا بگوییم چون برداشت‌ها متفاوت است خدایی وجود ندارد، بلکه باید بر اساس براهین و ادله منطقی خداوند متعال را شناخت. باید بین تمام نظرات غور کرد و راه حق را پیدا کرد و به آن معتقد شد.

البته فهم کنه ذات ربوبی، امکان ندارد، ما تنها می‌توانیم خدا را اثبات کنیم ولی این‌که او چگونه است و کجاست و چگونه از اول بوده است، از فهم بشر خارج است، اما می‌توان اسما و صفات او را در حد توان بشر شناخت و نقایص امکانی و بشری را از او دور کرد.[2]

اگر هم منظور گوینده شبهه این باشد که انسان در درون خود خوب و بد را می‌فهمد و نیازی به ارشاد و رهبری ندارد، در پاسخ می‌گوییم: اولا: خود این درک و فهم، به خاطر فطرت آدمی است که از مخلوقات خالق است نه بی‌نیازکننده از خالق و بر اساس توحید و خداشناسی نهادینه شده و سبب می‌شود انسان خوب و بد را از درون خود بفهمد چنانکه تعبیر این آیه از قرآن است که فرموده: « فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا [شمس/8] سپس فجور و تقوا (شرّ و خیرش) را به او الهام کرده است». ثانیا: انسان‌های معدودی هستند که به این ندای درونی خود عمل می‌کنند، یعنی به تنهایی و منهای وجود خدا و قیامت، ضمانت اجرایی ندارد؛ فرض کنید شخصی تشخیص می‌دهد که نباید فلان کار را بکند، اما اگر انجام دهد، سود زیادی به دست می‌آورد، این‌جاست که انسانیت انسان نمود پیدا می‌کند، کدام انسان بی‌خدا را می‌توان یافت که سود خود را رها کرده و تنها به خاطر این‌که این عمل بد است، آن را ترک کند؟! ثالثا: این مقدار فهم، برای سعادت‌مند شدن کافی نیست، چرا که درک انسان از جهان آخرت بسیار کم و ناچیز است و اصلا نمی‌توانیم تشخیص دهیم چه عملی در آخرت به نفع ماست و چه به ضرر ما؛ بنابراین به انسانی فرستاده شده از جانب خداوند متعال نیاز داریم تا او دستورات لازم برای سعادت اخروی را به ما بدهد.

__________________________________
[1]. برای مطالعه به این مطلب و این مطلب مراجعه کنید.
[2]. برای مطالعه به این مطلب و این مطلب مراجعه کنید.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.