منع حدیث، نقشه‌ای از پیش طراحی شده

08:00 - 1397/10/17

- با توجه به قراین و شواهد تاریخی این نکته مسلم است که علت  اجتناب صحابه از پرسش و کتابت سخنان رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) این بوده که  این رویه توسط جریانی قوی و به صورت هدفمند اجرا می‌شده است.

منع حدیث

اهل سنت، صحابه را پل اتصال خویش به رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌دانند. از دیدگاه آنان صحابه همگی  عادل و ناقل دین به نسل بعد می‌باشند.
اما این صحابه با توجه به مسولیت خطیری که بعد از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) باید به دوش بگیرند، باید پروانه‌وار به دور شمع وجودی حضرت می‌بودند و از او سوال کرده و بر بسیاری از زوایای دین اطلاع پیدا می‌کردند؛ ولی آنها به وظیفه خود عمل نکردند و در زمان حیات حضرت سخن پیامبر را زیر پا گذاشتند [1] و خیانتی  بزرگ را درحق آیندگان روا داشتند.[2] 

با توجه به قراین و شواهد تاریخی، این نکته مسلم است که علت  اجتناب صحابه از پرسش و کتابت سخنان پیامبر عظیم الشان اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) این بوده که  این رویه توسط جریانی قوی و به صورت هدفمند اجرا می‌شده است که بعد از حیات رسول الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله) شکلی رسمی به خودمی گیرد، به همین خاطر اکثریت گمان می‌کنند که این اتفاق  تصمیمی لحظه‌ای و از سر دلسوزی و شفقت و مربوط به همان زمان بوده است.

از جمله این قرائن است که نقل شده: مهاجران قريش، «عبد اللّه بن عمرو بن عاص» را از نگارش حديث پيامبر(صلی‌اللّه‌عليه‌وآله) نهی کردند و به او گفتند: «تو هر چه ازرسول خدا(صلی‌اللّه‌عليه‌وآله) مى‌‏شنوى، مى‌‏نويسى؛ در صورتى كه ایشان نیز بشر است و در خوشحالى و خشم، سخنى از دهانش بيرون مى‌‏آيد».[3] همچنین از «انس بن مالک» نقل شده: «از اینکه از رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) سوال کنیم، نهی شدیم؛ لذا برایمان بسیار خوشایند بود که اعرابی بادیه نشینی بیاید و از حضرت سوال کند و ما گوش دهیم .... لذا فردی از اعراب را می‌آوردیم و برای او جا می‌انداختیم و به او می‌گفتیم از حضرت چنین سوال کن. [4]
«ابن عباس» نیز می گوید: قومی را بهتر از صحابه رسول خدا ندیدم، آن‌ها بیش از سیزده مساله از ایشان سوال نکردند و همه آن سیزده مساله در قرآن موجود می باشد. چنانکه ملاحظه می‌شود، نزد صحابه رویکرد و گرایشی به سوی سوال نکردن و ننوشتن بوده است[5] در حالی‌که پیامبر خدا به آن امر کرده بود.[6]

خلفا بعد رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) اولین دغدغه شان نابودی سنت پیامبر بود، به نحوی که نقل شده خلیفه اول شب خوابش نمی‌برد، اولین کاری که صبح انجام می‌دهد، نابود کردن 500 حدیثی است که خودش از حضرت شنیده است؛ و اینکه دیگران را  نیز امر به این کار کند. و جالب‌تر این‌که خلیفه دوم، این سیاست را با شدت و حدت بیشتری پیش می‌گیرد و ناقلان حدیث را تهدید کرده، حتی بعضی را کتک زده و زندان می‌کند، در حالی‌که او نقل حدیث از یک یهودی و مسیحی را اجازه می‌دهد و تریبون عمومی و رسمی به او می دهد. خوب این‌جا سوال می شود: جناب خلیفه آیا نقل حدیث کعب الاحبارها وتمیم‌داری‌ها که تازه مسلمان بوده واسرائیلیات فراوانی نقل می‌کنند، موجب گمراهی مردم نمی شود، ولی نقل احادیث خود پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) سبب گمراهی و اختلاف بین مردم خواهد شد؟

بنابراین این طرز فکر که گفته شود این تصمیم، بعد از حیات رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) ناگهانی و از روی ترس و تقوا گرفته شده است، سخنی ساده لوحانه و احمقانه است. بلکه با این قراین و شواهد، آدمی در می‌یابد که منع حدیث، توطئه‌ای حساب شده و برنامه‌ریزی شده در زمان خود رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بوده است؛ با این تفاوت که در آن زمان به صورت رسمی و عمومی جرات ابراز آن را نداشتند، ولی بعد از رحلت ایشان آشکارا و بدون پرده پوشی به جنگ با سنت آمدند.[7]

________________________________________________________________________________
پی‌نوشت

[1]. نیشابوری، مسلم بن الحجاج، صحیح مسلم، ج 2 ، ص 886 و 987 و ج۳، ص1305.

[2]. مروان خلیفات، و آنگاه که بر کشتی نشستم، ج2، ص15-19، ترجمه ناصر ربیعی، انتشارات نورالنور، 1384، چ اول.

[3] . علامه عسگری، ترجمه معالم المدرستین، ص461، انتشارات  دانشکده اصول دین، ترجمه محمد جواد کرمی، چ2، 1386.

[4] . مروان خلیفات، و آنگاه که بر کشتی نشستم، ج2، ص16.

[5] . همان، ص 17.

[6] . مسند أحمد - ط الرسالة، أحمد بن حنبل، ج 27، ص301 و 318. سنن الترمذی - ت شاكر (الترمذی، محمد بن عيسى)، ج 5، ص 33 و34. کتابخانه اینترنتی فقاهت.

[7] . محمد بن إسماعیل، بخاری، صحیح بخاری، ج ۱، ص ۳۴.   نیشابوری، مسلم بن الحجاج، صحیح مسلم، ج۳، ص۱۲۵۹.  احمد بن حنبل، مسند احمد، ج۵، ص۱۳۴. کتابخانه اینترنتی فقاهت 

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.