چرا نام ائمه اطهار(علیهم‌السلام) در قرآن نیامد؟

20:21 - 1397/10/24

- خداوند متعال باید از طریق اسباب عادی قرآن را حفظ می‌کرد، نه از راه غیر عادی، لذا بهترین تدبیر نیامدن نام امامان در قرآن بود.

آیه ولایت

شبهه: چرا نام امیرالمومنین(علیه‌السلام) در قرآن نیامده، اگر برای تحریف است، مگر خداوند قادر مطلق نیست، چرا نمی‌توانست جلوی تحریف را بگیرد؟

پاسخ اجمالی: خداوند متعال باید از طریق اسباب عادی قرآن را حفظ می‌کرد، نه از راه غیر عادی و اعجاز؛ و چون قرآن توسط غاصبان خلافت جمع‌آوری شد، بهترین تدبیر این بود که نام ائمه اطهار(علیهم‌السلام) در قرآن نیاید، ولی اوصافی ذکر شود که جز بر آنان تطبیق نشود که قرآن این کار را به خوبی انجام داد.

شبهه: چرا نام امیرالمومنین(علیه‌السلام) در قرآن نیامده، اگر برای تحریف است، مگر خداوند قادر مطلق نیست، چرا نمی‌توانست جلوی تحریف را بگیرد؟

پاسخ: بسیاری از اهل سنت می‌پرسند اگر مساله ولایت و امامت این‌قدر مهم و از اصول اساسی اسلام است -چنان‌که شیعه می‌گوید- چرا هیچ آیه‌ای از قرآن به این امر مهم اختصاص پیدا نکرد و نامی از امامان شیعه در قرآن نیامده است. در پاسخ، علمای شیعه می‌گویند: اگر نامی از حضرات معصومین(علیهم‌السلام) در قرآن بیان میشد، بدون شک آن‌را تحریف کرده و از قرآن حذف می‌کردند. آن‌ها در پاسخ می‌گویند: اولا: این تهمت است، از کجا می‌دانید که چنین کاری می‌کردند؟ مردم به قرآن خیلی اهمیت می‌دادند و علاقه داشتند، چگونه چنین عمل شنیعی انجام می‌دادند؟ ثانیا: خداوند قادر مطلق است، آن‌را از تحریف حفظ می‌کرد، یعنی آیا خدا قدرت نداشت آن‌را از تحریف حفظ کند؟ لذا پاسخ شما به درد نمی‌خورد و امامت از اصول نیست و به امت واگذار شده است.

در پاسخ قسمت اول می‌گوییم: بر فرض که نام امیرالمومنین(علیه‌السلام) در قرآن نیز می‌آمد، آیا آنان که قصد انکار داشتند قبول می‌کردند؟ مگر آیه وضو در قرآن نیست، پس چرا بین شیعه و اهل سنت در مساله به این واضحی اختلاف وجود دارد و آن‌ها تلاش می‌کنند آیه وضو را بر اساس سنت خلفا توضیح دهند و شیعه تلاش می‌کند آن‌را بر اساس سنت اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم‌السلام) تبیین کند؛ بدون شک اگر نام حضرت در قرآن هم بیان میشد، علمای اهل سنت زیر بار نرفته و به نحوی آن‌را توجیه می‌کردند تا با مبانی آن‌ها سازگار باشد، مثلا می‌گفتند این یعنی آن حضرت خلیفه چهارم است؛ لذا صرف آمدن نام در قرآن مساله را حل نمی‌کرد. هم‌چنان که بدون شک آیه 55 سوره مائده به اعتراف علمای اهل سنت در شان امیرالمومنین(علیه‌السلام) وارد شده،[1] اما وقتی تعصب و لجاجت باشد، «ولی» را طور دیگری معنا کرده و از پذیرش آیه فرار می‌کنند.

نکته دوم: اگر نام حضرت در قرآن می‌آمد، آنان که قصد برکناری او را داشتند با آوردن حدیثی از جانب خود او را کنار زده و خود بر منصب خلافت تکیه می‌زدند، نمونه آن اتفاق افتاده است:

1. ابوبکر با آوردن حدیثی که تنها خود شاهد صدور آن از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بود، بر خلاف آیات ‏شریفه «وَ وَرِثَ سُلَيْمانُ داوُدَ» (نمل/16) و «فَهَبْ لي‏ مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا * يَرِثُني‏ وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا» (مریم/5-6) ارث بردن از پیامبران را انکار و فدک را از حضرت فاطمه(سلام‌‌الله‌علیها) ‏پس گرفت.‏
2. ابوبکر بر خلاف صریح آیه 41 سوره انفال: «وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى» از پرداخت خمس به حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) و اولاد او سر باز زد و احدی به او ‏اعتراض نکرد.
3. آیه‌ی «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَريضَة» (نساء/ 28) صریح در عقد موقت است؛ ولی خلیفه ‏دوم آن حکم را ممنوع اعلام کرد.‏
4. عمر آیه‌ی «فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجّ» (بقره/ 196) را منسوخ اعلام کرد و دستور داد تا بدان عمل نشود.
5. قرآن کریم درباره‌ی پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرماید: «وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‏ * إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحى‏» (نجم/3 و4) ولی ‏وقتی پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در آخرین لحظات عمر مبارک خود، قلم و دوات برای نوشتن خواست تا بدان وسیله جلوی ضلالت امت را بگیرد، عمر گفت: «این ‏مرد هذیان می‌گوید» در حالی‌که این خلاف صریح قرآن است.[2]
بنابراین چنین نیست که اگر نام امیرالمومنین(علیه‌السلام) در قرآن می‌آمد، همه می‌پذیرفتند و مشکل حل میشد و همه با حضرت بیعت می‌کردند، خیر، آنان که عناد داشتند و از روی حسادت و لجاجت زیر بار حکم نرفتند، هرگز حکم را نمی‌پذیرفتند.

نکته سوم: قرائن زیادی در دست است که اگر نام حضرت در قرآن می‌آمد بدون شک آن را تحریف می‌کردند. نمونه آن روایات متعددی است که در شان امیرالمومنین(علیه‌السلام) وارد شده است و یا جریاناتی که به ضرر خلفا بوده، اما مورخین متعصب اهل سنت یا آن‌ها را نقل نکرده‌اند یا به صورتی نقل کرده‌اند که اصلا چیزی از آن متوجه نشویم، عبارت را با کذا و کذا(یعنی چیزهایی رخ داد) نقل کرده‌اند و این نشان از تعصب و لجاجت آن‌ها دارد که بر نقل تاریخ هم تاثیر می‌گذارد.[3]

نکته چهارم: خداوند متعال قادر است قرآن را حفظ کند، مثلا در هر عصری ملکی را بفرستد و قرآن دست نخورده را به مردم بدهد؛ اما این جریان، غیر عادی است و از مسیر طبیعی خارج است، خداوند متعال می‌خواهد با همین مردم و از طریق عادی قرآن را حفظ کند، نه با امور خارق‌العاده و همین بر عظمت قرآن می‌افزاید. بر این اساس آیات قرآن باید طوری نازل میشد که دشمنان را حساس نکند، لذا می‌بینیم در نزول آیات، طوری آیه نازل کرده که جز بر امیرالمومینن(علیه‌السلام) دلالت ندارد -که در بالا اشاره شد- اما نامی از حضرت نمی‌برد، از کلمات متشابه استفاده می‌کند تا حساسیت‌زدایی کند، چون خداوند متعال می‌داند که آن‌ها قرآن را جمع‌آوری خواهند کرد، لذا این خود معجزه است که تمام آیاتی که در شان اهل بیت(علیه‌السلام) نازل شده در قرآن موجود است و توسط همین دشمنان اهل بیت(علیهم‌السلام) جمع‌آوری شده‌اند، اما اسمی از آنان نیامده است.
این مطلب در تفاسیر اهل سنت نیز وجود دارد، مثلا همه معترفند که آیه 61 سوره آل عمران که به آیه مباهله معروف است در شان 5 تن آل عبا می‌باشد[4] یا آیه تطهیر در شان آنان نازل شده[5] یا آیات سوره انسان در شان فاطمه زهرا و امیرالمومنین(علیهماالسلام) نازل شده[7] و... اما نام مبارک آن‌ها به صراحت بیان نشده است.

در نتیحه: چون قرار بود قرآن توسط دشمنان اهل بیت(علیهم‌السلام) و از راه طبیعی جمع‌آوری شود، خداوند متعال تدبیر کرده و از آوردن نام اهل بیت(علیهم‌السلام) در قرآن خودداری کرده است تا از تحریف جلوگیری کند؛ هر چند آمدن نام ائمه اطهار(علیهم‌السلام) در قرآن نیز دردی را دوا نمی‌کرد.

________________________________________
پی‌نوشت:
[1]. لطفا به این مطلب و این مطلب مراجعه کنید.
[2]. منبع سایت حوزه
[3]. لطفا به این مطلب مراجعه کنید.
[4]. لطفا به این مطلب مراجعه کنید.
[5]. لطفا به این مطلب و این مطلب مراجعه کنید.
[6]. لطفا به این مطلب مراجعه کنید.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.