منظور از کتاب اعمال چیست؟

10:58 - 1397/08/05

در رابطه با تفسیر نامه عمل انسان، چند نظر وجود دارد که باید دقت کرد و یکی را انتخاب کرد.

نامه اعمال

در شبکه‌های اجتماعی جوانی پیام داد حاج آقا برخی اعتقادات در مورد قیامت خیلی مضحک و غیر عاقلانه هستش و وقتی از زبان مردم عادی می‌شنوی خنده داره.
من: البته که هراعتقادی باید مستند به کتاب و سنت باشه و الا قابل قبول نیست، باید دید دلیلی بر اون وجود داره یا نه؟ اگر نبود باید رهاش کنیم.
جوان: بله دقیقا، البته بعضی چیزا دنبال دلیل گشتن نمی‌خواد، مشخصه که باطله.
من: میشه بگی مثل چی؟

جوان: همین بحث کتاب و نوشتن اعمال رو میگم، میگن روز قیامت همه اعمال‌تون رو می‌نویسن و میندازن گردن‌تون و یا نامه اعمال رو میدن دست راست یا چپ و این جور حرفا.
من: به نظرت اینا غلطه؟
جوان: بله دیگه حاج آقا، مشخصه دروغه، می‌دونی یک عمر انسان مثلا 80 ساله رو بخوان بنویسن چقدر کاغذ میشه؟ اصلا مگه اونجا کاغذ داریم؟ آدم خندش می‌گیره، خوب کسی که بهشتی باشه از نور اعمالش میشه فهمید و جهنمی‌ها رو هم همین طور، دیگه نیازی به کتاب و نوشتن و دوات و قلم نیست.
من: ببین دوست عزیز نباید در مورد این مسائل زود قضاوت کنی و صرفا به خاطر این‌که با عقل تو جور در نمیاد، بگی دروغه و مضحکه؛ بلکه باید بری اول سند و مدرک حرف رو ببینی؛ شاید حرف درست باشه و تفسیر خاصی داشته باشه.

جوان: حاج آقا تفسیر نداره، حرف، حرف درستی نیست.
من: آخه این حرف توی قرآن اومده و نمیشه به این راحتی انکارش کرد؛ وجود کتاب در آخرت مسلمه جای شک و شبهه‌ای توش نیست، فقط باید کتاب اونجا رو درست کرد.
جوان: توی قرآن اومده!! حتما شوخی می‌کنی حاج آقا؟
من: نه اصلا شوخی نمی‌کنم قرآن در موردش می‌فرماید: «وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ في‏ عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً *  اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى‏ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسيباً [اسراء/13-14] و عمل هر انسانى را براى هميشه ملازم او نموده‏‌ايم، و روز قيامت نوشته‌‏اى را [كه كتاب عمل اوست‏] براى او بيرون مى‏‌آوريم كه آن را پيش رويش گشوده مى‏‌بيند. [به او مى‏‌گويند:] كتاب خود را بخوان، كافى است كه امروز خودت بر خود حساب‌گر باشى». هم‌چنین قرآن در مورد دادن نامه عمل به دست راست یا چپ می‌فرماید: «فَأَمَّا مَنْ أُوتىِ‏َ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَءُواْ كِتَابِيَهْ ….  وَ أَمَّا مَنْ أُوتىِ‏َ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَالَيْتَنىِ لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ[حاقه/19 و 25] اما هر كس كه نامه اعمالش را به دست راستش دهند، مى‏‌گويد: نامه من‌را بگيريد و بخوانيد.... اما آن كس كه نامه اعمالش را به دست چپش دهند مى‏‌گويد: اى كاش نامه من‌را به دست من نداده بودند». بنابراین این اعتقاد بر گرفته از قرآنه دوست من.

جوان: ها، من فکر کردم خرافاته و هیچ ریشه دینی نداره.
من: گفتم که شما با شنیدن هر مطلب ابتدا باید تحقیق کنی ببینی راسته یا دروغ، بعد اظهار نظر کنی، باید ببینی سندی داره یا نه، بعد بگی دروغه.
جوان: آخه حاج آقا مگه اونجا کاغذ و قلم و دوات و... هست؟
من: خوب حالا شد، شما باید می‌گفتی حاج آقا تفسیر این آیات چیه نه این‌که کلا رد کنی.
جوان: آخه نمی‌دونستم تو قرآن اومده.

من: ببین دوست من، قرآن فقط میگه کتاب، کتاب هم یعنی مجموعه‌ای که در درون چیزهایی نوشته شده دیگه، اما نمیگه حتما این کتاب از کاغذ هستش، چه اشکالی داره معنوی باشه و مثلا کتابی از نور باشه؟ قرآن در جای دیگه می‌فرماید: «وَ وُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَ يَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً [كهف/ 49] نامه‌‏هاى اعمال بنى‌آدم گسترده مى‏‌شود، در آن هنگام مجرمان را مى‏‌بينى از آن‌چه در آن ثبت است بيمناكند، و مى‏‌گويند: اى واى بر ما، اين چه نامه‏‌اى است كه هيچ گناه صغيره و كبيره‏‌اى نيست، مگر آن را ثبت و احصا كرده است؟! و آن‌چه را انجام داده‏‌اند حاضر مى‏‌يابند، و پروردگارت به احدى ظلم نمى‏‌كند».
جوان: خوب حاج آقا این کتاب و این نامه اعمال چگونه هستش؟

من: در تفسير نامه عمل چند ديدگاه وجود داره: 1. ديدگاه ملا محسن فيض(رحمه الله): «نامه عمل عيناً همان روح آدمى است كه آثار عمل در آن رسوخ مى كند؛ به گونه‌اى كه با آن نقش گرفته است». در این دیدگاه «نامه عمل» كنايه از روح آدمى است كه آثار عمل در آن نقش مى بندد.
2. ديدگاه مرحوم علامه طباطبائى(رحمه الله): «نامه عمل هر كس، حقايق تمامى اعمال او را در بر دارد، بدون آن كه كوچك‌ترين عملى را از قلم انداخته باشند؛ لذا نامه عمل نفس اعمال انسان است كه خداوند آدمى را بر آن آگاه مى كند و هيچ دليلى بهتر از مشاهده نيست. اين كتاب در دنيا از درك انسان پنهان است و حجاب و غفلت روى آن را پوشانده است، ولی در قيامت خداوند آن را مى گشايد و پرده‌هاى غفلت را كنار مى زند و آدمى را از آن باخبر مى سازد». ظاهراً منظور علامه طباطبائى از تفسيرى كه براى نامه اعمال ارائه مى دهد، همان صورت ملكوتى اعمال است.
3. آیت الله مکارم(حفظه‌الله) نیز معتقد است: «اعمال انسان، همان‌گونه كه در درون جان او اثر مى گذارد، در عالم بيرون، در فضا و هواى اطراف، در زمينى كه بر آن زندگى مى كند و در همه چيز اثر دارد؛ گويى بر آن نقش مى بندد، نقش‌هاى طبيعى و غير قابل انكار، نقش‌هايى كه به وسيله قوا و نيروهاى عالم هستى و فرشتگان در دل اين موجودات ثبت مى شود و در قيامت پرده از آن برداشته مى شود و آشكار مى‌گردد. اين آثار از تمام محيط بيرون جمع آورى مى شود و فشرده مى‌گردد و به دست هر كس داده مى‌شود و با يك نگاه در آن حال هر كس معلوم است».[1]

جوان: تفسیرهای جالبی بود، باید بیشتر فکر کنم و یکی رو انتخاب کنم.
من: بله حتما این کار رو بکن.
جوان: واقعا از شما هم مچکرم.
من: خواهش می‌کنم، موفق باشی.

___________________________
[1]. لطفا به این مطلب مراجعه کنید.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.