شرط عدم فروش و پیدا کردن خریدار دیگر در ضمن عقد

15:07 - 1397/05/01

- شروط ضمن عقد لازم الاجراست، در صورتی که قابلیت اجرا و انجام آن محال نباشد.

شرط ضمن عقد

فروش کالا و شرط کردن در ضمن عقد یکی از امور مشروع می باشد. به این صورت که فروشنده می تواند در ضمن فروش کالای خود شرطی را قرار می دهد و با وجود این شرط خریدار ملزم به انجام کار و عدم تخلف از شرط می باشد.
الف. شرطی که در ضمن عقد مطرح می‌شود، در صورتی صحیح و نافذ است که دارای شرایط زیر باشد:
1. جایز باشد؛ یعنی آنچه تعهد به انجامش می‌شود، به لحاظ شرعی امری جایز و مشروع باشد.
2. مقدور باشد؛ کسی که آن می‌پذیرد توانایی انجام آن را داشته باشد.
3. غرض عقلایى داشته باشد؛ یعنی نزد عقلا ارزشمند و مفید باشد.
4. مخالف کتاب و سنّت نباشد؛ مثل اینکه فردی شرط کند، بر خلاف فرزندان، شخصی بیگانه از او ارث برد.
5. منافى مقتضاى عقد نباشد؛ مثل اینکه شرط شود مشترى پس از خرید جنس، مالک آنچه به او فروخته شده نشود.
6. مجهول و مبهم نباشد؛  مثل اینکه طرفین زمان نامعلومى را در قرارداد شرط کنند.
7. مستلزم أمر محال نباشد

البته نکته‌ی قابل توجه در شروط ضمن عقد، همانطور که در متن بالا اشاره شده است اینکه این شرط قابلیت اجرا و برای انسان مقدور باشد. حال اگر کسی در ضمن عقد شرط کند که جنس فروخته شده را به کسی نفروشد یا اینکه خريدار، فرد ديگرى را براى خريد كالا معرفى كند چه حکمی دارد؟

پرسش: اگر شخصی چیزی را به فرد دیگری به شرط عدم فروش به دیگران بفروشد و خریدار با این شرط آن چیز را بخرد سوال این است:
1-این شرط و معامله صحیح است؟
2- اگر خریدار خلاف شرط عمل کند و به دیگری بفروشد معامله دوم چه صورتی دارد؟
پاسخ:
1- در صورتی که طرفین معامله هنگام معامله راضی به این شرط باشند معامله صحیح است.
2- معامله دوم صحیح است ولی در فرض سوال فروشنده اول خیار شرط دارد و می تواند معامله اول را فسخ کند. [1]

سؤال: اگر در ضمن معامله شرط شود كه خريدار، فرد ديگرى را براى خريد كالا معرفى كند آيا اين شرط ضمن عقد بيع صحيح است؟
پاسخ: شرط در صورتى صحيح است كه براى انسان مقدور باشد در حالى كه معرفى شخص ديگر صد در صد مقدور نيست، چه بسا ديگرى حاضر به خريد نباشد. [2]

پی‌نوشت:
1). آیت الله مکارم شیرازی، استفتائات، فروختن شیء به مشتری به شرط عدم فروش او به دیگران. (کدمطلب:250273)
2). آیت الله سبحانی، استفتائات، ج1، ص176، سوال562.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.