فخر رازی، عقیده شیعه در مورد انسان کامل را تصدیق می‌کند

07:02 - 1396/10/24

اعتقاد به وجود انسان کامل معصوم در هر دوره زمانی یکی از خصائص اعتقادات شیعه و صاحبان ولایت است. فخر رازی این عقیده شیعه و چند وصفی را که شیعه برای انسان کامل قائل است را مورد تصدیق خود قرار می‌دهد. 

مهدویت نزد اهل سنت

شیعه در حوزه مهدویت، به وجود امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) در عصر حاضر قائل است و معتقد است که حضرت با بدن مادی، در همین دنیا زندگی می‌کند،  اما از دیدگان بشر عادی، پنهان و غائب است و در روزگاری، این غیبت پایان خواهد یافت و ایشان برای همگان ظهور خواهد کرد. اما غالب اهل سنت در حوزه مهدویت عقیده جداگانه‌ای دارند و معتقدند که مهدی موعود(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) هنوز متولد نشده و او از نسل امام حسن مجتبی است نه از نسل امام حسین(علیه‌السلام)؛ بنابراین مشهور اهل سنت، امام دوازدهم شیعیان را به عنوان مهدی موعود قبول ندارند. با این حال، برخلاف عقیده مشهور، برخی از عالمان اهل سنت هستند که همانند آنچه که شیعه در حوزه مهدویت معتقد است اعتقاد دارند.

یکی از عالمان طراز اول اهل سنت را که می‌توان هم‌عقیده با شیعه در حوزه مهدویت ذکر کرد امام المشککین فخر الدین رازی است که پیش از این، در مقاله‌ای بخشی از شواهد را بیان داشتیم[1]
فخر الدین رازى مفسر و متکلم نام‌دار اهل سنت، در فقه، شافعی مذهب و در کلام اشاعری و از مدافعان سرسخت این مذهب است. او از عالمانِ کثیر التالیف در علم کلام و یکی از تاثیر‌گذارترین متکلمان اشعری در فضای اهل سنت است.

او در کتاب «المطالب العالیة من العلم الالهی» در مورد انسان کامل بحث به میان می‌کشد. و می‌نویسد: «ناگزیر در هر دوره‌ای باید یک شخص، وجود داشته باشد که برترین و کامل‌ترین انسان در قوه نظریه و علمیه باشد».[2]
او پس از توضیحاتی که در مورد خصائص انسان کامل می‌دهد در ادامه این‌چنین می‌نویسد: «مقصود و هدف اصلی از عالم عنصری (یعنی عالم دنیا) همان وجود انسان کامل است. و شکی نیست که هدف اصلی و مقصود بالذات، همان انسان کامل است و اما دیگر انسان‌های ناقص همگی مقصود بالعرض هستند. پس او قطب این عالم است و دیگران فرع او هستند. جماعتی از شیعه امامیه این انسان کامل [و قطب عالم عنصری] را امام معصوم نامیدند و گاهی او را صاحب الزمان می‌نامند و قائلند که او غائب است. و آن‌ها به تحقیق، در این دو وصفی که به انسان کامل دادند راست گفتند [یعنی شیعه در دو وصف «امام معصوم» و «صاحب الزمان» برای قطب عالم عنصری].... و او همچنین غائب از خلق است زیرا خلق نمی‌دانند آن شخص انسان کامل، برترین و کامل‌ترین انسان در هر دوره است...»[3]

می‌بینیم که امام المشککین، به جای آنکه طبق دأب و عادت همیشگی خود در تقابل با اندیشه مخالفینش، ایراد شک و شبهه  است، اتفاقا اعتقاد شیعیان در مورد انسان کامل را تصدیق می‌کند و وصف امام معصوم و نیز وصف صاحب الزمان و نیز وصف غائب را برای انسان کاملی که شیعیان در این عصر به آن قائل هستند را صادق و درست می‌شمارد. بنابراین می‌توان گفت که وی در این سه وصفی که شیعه برای انسان کامل قائل است با شیعه هم عقیده است. 

_____________________
پی‌نوشت:
[1]. دعای فرج «فخر رازی» برای امام زمان(ع)
[2]. «لا بد و أن يحصل في كل دور شخص واحد هو أفضلهم و أكملهم فی القوة النظرية و العملية». المطالب العالیة من العلم الالهی، فخرالدین محمد بن عمر رازی(606ق)، تحقیق الدکتور أحمد حجازی السقّا، بیروت، دارالکتاب العربی، 1987، ج8، ص105.
[3]. «كان المقصود الأصلی من هذا العالم العنصری، هو وجود ذلك الشخص. و لا شك أن المقصود بالذات هو الكامل. و أما الناقص فإنه يكون مقصودا بالعرض [فثبت: أن ذلك الشخص هو الكامل و ثبت: أن ذلك الشخص] هو القطب لهذا العالم العنصری، و ما سواه فكالتبع له. و جماعة [من] الشيعة الإمامية، يسمونه بالإمام المعصوم. و قد يسمونه بصاحب الزمان. و يقولون بأنه غائب. و لقد صدقوا فی الوصفين أيضا. لأنه لما كان خاليا عن النقائص، التی هی حاصلة فی غيره، كان معصوما من تلك النقائص. و هو أيضا صاحب الزمان، لأنا بينا: أن ذلك الشخص هو المقصود بالذات في ذلك الزمان، و ما سواه فالكل أتباعه. و هو أيضا: غائب عن الخلق لأن الخلق لا يعلمون أن ذلك الشخص هو أفضل أهل هذا الدور [و أكملهم‏...». همان، ج8، ص106.

امتیاز: 
No votes yet

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 276