چرا از کتب عرفان‌‍های نوظهور استقبال می‌شود؟

09:55 - 1396/07/01

اقبال از کتب عرفان‌‍های نوظهور نشان دهندۀ حیات معنوی و مطالبۀ بالای روحی است و البته از سوی دیگر نشان از کم کاری متولیان معنویت اسلامی برای پاسخ گویی به نیازهای روحی و معنوی دارد. معنویت دینی تاکنون هم از جهت کمی و هم از جهت روشی و کیفی به صورت شایسته عرضه نشده است.

پرسش: چرا از کتب عرفان‌های نوظهور استقبال می‌شود؟

ما هم قبول داریم که نفس استقبال مخاطبان ایرانی از کتابهای معنویت های وارداتی مذموم نیست؛ از قضا چنین اقبالی نشان دهندۀ حیات معنوی و مطالبۀ بالای روحی است و البته از سوی دیگر نشان از کم کاری متولیان معنویت اسلامی برای پاسخ گویی به نیازهای روحی و معنوی دارد. معنویت دینی تاکنون هم از جهت کمی و هم از جهت روشی و کیفی به صورت شایسته عرضه نشده است. تقاضای گسترده برای رشد معنوی و سلوک باطنی، بویژه در میان جوانان اگر با داروی مناسب و سالم درمان نشود، طبیعی است فراورده های جدیدتر که در بسته بندی فریبنده و جذاب عرضه شده اند ابتکار عمل را بدست گرفته و این عطش روحی را در کوتاه مدت تسکین داده و صد البته در دراز مدت لگدمال و ضایع می کند.
نکته دیگری که در سوال آورده اید و باز مورد قبول ماست این است که برخلاف منابع عرفان اسلامی که برای خواص نوشته شده و یا دست کم برای خواص قابل استفاده اند، کتابهای عرفان های نوظهور برای ارتباط گیری با مخاطب عام نوشته شده است. این مطلب هم از عناوین کتاب ها مشهود است و هم از شیوۀ نگارش و ادبیات بکار رفته در متن. مثلا وین دایر که تا کرسی استادی دانشگاه هم پیش رفته و با اصطلاحات فنی و تخصصی روان شناسی جدید کاملا آشناست در کتاب هایش کمتر با این اصطلاحات فنی و پیچیده برخورد می کنیم و اگر گاهی این واژه ها را بکار گرفته با ادبیات معنوی و عرفانی آن را توضیح داده و با عباراتی ساده و روان آن را تبیین میکند. بعلاوه تنها جاهایی از این واژه ها استفاده میکند که قصد مفهوم سازی معنوی را داشته و در پی جا انداختن «مفاهیم نمادین» است. کارکرد نمادسازی در فضای مفاهیم معنوی کمتر از نمادهای تصویری و شکلی نیست. البته از این نکته هم نباید غفلت کرد که سادگی همیشه علامت درست بودن نیست. بسیاری از این کتابها بخاطر عامیانه بودنشان مورد توجه اقشار مختلف قرار گرفته اند در حالیکه آسیبهای اندیشه ای یا روحی زیادی در این کتابها وجود دارد و بخصوص ناسازگاری روشنی با معارف اسلامی دارند.
اما آنچه را در متن سوال مورد توجه قرار نداده اید این است که درباره معنویت اسلامی هم کتابهای خوبی نوشته شده که قابل استفاده است. این کتاب ها سه دسته اند.
دسته اول کتالبهایی اند که به صورت اخلاقی نوشته شده اند مانند کتابهای امام راحل (کتابهای چهل حدیث، آداب الصلوۀ، شرح حدیث جنود عقل و جهل).
دسته دوم کتابهایی است که در قالب های نوتر وجدیدتر نوشته شده است مانند کتابهای مرحوم علی صفایی حائری که یکی از بزرگان اخلاق حوزه بوده است و با نام اختصاری ع.ص منتشر شده است مانند کتاب مسئولیت و سازندگی وی. خوشبختانه کتابهای ایشان هم اکنون به صورت فایل پی.دی.اف در اینترنت موجودند.کتابهای رمان که در باب معنویت نوشته شده اند از همین باب است مانند پاره ای از کتابهای آقای رضا امیرخانی مانند کتاب داستان سیستان.
دسته سوم کتابهایی است که سرگذشت علما و زندگی نامه ایشان است مانند کتاب سیری در آفاق که زندگی نامه مرحوم ایت الله بهاء الدینی است و به توصیه مقام معظم رهبری به نگارش درآمده است. و یا کتابهای سرگذشت مرحوم ایت الله بهجت و مرحوم نخودکی اصفهانی.
همچنان که در اول جواب یادآور شده ایم بازتولید معنویت اسلامی هنوز در اول راه خویش است. یعنی حجم بسیار اندکی از آموزه های معنوی اسلام تاکنون با زبان روز بیان شده است و از آن جایی که این کار بسیار کار مشکل و ظریفی است نیاز به تلاش علمی و جمعی محققین و صاحب نظران است.

برگرفته از سایت پرسمان دانشجویی

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.

با عضویت در خبرنامه مطالب ویژه، روزانه به ایمیل شما ارسال خواهد شد. .

این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.