عقاید زیدیه را توضیح دهید؟

14:38 - 1396/06/28

به عقیده زیدیه هر فاطمی نژاد، عالم، زاهد، شجاع و سخی که به عنوان قیام به حق خروج کند، می‌تواند امام باشد. «زیدیه» در اصول اسلام، مذاق معتزله و در فروع، فقه ابوحنیفه رئیس یکی از چهار مذهب اهل سنت را دارند.

پرسش: عقاید زیدیه را توضیح دهید؟

پاسخ: «زیدیه» پیروان زید شهید، فرزند امام سجاد (ع) می‌باشند. زید سال 121 هجری بر خلیفه اموی، هشام بن عبدالملک قیام کرد و گروهی بیعتش کردند و در جنگی که در شهر کوفه میان او و کسان خلیفه درگرفت کشته شد.
پیروانش او را پنجمین امام از امامان اهل بیت می­شمارند و پس از وی فرزندش «یحیی بن زید» را که بر خلیفه اموی ولید بن یزید قیام کرد و کشته شد، و پس از وی محمد بن عبدالله و ابراهیم بن عبدالله که بر خلیفه عباسی، منصور دوانقی شوریدند و کشته شدند.پس از آنان تا زمانی امور زیدیه غیر منظم بود تا این که «ناصر اطروش» ـ که از نوادگان برادر زید بود ـ در خراسان ظهور کرد و در اثر تعقیب حکومت محل از آنجا فرار کرده، به سوی مازندران که هنوز اهالی آن اسلام نپذیرفته بودند رفت و پس از سیزده سال دعوت، جمع کثیری را مسلمان کرد؛ آنان به مذهب زیدیه رو آوردند، سپس به دستیاری آنان ناحیه طبرستان را مسخر ساخت و به حکومت پرداخت و پس از وی نوادگان او تا مدتی در آن سامان حکومت کردند.
به عقیده زیدیه هر فاطمی نژاد، عالم، زاهد، شجاع و سخی که به عنوان قیام به حق خروج کند، می‌تواند امام باشد.«زیدیه» در ابتدا، مانند خود زید دو خلیفه اول ( ابوبکر و عمر) را جزو ائمه می‌شمردند ولی پس از چندی، جمعی از ایشان نام دو خلیفه را از فهرست ائمه برداشتند و از علی (ع) شروع کردند.بنا به آنچه گفته‌اند «زیدیه» در اصول اسلام، مذاق معتزله و در فروع، فقه ابوحنیفه رئیس یکی از چهار مذهب اهل سنت را دارند.برخی از آرای کلامی و فقهی زیدیه
أ) کلام
1. صفات خدا عین ذات است ؛
2. خداوند دیده نمی‌شود؛
3. عقل، حسن و قبح اشیا را درک می‌کند؛
4. کلام خدای متعال فعل اوست، یعنی ایجاد حروف و صدا؛
5. افعال بندگان مخلوق خدا نیست؛
6. گناهان به قضای الهی نیست؛
7. معاویه بن ابی سفیان فاسق و توبه او ثابت نیست؛
8. خطای طلحه، زبیر و عایشه قطعی است؛
9. توبه ناکثان صحیح است؛
10. امامت را در نسل فاطمه لازم می‌دانند خواه از نسل امام حسن یا امام حسن (علیهما السلام)؛
11. امامت لازم نیست به نص باشد بلکه با بیعت انجام می‌گیرد، پس هر کسی که از اولاد فاطمه دارای شرایط امامت باشد می‌تواند امام باشد؛
12. خروج بر امام ظالم و ستمگر واجب است.
13. بیشتر از یک امام در یک زمان ولی در منطقه مختلف امکان دارد؛
14. گروهی از زیدیه عصمت را برای چهار تن از اهل بیت (علیهم السلام) یعنی امام علی (علیه السلام)، فاطمه (س)، حسن و حسین (علیهما السلام) عقیده دارند؛
15. زیدیه به مهدویت اعتقادی ندارند و در انتظار امام غایبی نیستند؛ (1)
16. آنان باب اجتهاد را مفتوح و تقلید از اهل بیت را سزاوارتر از غیر آنان می‌دانند.
ب) فقه
از قدیمی ترین کتاب‌های زیدیه در فقه می‌توان به مجموع الحدیث، مجموع الفقه (مجموع الکبیر) اشاره نمود. برخی از آرای فقهی آنان به شرح زیر می‌باشد:
1. خمس در اموال را لازم می‌دانند و به تقیه نیز معتقد می‌باشند.
2. در نماز جنازه پنج تکبیر می‌گویند.
3. دست باز نماز می‌خوانند.
4. نماز عید را با جماعت و فرادا صحیح می‌دانند.
5. نماز تراویح را با جماعت بدعت می‌دانند.
6. اقتدای به فاجر را جایز نمی‌دانند.
7. واجبات وضو را ده چیز می‌دانند. (2)
در کتاب‌های ملل و نحل آمده است که زیدیه در مسایل فقهی به مذهب ابوحنیفه نزدیک است. علت آن روشن است زیرا تا وقتی زید بن علی زنده بود، ابوحنیفه از او بهره می‌گرفت و پس از شهادت او احمد بن عیسی بن زید که از نوادگان زید بود از شاگردان ابوحنیفه تلمذ نمود و آن گاه به تدوین پایه‌های مذهب فکری زید پرداخت.
نکته دیگر: این دو مذهب افزون بر آن که در عراق از یکدیگر متأثر شدند در بلاد ماوراءالنهر نیز تأثیر طرفینی داشتند. فرقه زیدیه امروزه در یمن حضور دارند. (3)
پی­نوشت­ها:
1. فرهنگ فِرَق اسلامی، محمدجواد مشکور ،ص 214- 218 ،مشهد ،استان قدس ،1375 ش ،چاپ سوم .
2. همان ، ص 218.
3 . همان .
مرکزملی پاسخگویی به سئوالات دینی

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.

با عضویت در خبرنامه مطالب ویژه، روزانه به ایمیل شما ارسال خواهد شد. .

این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.