فرق وسواس با تمیزی در چیست؟

10:52 - 1396/06/19

وسواس یکی از اختلالات  روانی است که شخص بیمار بدون اختیار و از روی اجبار به تکرار افکار یا اعمالی دست می زند که تکرار نکردن آن باعث اضطراب در درون وی خواهد شد، اما تمیزی و مرتب و منظم بودن امری اختیاری است و شخص از روی اجبار به دنبال تکرار امری نمی پردازد.

پرسش: فرق وسواس و تميزي چيه؟ لطفا کامل توضيح بديد؛ مثلا اگه ميشه مثال بزنيد که من بفهمم وسواس دارم يا آدم تميزي ام؟

پاسخ: پرسشگر ارجمند از این که با ما در ارتباط هستید خوشحالیم و امیدواریم این ارتباط تداوم داشته باشد. ما قدر ارتباط با شما را می دانیم. دانشجوی محترم برخی از جوانان نیز همچون شما این دغدغه را دارند که آیا حساسیت بیشتر به نظافت و پاکی نشانه بیماری وسواس است یا مرتب و منظم بودن انسان را می رساند ؟و اینکه اگر جوانی اهمیت بیشتری نسبت به دیگران به تمییزی دارد آیا او مبتلا به سواس شده است ؟
در پاسخ اجمالی به سؤالتان باید گفت :وسواس یکی از اختلالات و مشکلات روانی است که شخص بیمار بدون اختیار و از روی اجبار به تکرار افکار یا اعمالی دست می زند. به گونه ای که تکرار نکردن آن باعث اضطراب و نگرانی در درون وی خواهد شد، اما تمیزی و مرتب و منظم بودن امری اختیاری است و شخص از روی اجبار به دنبال تکرار امری نمی پردازد . مثلا با یک بار شستن دستها از تمیزی و پاکی آن مطمئن می شود و دیگر نگران کثیفی و آلودگی آن نیست اما در ذهن شخص وسواسی این نگرانی ایجاد می شود که نکند هنوز دست هایم تمیز نشده و آلوده باشند و به همین علت دوباره برای رفع این نگرانی دست به تکرار می زند و حتی گاهی بعد از چندین بار شستن هنوز احساس نا آرامی و نگرانی دارد .
پاسخ تفصیلی
گفتنی است که : وسواس از قديمي ترين اختلالات شناخته شده رواني است كه بين مردم از شيوع نسبتا بالايي(حدود دو درصد جامعه) برخوردار است. حتی برخي از افراد مشهور و نامدار نيز مبتلا به وسواس بوده اند، بنابراین می توانیم بگوئیم وسواس در میان تمام اقشار مردم دیده می شود. هوش ،ثروت ،موفقیت وحتی محبوبیت وشهرت هیچکدام نمی تواند عامل بازدارنده ابتلا به این بیماری باشد.
«وسواس» يك نوع اختلالي است كه انسان، بدون اختيار و از روي اجبار، عملي را مكررا انجام مي دهد و يا مطلب و موضوعي را در فكر و ذهن خود تكرار مي كند. اولي را «وسواس عملي » و دومي را «وسواس فكري » گويند. در واقع در ذهن فرد وسواسي،اختلالي به وجود مي آيد كه توقف قطعي آن فكر يا آن عمل حاصل نمي شود. اغلب مبتلايان به وسواس فكري نيز، افكار بيهوده و شرم آور يا وحشتناكي در ذهن خود به وجود مي آورند كه اين افكار در چرخه اي بي پايان، مرتب تكرار مي شود. نكته ديگر اين كه مبتلايان به اين اختلال، قادرند پريشاني و مشكل و ناراحتي خود را، به عنوان يك مسائله خصوصي، پنهان نگه دارند و گاهي چندين ساعت دور از چشم ديگران صرف افكار يا كارهاي مخفيانه خود كنند.
نشانه ها وعلائم وسواس
با توجه به مطالب بالا افراد مبتلا به وسواس نیز دارای نشانه ها و علائم گوناگوني خواهند بود که در ذیل به برخی از آنها اشاره می کنیم:
1- نشانه عمده وسواس ، افکار و اعمال تکراری است . وسواس مثل سکسکه است ؛ ما دلمان می خواهد سکسکه را قطع کنیم ولی نمی توانیم . در وسواس نبز یک فکر دائم در ذهن بیمار تکرار می شود ، او می خواهد آن را قطع کند ولی نمی تواند ، یا کاری تکرار می کند ولی نمی تواند جلو آن را بگیرد . گویی نیرویی به اجبار او را به انجام دادن ان وا می دارد . معمولا افراد وسواسی می دانند که کارشان بی معنا است اما نمی توانند جلو آن را بگیرند .
2- نشانه ديگر افراد مبتلا به وسواس، اهمیت بیش از حد طبیعی و معمول به صحت و یا عدم صحت عبادات از جمله وضو ، نماز ، اذکار نماز و مواردی از این قبیل به طوری که شخص از حالت عرفی و شرعی دستورات دینی به حد افراط عمل کند و دائما اعمال را تکرار کند تا به حال رضایت دست یابد.
3- ديگر علامت عمده وسواس ، حساسيت بيش از حد به آلودگى و اهمیت اغراق آمیز به میکروب ها و کثیفی ها و متعاقب آن اقدام به شست‏وشوى مكرر براى رفع آلودگى و يا كسب طهارت است . دراین گونه موارد فرد درباره هر نوع آ لودگی یا میکروب و کثافت ناشی از آن به چیزهای معینی نظیر فضولات حیوانات ،ادرار ، منی و اشیای دیگری از این قبیل حساسيت دارد و برای فرار از چنگ آنها به شستشوها و تشریفات تمیز کردن وسواسی می پردازد . همچنین بیمار کوشش دارد از سرچشمه کثافات و آلودگی ها اجتناب کند و خود را دور نگه دارد. البته برخی از اين بیماران اظهار می دارند علت اصلی انجام چنین اعمالی فقط این است که از ضطراب های شدید که درصورت انجام ندادن آن اعمال گرفتارش می شوند در امان باشند.
4- نشانه ديگر بروز اين بيماري، ترديد و شك زياد نسبت به برخي از كارها و متعاقب آن اقدام جبرى براى امتحان كردن است. کسانی که با اين علامت وسواس در آنها بروز كرده به دفعات مکرر چیزهایی ازقبیل شیرگاز، اجاق گاز، وسایل برقی، کلیدهای برق، قفلها، کمد ها، کشوها را بررسی می کنند. درنظرآنها یکبار وارسی کافی نیست بلکه باید به دفعات مکرر اینکار راانجام دهند و تازه بعد از تکرارها هنوز هم احساس عدم اطینان می کنند. اکثریت این افراد کوشش دارند خاطر جمع شوند که علتی جهت آسیب به خود و دیگران برجا نگذاشته اند. ترس آنها این است که انجام ندادن اینکارها ممکن است بدبختی عظیمی را موجب شود .
5- پنجمين نشانه ، كندى و طولاني شدن كارهاي شخصي و روزانه است. اين افراد ساعتها وقت خود را صرف خوردن غذا يا اصلاح سر و صورت، مسواك يا آماده شدن براى خواب يا مرتب كردن لباس ها مى‏ كنند.
6- داشتن افکار به خصوصی مانند اینکه اگر فلان کار را انجام دهم یا فلان جمله را بگویم حتما اتفاق خاصی برایم پیش خواهد آمد نيز يكي ديگر از نشانه هاي افراد وسواسي است البته در صورتي كه اين افكار بيش از حد در ذهن شما تكرار شوند .
حال با توجه به اين نشانه ها : اگر شما دلتان می خواهد که بعضی از کارها را کمتر انجام دهید . مثلا کمتر بشوئید، کمتر شک کنید،کمتر چیزها را مرتب کنید یا افکار کمتری در مورد موضوعات پرخاشگرانه، جسمی یا عبادی داشته باشید و یا اينكه اینگونه افکار و اعمال در فعالیتهای روزمره زندگی و ارتباط شما با اطرافیان اختلال ایجاد كرده است، احتمالا شما دچار بیماری وسواس هستید، به خصوص اگر مجموع مدتی که صرف افکار و اعمال وسواسی می کنید بیشتر از یک ساعت در روز باشد .
البته ذكر اين نكته ضروري است كه تنها افراد متخصص و آموزش دیده می توانند به صورت صد در صدي بگویند که شما وسواس دارید یا خیر؟ اما پرسشنامه هایی نيز وجود دارند که شما می توانید با جواب دادن به آن وضعیت خود را ارزیابی کنید . نمونه هایی از سؤالات اين پرسشنامه ها در زیر آورده شده است :
1- آیا شما بیش از اندازه اقدام به شستن و تمیزی می کنید؟
2-آیا شما بیش از اندازه اقدام به کنترل کردن چیزها و امور می کنید ؟
3- آیا افکاری دارید که به طور دائم باعث آزار و اذیت شما می شوند و شما می خواهید از شر آنها خلاص شوید ولی نمی توانید ؟
4- آیا برای تمام کردن کارها و فعالیت ها یی که انجام می دهید،بیش از اندازه وقت تلف می کنید ؟
5- آیا در مورد نظم ،ترتیب وآراستگی بیش از اندازه نگران هستید ؟
اگر شما به یکی و یا بیشتر از یکی از این سؤالات جواب مثبت بدهید و احساس کنید که اضطراب بیش از اندازه دارید ویا اینکه این امر باعث اختلال در کار و شغل، مطالعه، کارهای عادی روزانه، روابط اجتماعی، روابط خانوادگی و یا روابط دیگر شود، به نظر می رسد که شما بیماری وسواس داشته باشید.
بنابراين در مورد تشخيص بيماري وسواس به صورت كلي كه يك اختلال رواني است شما مي توانيد با استفاده از مطالب ذكر شده و البته به كمك يك روانشناس و مشاوره حضوري به اين تشخيص دست يابيد .
انشاءالله كه در زندگي تان هميشه پيروز و سربلند باشيد . منتظر مكاتبه بعدي شما نيز هستيم .
برگرفته از سایت پرسمان

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.

خبرنامه

با عضویت در خبرنامه مطالب ویژه، روزانه به ایمیل شما ارسال خواهد شد. .

این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.