اصلاح شخصی و اجتماعی

19:09 - 1397/09/21

همانطور که انسان باید به فکر اصلاح خویش باشد، باید در اصلاح جامعه و اطراف خود نیز کوشا باشد که در دین مبین اسلام هم بُعد شخصی و هم بُعد اجتماعی به واسطه‌ی تاکید به محاسبه‌ی نفس و وجوب امر به معروف و نهی از منکر سفارش شده است.

اصلاح

از جمله تاکیدات دین مبین اسلام، تاکید به محاسبه‌ی نفس است تا اینکه بدانیم در طول روز چه مقدار موفق در عمل کردن به فرامین الهی بوده‌ایم و چه مقدار در این امر کوتاهی کرده‌ایم. امام کاظم(علیه السلام) در مورد محاسبه‌ی نفس می‌فرمایند: «کسى که هر روز به حساب خویش نرسد از ما نیست، اگر کار خوبى انجام داده، از خدا توفیق فزونى طلبد و اگر عمل بدى انجام داده، استغفارکند و به سوى خدا برگردد و توبه کند!» [تحف العقول، ص396] این روایت به روشنی به فلسفه و حکمت محاسبه‌ی نفس اشاره کرده که مایه فزونى حسنات و جلوگیرى از سیئات و جبران آنها می‌گردد. از طرفی همانطور که در دین به اصلاح نفس و رشد و کمال شخصی تاکید شده، با دستوراتی مانند وجوب امر به معروف و نهی از منکر، نسبت به اصلاح جامعه نیز تاکید شده است و این نشان از مهم بودن بُعد شخصی و اجتماعی افراد در دین است، که هر فرد همانطور که باید به فکر اصلاح خود باشد، باید به فکر ترقی و رشد اطرافیان و جامعه خود نیز باشد. پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله) در این مورد می فرمایند: «هرگاه (مردم) امر به معروف و نهى از منكر نكنند و از نيكان خاندان من پيروى ننمايند، خداوند بدان آنها را بر آنان مسلّط گرداند.» [کافی، ج2، ص374] از اینرو حکومت اسلامی نمی تواند نسبت با مردم و جامعه، بی تفاوت باشد، بلکه یکی از وظایف حکومتها، بسترسازی و ایجاد فضایی برای رشد جامعه است. اگر جامعه ناسالم و فاسد شد، آدم‌های فاسد منسب ها و رسانه ها و قدرت را به دست می گیرند و حکومت هم فاسد می شود؛ پس حکومت، هم باید امر به معروف کند و هم امر به معروف بشود.

پی نوشت:
ابن شعبه حرانى، حسن بن على، تحف العقول، جامعه مدرسين، قم، چاپ دوم، 1404 / 1363ق، ص396.
كلينى، الكافی (ط - الإسلاميه)، دار الكتب الإسلاميه، تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق، ج2، ص374.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.